آیا رژیم کتو برای مدیریت نقرس مفید است؟

در حال حاضر، هیچ شواهد علمی مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد رژیم کتوژنیک می‌تواند به افراد در مدیریت بیماری نقرس کمک کند. با این حال، از آنجا که رژیم‌های کتو می‌توانند به کاهش وزن کمک کنند، و اضافه وزن می‌تواند وضعیت آرتریت التهابی (مانند نقرس) را بدتر سازد، احتمالاً این رژیم‌ها بتوانند به صورت غیرمستقیم مفید باشند.

نقرس در ایالات متحده یکی از شایع‌ترین علل مزمن آرتریت التهابی است که منجر به التهاب مفاصل می‌شود¹. این مقاله نقش رژیم غذایی در مدیریت نقرس را بررسی کرده و به طور خاص بر تأثیر رژیم کتوژنیک تمرکز خواهد کرد. ما شواهد موجود، نقاط ضعف احتمالی این رژیم برای نقرس و مقایسه آن با رژیم‌های کم‌پورین را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

آیا رژیم کتو می‌تواند به مدیریت نقرس کمک کند؟

هیچ تحقیقی رابطه بین رژیم کتوژنیک و نقرس را در انسان‌ها بررسی نکرده است. یک مطالعه حیوانی در سال ۲۰۱۷² شواهدی پیدا کرد که رژیم‌های کتوژنیک می‌توانند التهاب ناشی از نقرس را در موش‌ها کاهش دهند. با این حال، دانشمندان هنوز نتوانسته‌اند این یافته‌ها را تکرار کرده یا این نظریه را در انسان‌ها آزمایش کنند.

محققان تحقیقاتی را در مورد تأثیرات رژیم کتو بر آرتریت التهابی آغاز کرده‌اند. بر اساس یک بازبینی در سال ۲۰۲۱، هیچ شواهد مستقیمی وجود ندارد که این برنامه بتواند به مدیریت آرتریت التهابی کمک کند. با این حال، دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم کتو می‌تواند برای افراد مبتلا به این بیماری مفید باشد.

کتوزیس چگونه می‌تواند برای افراد مبتلا به نقرس مفید باشد؟

رژیم کتوژنیک با محدود کردن شدید کربوهیدرات‌های غذایی عمل می‌کند تا وضعیت کتوزیس را تحریک کند. کتوزیس زمانی است که کبد شروع به تبدیل ذخایر چربی بدن به کتون‌ها می‌کند که نوع دیگری از سوخت مورد استفاده بدن هستند. از آنجا که کبد کتون‌ها را با استفاده از ذخایر چربی تولید می‌کند، رژیم‌های کتوژنیک می‌توانند به افراد در کاهش وزن کمک کنند.

این موضوع برای افراد مبتلا به آرتریت التهابی حائز اهمیت است، زیرا داشتن وزن اضافی می‌تواند فعالیت آرتریت التهابی را افزایش دهد³ و همچنین فشار بیشتری بر مفاصل وارد کرده و درد و خطر آسیب‌دیدگی را افزایش دهد. روزه‌داری نیز می‌تواند برای افراد مبتلا به آرتریت التهابی مفید باشد، چرا که وضعیت کتوزیس را القاء می‌کند. با این حال، هیچ شواهد مستقیمی مبنی بر اینکه رژیم کتو به طور خاص برای افراد مبتلا به آرتریت مفید است، وجود ندارد و تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است.

نقاط ضعف احتمالی رژیم کتو برای نقرس

بر اساس یک بازبینی در سال ۲۰۲۲⁴، رژیم کتوژنیک دارای چندین نقطه ضعف احتمالی است، از جمله:

• اثرات نامطلوب کوتاه‌مدت تا میان‌مدت: مانند سردرد، خستگی و سرگیجه.
• کمبود ویتامین و مواد معدنی.
• افزایش خطر سنگ کلیه.

عوارض جانبی خاص‌تری نیز ممکن است برای افراد مبتلا به نقرس وجود داشته باشد.

نقرس زمانی ایجاد می‌شود که افراد اسید اوریک اضافی در خون خود داشته باشند. این امر می‌تواند منجر به تشکیل کریستال‌هایی در مفاصل فرد شود که باعث التهاب می‌گردند. از آنجایی که بدن هنگام تجزیه موادی به نام پورین‌ها (Purines) اسید اوریک تولید می‌کند، برخی افراد معتقدند که رژیم کم‌پورین می‌تواند به مدیریت نقرس کمک کند.

از آنجا که پروتئین‌ها منبع مهمی از پورین‌ها هستند، رژیم‌های کم‌پورین نیز رژیم‌های کم‌پروتئین محسوب می‌شوند. یک رژیم کتوژنیک معمولاً حاوی ۳۰ تا ۳۵ درصد پروتئین است⁵، بنابراین این رژیم‌ها کم‌پروتئین یا کم‌پورین نیستند. در نتیجه، رژیم کتو ممکن است به حفظ سطح متوسط اسید اوریک در خون کمک نکند. با این وجود، یک مقاله در سال ۲۰۲۱⁶ ادعا می‌کند که شواهد کمی برای پایداری بلندمدت و اثربخشی رژیم‌های کم‌پورین برای درمان نقرس وجود دارد.

غذاهایی که در نقرس باید از آن‌ها اجتناب کرد

غذاها و نوشیدنی‌های دارای پورین بالا ممکن است نقرس را بدتر کنند و افراد مبتلا به این بیماری ممکن است بخواهند از مصرف آن‌ها خودداری کنند⁷. این موارد شامل:

• الکل: مانند آبجو، شراب و مشروبات الکلی.
• گوشت قرمز و گوشت اندام‌ها (مانند جگر).
• غذاهای دریایی.
• برخی سبزیجات: نخود فرنگی، عدس، اسفناج، مارچوبه.

مدیریت نقرس

توصیه‌های زیر می‌تواند به افراد در مدیریت نقرس کمک کند⁸:

• مصرف به موقع داروهای حملات نقرسی: افراد باید داروهایی مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را در عرض ۲۴ ساعت پس از شروع حمله نقرس مصرف کنند. این کار می‌تواند به کاهش شدت و مدت علائم کمک کند.
• مصرف داروهای کاهش‌دهنده اورات: برخی افراد مبتلا به نقرس ممکن است نیاز به مصرف داروهایی داشته باشند که میزان اسید اوریک در خون را کاهش دهند.
• اصلاح سبک زندگی: کاهش مصرف الکل، حفظ وزن مناسب و هیدراته نگه داشتن بدن ممکن است حملات نقرس را بهبود بخشد.

خلاصه

اگرچه تحقیقات حیوانی نشان می‌دهند که رژیم کتو ممکن است آرتریت ناشی از نقرس را در موش‌ها کاهش دهد، هیچ شواهدی برای این تأثیر در انسان‌ها وجود ندارد. حفظ وزن مناسب می‌تواند از بدتر شدن آرتریت التهابی جلوگیری کند، و رژیم‌های کتوژنیک می‌توانند به کاهش وزن کمک کنند. این یکی از دلایلی است که محققان فکر می‌کنند این برنامه‌های غذایی ممکن است برای نقرس مفید باشند.

با این حال، برخی متخصصان پیشنهاد می‌کنند که رژیم‌های کم‌پروتئین و کم‌پورین می‌توانند به مدیریت نقرس کمک کنند. از آنجا که رژیم کتوژنیک کم‌پورین نیست، ممکن است به مدیریت مستقیم نقرس کمکی نکند.

هیچ شواهد قاطعی وجود ندارد که مداخلات غذایی به تنهایی به مدیریت نقرس کمک کنند. پزشکان اصلاح سبک زندگی و داروهای مختلف را برای درمان و پیشگیری از حملات نقرس توصیه می‌کنند.