آیا مصرف قند و شکر باعث آکنه می‌شود؟

شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف غذاها و نوشیدنی‌های شیرین ممکن است به طور بالقوه آکنه را در برخی افراد تشدید کند، اگرچه عوامل متعدد دیگری نیز در ایجاد جوش نقش دارند.

تحقیقات در مورد قند و آکنه

برخی تحقیقات علمی ارتباطی بین رژیم غذایی حاوی قند زیاد و آکنه را مطرح می‌کنند، اما این رابطه لزوماً علت اصلی برای همه افراد نیست.

یک مطالعه گسترده در سال ۲۰۲۰ در فرانسه که الگوهای غذایی بیش از ۲۴,۰۰۰ شرکت‌کننده را ارزیابی کرد، به این نتیجه رسید که مصرف غذاهای پرقند و پرچرب، و همچنین شیر گاو، با بروز آکنه مرتبط است. این ارتباط حتی پس از تنظیم نتایج برای عواملی مانند پیشینه اجتماعی-اقتصادی و کالری دریافتی روزانه نیز برقرار بود. این بدان معناست که درآمد فرد یا میزان کلی کالری مصرفی با آکنه ارتباطی نداشت، اما خود این مواد غذایی شیرین و پرچرب مرتبط بودند. با این حال، باید توجه داشت که تمام مطالعات انجام شده در مورد رژیم غذایی و آکنه به یک نتیجه نرسیده‌اند و ارتباط مشاهده شده در تحقیقات لزوماً به معنای علت مستقیم بودن قند نیست.

چرا ممکن است قند باعث افزایش آکنه شود؟

دانشمندان هنوز از رابطه دقیق میان قند و آکنه مطمئن نیستند، اما چندین نظریه در این زمینه وجود دارد:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

التهاب و تولید چربی (Sebum): یک نظریه این است که غذاها و نوشیدنی‌های شیرین باعث افزایش سطح قند خون می‌شوند، که به نوبه خود به التهاب و افزایش تولید چربی پوست (سبوم) منجر می‌گردد. از آنجایی که آکنه شامل هر دو عامل است، این فرآیند می‌تواند آکنه را بدتر کند.
تولید عامل رشد شبه انسولین ۱ (IGF-1): قند خون بالا همچنین سطح IGF-1 را که در رشد بافت‌ها نقش دارد، افزایش می‌دهد. سطوح بالاتر IGF-1 ممکن است بر میزان تولید سبوم پوست تأثیر بگذارد⁴. این چربی می‌تواند منافذ پوست را مسدود کرده و به طور بالقوه باعث ایجاد آکنه شود.
افزایش سطح آندروژن‌ها: نظریه دیگر بیان می‌کند که رژیم غذایی پرقند می‌تواند سطح آندروژن‌ها را افزایش دهد. آندروژن‌ها گروهی از هورمون‌ها مانند تستوسترون هستند که اگرچه در مقادیر معمول مضر نیستند، اما سطوح بالاتر آنها می‌تواند به ایجاد آکنه کمک کند.

سایر علل آکنه

در حالی که قند ممکن است در برخی افراد باعث تحریک آکنه شود، اما برای همه یک عامل جهانی نیست. عوامل زیادی می‌توانند در بروز آکنه نقش داشته باشند:

مراحل زندگی: بروز آکنه به دلیل افزایش تستوسترون در دوران بلوغ امری رایج است. همچنین ممکن است آکنه در دوران بارداری، پس از زایمان یا یائسگی نیز رخ دهد.
چرخه قاعدگی: افرادی که قاعدگی دارند، دچار نوسانات هورمونی منظمی می‌شوند که می‌تواند به آکنه منجر گردد.
محصولات پوستی: برخی محصولات آرایشی یا مراقبت از پوست اگر حاوی مواد مسدود کننده منافذ (کومدوژنیک) باشند، ممکن است باعث آکنه شوند. تحریک و درماتیت تماسی نیز می‌تواند گاهی شبیه آکنه باشد.
شرایط پزشکی: برخی بیماری‌ها مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) به دلیل تأثیر بر هورمون‌ها، می‌توانند آکنه ایجاد کنند.
برخی داروها: اشکال هورمونی کنترل بارداری، داروهایی مانند استروئیدها، لیتیوم یا داروهای صرع نیز می‌توانند منجر به آکنه شوند.
سیگار کشیدن: سیگار کشیدن ممکن است به بروز آکنه در بزرگسالان مسن‌تر کمک کند.
ژنتیک: برخی خانواده‌ها به دلیل عوامل ارثی، بیشتر مستعد ابتلا به آکنه هستند.

چگونه بفهمیم که آکنه ناشی از قند است؟

آزمایش خاصی برای تشخیص آکنه مرتبط با قند وجود ندارد. با این حال، اگر آکنه تنها علامت فرد باشد و شدید نباشد، می‌توان با نگه داشتن یک دفترچه یادداشت علائم تعیین کرد که آیا قند نقشی دارد یا خیر.

این دفترچه می‌تواند آکنه فرد را در طول زمان، همراه با سایر عوامل مؤثر مانند سطح استرس، خواب، چرخه‌های هورمونی، الگوهای غذایی و داروها، ثبت کند. اگر جوش‌های جدید به طور مداوم پس از مصرف غذاهای پرقند ظاهر می‌شوند، می‌تواند نشان‌دهنده یک ارتباط باشد. البته باید توجه داشت که عوامل زیادی می‌توانند آکنه را تحریک کنند، بنابراین این ارتباط همیشه ساده و مستقیم نیست.

راهکارها برای آکنه ناشی از قند

اگر فردی گمان می‌کند آکنه او به مصرف قند مرتبط است و پزشک هیچ علت زمینه‌ای دیگری را پیدا نمی‌کند، می‌تواند تغییرات کوچکی در الگوی غذایی خود ایجاد کند.

این کار ممکن است شامل مصرف کمتر قندهای افزوده باشد؛ قندهایی که برای شیرین کردن به غذاها اضافه می‌شوند. مثال‌هایی از این قندها شامل شکر سفید، شکر قهوه‌ای، دکستروز و شربت ذرت هستند. این قندها در بسیاری از مواد غذایی از جمله نوشابه‌ها، قهوه، چای سرد، دسرها، ماست، محصولات پخته شده و نوشیدنی‌های الکلی وجود دارند.

افراد می‌توانند برخی از این مواد را با جایگزین‌هایی مانند نوشابه بدون قند، قهوه سیاه، چای سیاه یا سبز، آب طعم‌دار یا ماست طبیعی/یونانی جایگزین کنند. همچنین روش‌هایی برای شیرین کردن غذاها بدون استفاده از قند وجود دارد، مانند افزودن استویا یا میوه. هدف نباید محدود کردن کلی کالری یا حذف کامل غذاها از رژیم غذایی باشد، بلکه ایجاد تعادل است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

با وجود اینکه آکنه اغلب به عنوان یک مشکل زیبایی تلقی می‌شود، می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عزت نفس و سلامت روان داشته باشد. همچنین، گاهی اوقات می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای باشد.

اگر اقدامات مراقبت از خود به بهبود آکنه کمک نکرد، بهتر است با پزشک مشورت شود تا درمان‌های مناسب توصیه گردد. اگر آکنه فرد شدید است یا با علائم دیگری همراه است، باید فوراً با پزشک مشورت کرد. این علائم می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

لکه‌های عمیق، بزرگ و دردناک
زخم‌های عمیق یا شدید
علائم عفونت مانند تورم یا چرک
علائم تحریک مانند خارش، سوزش یا پوسته‌پوسته شدن پوست
ضایعاتی که تغییر رنگ می‌دهند، بزرگ‌تر می‌شوند یا بهبود نمی‌یابند
تغییرات بی‌دلیل وزن
رشد غیرعادی یا ریزش مو
دوره‌های قاعدگی نامنظم یا غایب

جمع‌بندی

برخی مطالعات نشان می‌دهند که غذاهای پرقند می‌توانند باعث ایجاد آکنه یا تشدید آن شوند. دانشمندان هنوز در حال بررسی این ارتباط هستند، اما ممکن است این تأثیر به افزایش التهاب، هورمون‌های آندروژن یا سطح IGF-1 مربوط باشد که بر تولید چربی پوست تأثیر می‌گذارند. عوامل متعدد دیگری نیز می‌توانند بر آکنه تأثیر بگذارند. اگر فردی از علت آکنه خود مطمئن نیست، یک متخصص پوست می‌تواند به محدود کردن یا رد کردن علل احتمالی کمک کند. همچنین، ثبت روزانه علائم می‌تواند به شناسایی الگوها کمک کند. برخی افراد ممکن است با کاهش مصرف قندهای افزوده، شاهد کاهش آکنه خود باشند. در صورتی که این روش‌ها کمکی نکردند، درمان‌های زیادی برای کاهش جوش‌ها و جای زخم‌ها وجود دارد که پزشک می‌تواند در مورد آنها مشاوره دهد.

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: