قهوه سرد یا آیسکافی یکی از نوشیدنیهای محبوب در روزهای گرم سال است، اما بسیاری از افراد این سؤال را دارند که آیا مصرف آن باعث کمآبی بدن میشود یا میتواند بخشی از نیاز روزانه به مایعات را تأمین کند.
اگرچه کافئین موجود در قهوه اثر ادرارآور خفیفی دارد، اما مصرف متعادل قهوه در بیشتر افراد سالم معمولاً باعث کمآبی قابل توجه نمیشود. با این حال، آب همچنان بهترین انتخاب برای حفظ آب بدن است و باید نوشیدنی اصلی روزانه باشد.
آیا قهوه سرد باعث آبرسانی بدن میشود؟
مصرف متعادل قهوه کافئیندار میتواند در تأمین میزان مایعات مورد نیاز روزانه نقش داشته باشد. برخلاف تصور قدیمی که قهوه را کاملاً خشککننده بدن میدانست، پژوهشهای جدید نشان میدهند که مقدار معمول کافئین در افراد سالم معمولاً تعادل مایعات بدن را مختل نمیکند.
البته برخی متخصصان هنوز توصیه میکنند برای تأمین آب بدن، نوشیدنیهای بدون کافئین مانند آب را در اولویت قرار دهید، زیرا کافئین میتواند در بعضی شرایط باعث افزایش دفع ادرار شود.
مواد ادرارآور باعث افزایش از دست رفتن مایعات بدن از طریق ادرار، تعریق یا تنفس میشوند. کافئین نیز چنین اثری دارد، اما میزان تأثیر آن بر وضعیت آب بدن همچنان موضوع بررسیهای علمی است و نتایج مطالعات کاملاً یکسان نیستند.
از طرف دیگر، بخش اصلی قهوه سرد را آب تشکیل میدهد و حتی با ذوب شدن یخ موجود در آن، مقدار آب مصرفی افزایش پیدا میکند. بنابراین این نوشیدنی میتواند بخشی از مایعات دریافتی روزانه را تشکیل دهد.
با این وجود، آب ساده همچنان گزینه اول برای آبرسانی بدن محسوب میشود، زیرا بدون کالری، قند، افزودنی یا ترکیباتی است که ممکن است در شرایط خاص روی سلامت تأثیر بگذارند.

چه زمانی قهوه ممکن است باعث کاهش آب بدن شود؟
اثر کافئین بر کاهش آب بدن بیشتر در شرایط زیر دیده میشود:
- مصرف مقدار زیاد قهوه
- حساسیت فرد به کافئین
- انجام فعالیت بدنی شدید
- شروع مصرف قهوه در شرایطی که بدن از قبل کمآب است
مصرف معمول قهوه، حدود دو تا سه فنجان در روز، معمولاً باعث اختلال قابل توجه در تعادل مایعات بدن نمیشود. اما مصرف مداوم چهار فنجان یا بیشتر در روز ممکن است اثر ادرارآور بیشتری ایجاد کند.
افرادی که زیاد قهوه مصرف میکنند، بهخصوص در هوای گرم یا هنگام ورزش طولانی، باید به میزان مصرف آب خود توجه بیشتری داشته باشند. افزایش دفع ادرار در کنار تعریق زیاد میتواند خطر کمآبی را بیشتر کند.
چه مقدار کافئین زیاد محسوب میشود؟
حد بالای توصیهشده مصرف کافئین روزانه برای بیشتر بزرگسالانی که باردار یا شیرده نیستند، حدود ۴۰۰ میلیگرم در روز است. مقدار کافئین موجود در یک فنجان معمولی قهوه حدود ۲۴۰ میلیلیتری میتواند بین ۹۵ تا ۲۰۰ میلیگرم باشد.
در مورد قهوه سرد، کنترل میزان مصرف کافئین گاهی دشوارتر است، زیرا بسیاری از افراد آن را سریعتر و در حجمهای بزرگتر مصرف میکنند. یک لیوان بزرگ قهوه سرد ممکن است حاوی چند برابر مقدار کافئین یک فنجان معمولی باشد.
به همین دلیل بهتر است علاوه بر توجه به تعداد لیوانها، حجم واقعی نوشیدنی و میزان کافئین موجود در آن نیز در نظر گرفته شود.
ترکیبات اضافهشده به قهوه سرد اهمیت زیادی دارند
قهوه ساده یک نوشیدنی کمکالری، بدون چربی و بدون قند است، اما افزودنیهایی که به آن اضافه میشوند میتوانند ارزش تغذیهای آن را بهطور چشمگیری تغییر دهند.
شربتهای طعمدار، شکر و شیرینکنندهها میتوانند مقدار قند نوشیدنی را افزایش دهند. همچنین خامه، کافیمیتهای طعمدار و خامه زدهشده باعث افزایش کالری و چربی اشباع میشوند و مصرف مداوم آنها ممکن است به دریافت انرژی اضافی منجر شود.
روشهای سالمتر برای مصرف قهوه سرد شامل موارد زیر است:
- نوشیدن قهوه بدون شکر و افزودنی
- اضافه کردن مقدار کمی شیر کمچرب یا شیر جو دوسر برای ایجاد طعم خامهای
- انتخاب افزودنیهای بدون شکر یا کمشیرین
- استفاده از قهوه دمسرد رقیقشده که طعم ملایمتری دارد و ممکن است به شیرینکننده کمتری نیاز داشته باشد
انتخاب نوع قهوه و افزودنیها اهمیت زیادی دارد، زیرا گاهی یک نوشیدنی که در ظاهر فقط قهوه است، به دلیل شکر و خامه اضافهشده میتواند مانند یک دسر پرکالری عمل کند.
بدن روزانه به چه مقدار آب نیاز دارد؟
نیاز بدن به آب در افراد مختلف متفاوت است و عواملی مانند وزن بدن، میزان فعالیت، شرایط آبوهوایی، سن و وضعیت سلامت روی آن تأثیر میگذارند.
بهطور کلی، توصیه میشود مجموع مایعات دریافتی روزانه از غذا و نوشیدنیها برای زنان حدود ۱۱ لیوان و برای مردان حدود ۱۵ لیوان باشد. این مقدار فقط شامل آب نوشیدنی نیست و مایعات موجود در غذاها، میوهها و سایر نوشیدنیها را نیز شامل میشود.
یکی از روشهای ساده برای بررسی وضعیت آب بدن، توجه به رنگ ادرار است. ادرار زرد روشن یا تقریباً شفاف معمولاً نشانه دریافت مناسب مایعات است، در حالی که ادرار تیرهتر ممکن است نشاندهنده نیاز بیشتر بدن به آب باشد.
علائم دیگر کمآبی بدن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تشنگی
- سرگیجه
- خستگی
- کاهش تمرکز
نیاز بدن به مایعات ممکن است در شرایط زیر افزایش پیدا کند:
- سالمندی، زیرا کمآبی میتواند خطر زمین خوردن را افزایش دهد
- زندگی در آبوهوای گرم
- فعالیت بدنی زیاد
- تب، اسهال یا استفراغ
- تعریق شدید
راهکارهای ساده برای حفظ آب بدن
نوشیدن آب را به یک عادت روزانه تبدیل کنید
به جای اینکه فقط هنگام تشنگی آب بنوشید، مصرف مایعات را در طول روز تقسیم کنید. قرار دادن یک بطری آب در نزدیکی خود و نوشیدن همراه وعدههای غذایی میتواند به دریافت بهتر مایعات کمک کند.
آب را به نوشیدنی اصلی تبدیل کنید
آب ساده یا آب گازدار بدون افزودنی معمولاً انتخاب بهتری نسبت به نوشیدنیهای شیرین مانند نوشابهها است. مصرف کمتر نوشیدنیهای پرقند علاوه بر کمک به آبرسانی، برای کنترل وزن و سلامت متابولیک نیز مفید است.
در شرایط نیاز، مصرف مایعات را افزایش دهید
در روزهای گرم، هنگام ورزش یا فعالیت طولانی، بدن آب بیشتری از دست میدهد. در تمرینات طولانی و شدید در هوای گرم، نوشیدنیهای حاوی الکترولیتها نیز ممکن است برای جایگزینی املاح از دسترفته مفید باشند.
وضعیت آب بدن خود را بررسی کنید
به احساس تشنگی، رنگ ادرار و شرایط بدنی خود توجه کنید. در صورت نیاز میتوانید میزان مصرف مایعات روزانه را نیز ثبت کنید.
از غذاهای سرشار از آب استفاده کنید
بخشی از نیاز بدن به آب میتواند از طریق مواد غذایی تأمین شود. گزینههای مناسب شامل موارد زیر هستند:
- هندوانه
- انواع توتها
- انگور
- خیار
- کرفس
- سایر میوهها و سبزیهای تازه
طعم آب را بهتر کنید
اگر نوشیدن آب ساده برایتان جذاب نیست، میتوانید با افزودن برشهای لیمو، خیار، نعناع یا مرکبات، طعم آن را بهتر کنید بدون اینکه مقدار زیادی قند یا کالری به آن اضافه شود.
پرسشهای متداول
آیا نوشیدن قهوه سرد بعد از ورزش باعث کمآبی میشود؟
اگر بدن شما بهخوبی هیدراته باشد و مقدار قهوه مصرفی زیاد نباشد، معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال، بعد از ورزش شدید، آب و نوشیدنیهای حاوی الکترولیت معمولاً انتخاب مناسبتری برای جبران مایعات از دسترفته هستند.
آیا قهوه بدون شکر برای سلامتی بهتر است؟
بله، قهوه ساده یا قهوه با مقدار کمی شیر معمولاً انتخاب سالمتری نسبت به نوشیدنیهای قهوهای حاوی شربت، شکر زیاد و خامه است.
آیا قهوه میتواند جایگزین آب روزانه شود؟
خیر. اگرچه قهوه میتواند مقداری از مایعات روزانه را تأمین کند، اما آب همچنان باید منبع اصلی تأمین مایعات بدن باشد.
چه کسانی باید در مصرف قهوه احتیاط کنند؟
افرادی که به کافئین حساس هستند، دچار مشکلات خواب، برخی بیماریهای قلبی، اضطراب یا کمآبی مکرر میشوند، بهتر است میزان مصرف قهوه خود را با توجه به شرایط فردی تنظیم کنند.
جمعبندی
قهوه سرد برخلاف باور رایج، در مصرف متعادل معمولاً باعث کمآبی بدن در افراد سالم نمیشود و میتواند بخشی از مایعات دریافتی روزانه را تشکیل دهد. با این حال، آب همچنان بهترین و سالمترین انتخاب برای حفظ آب بدن است.
توجه به مقدار کافئین، حجم نوشیدنی و مواد اضافهشده مانند شکر و خامه اهمیت زیادی دارد. مصرف هوشمندانه قهوه سرد در کنار دریافت کافی آب، رژیم غذایی مناسب و سبک زندگی سالم میتواند بخشی از یک الگوی تغذیهای متعادل باشد.
- Harvard Health. Using food to stay hydrated.
- American Heart Association. Staying hydrated, staying healthy.
- International Food Information Council. Coffee and tea can hydrate, too.
- American Institute for Cancer Research. Will coffee make me dehydrated?
- Seal AD, Bardis CN, Gavrieli A, et al. Coffee with high but not low caffeine content augments fluid and electrolyte excretion at rest. Front Nutr. 2017;4:40. doi:10.3389/fnut.2017.00040
- U.S. Food and Drug Administration. Spilling the beans: How much caffeine is too much?
- MedlinePlus. Caffeine.
- Centers For Disease Control and Prevention. About water and healthier drinks.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health. Coffee.
- MedlinePlus. Dehydration.
- Li S, Xiao X, Zhang X. Hydration status in older adults: Current knowledge and future challenges. Nutrients. 2023;15(11):2609. doi: 10.3390/nu15112609
- https://www.verywellhealth.com/does-iced-coffee-hydrate-you-11963421
