درمان‌هایی مانند جراحی، تزریق، لیزر درمانی و لایه‌برداری شیمیایی می‌توانند به از بین بردن جای جوش کمک کنند.
جای جوش‌ها معمولاً به‌صورت برجستگی یا فرورفتگی‌هایی روی پوست دیده می‌شوند که به‌علت التهاب ناشی از جوش ایجاد می‌شوند. این التهاب به پوست و بافت زیرین آن آسیب می‌زند و در هنگام ترمیم بدن، تولید نامنظم کلاژن باعث تشکیل اسکار یا جای زخم می‌شود.
انواع مختلف جای جوش
سه نوع اصلی جای جوش وجود دارد: آتروفیک (فرورفته یا گود)، هایپرتروفیک (برجسته)، و کلوئیدی (ضخیم و برجسته).
مقدار کلاژن (پروتئینی که ساختار پوست را حفظ می‌کند) که بدن شما تولید می‌کند، نوع جای زخم را تعیین می‌کند.
جای جوش‌های آتروفیک (فرورفته یا گود)
جای جوش‌های آتروفیک معمولاً روی صورت ظاهر می‌شوند. این نوع اسکارها به‌صورت فرورفتگی‌هایی هستند که به‌دلیل کمبود تولید کلاژن در روند ترمیم پوست ایجاد می‌شوند.
انواع جای جوش آتروفیک شامل موارد زیر هستند:
- اسکار باکس‌کار: به شکل دایره‌ای تا بیضی با لبه‌های تیز که عرض آن‌ها بین ۱.۵ تا ۴ میلی‌متر است.
- اسکار آیس پیک (نوک یخی): باریک، عمیق و تا ۲ میلی‌متر عرض دارند.
- اسکار رولینگ: از اسکار آیس پیک پهن‌تر هستند و ظاهر موج‌دار ایجاد می‌کنند.
جای جوش‌های هایپرتروفیک (برجسته)
اسکارهای هایپرتروفیک معمولاً روی پشت و سینه ایجاد می‌شوند، اما ممکن است روی صورت نیز دیده شوند. این نوع جای زخم معمولاً یک تا دو ماه پس از آسیب ظاهر می‌شود.
این نوع از جای جوش زمانی ایجاد می‌شود که بدن در روند ترمیم، کلاژن بیش از اندازه تولید می‌کند.
جای جوش‌های کلوئیدی
جای جوش‌های کلوئیدی، ضخیم، برجسته و به رنگ قرمز مایل به بنفش هستند و اغلب روی سینه و شانه‌ها دیده می‌شوند. این اسکارها معمولاً بسیار خارش‌دار و دردناک‌اند و ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از آسیب اولیه ایجاد شوند.
این نوع جای زخم معمولاً از مرز زخم اصلی فراتر می‌رود و درمان آن دشوارتر از سایر انواع است.
درمان‌های موضعی برای جای جوش
معمولاً می‌توانید با گذر زمان و استفاده از درمان‌های موضعی (که روی پوست اعمال می‌شوند) جای جوش‌ها را در خانه کم‌رنگ یا از بین ببرید.
درمان‌های موضعی شامل موارد زیر هستند:
- اسید آزلائیک: منافذ بسته را باز می‌کند و التهاب را کاهش می‌دهد.
- رتینوئید: به پاک‌سازی منافذ کمک کرده و تیرگی ناشی از جای جوش را روشن‌تر می‌کند.
- اسید سالیسیلیک: منافذ را باز کرده و پوست را لایه‌برداری می‌کند.
همچنین می‌توانید از پانسمان‌های سیلیکونی و کرم‌ها یا ژل‌های مخصوص اسکار در خانه استفاده کنید که اغلب بدون نسخه در دسترس هستند. این محصولات به صاف‌تر و محوتر شدن جای جوش‌های برجسته کمک می‌کنند و برخی از آن‌ها خارش و ناراحتی پوست را نیز کاهش می‌دهند.
درمان‌های پزشکی جای جوش
شدت جای جوش‌ها متفاوت است. اگر جای جوش‌های شما عمیق یا گسترده هستند یا بر کیفیت زندگی‌تان تأثیر گذاشته‌اند، بهتر است با متخصص پوست مشورت کنید.
بیشتر درمان‌های پزشکی می‌توانند اندازه و ظاهر جای جوش را کاهش دهند و معمولاً بدون نیاز به استراحت طولانی انجام می‌شوند، اما بعضی روش‌ها ممکن است نیاز به چند جلسه درمان یا زمان نقاهت داشته باشند.
لایه‌برداری شیمیایی (Chemical Peels)
لایه‌برداری شیمیایی یک روش بازسازی پوست است که برای درمان اسکارهای سطحی و فرورفته کوچک استفاده می‌شود. این درمان لایه بیرونی پوست را برمی‌دارد و با تحریک تولید کلاژن، بافت جدیدی ایجاد می‌کند.
تزریق‌ها
متخصص پوست ممکن است پس از جراحی جای جوش، تزریق‌هایی مانند کورتیکواستروئید، ۵-FU یا اینترفرون را توصیه کند. معمولاً افراد این تزریق‌ها را یک‌بار در ماه به‌مدت چند ماه دریافت می‌کنند.
فیلرهای پوستی (Dermal Filler)
فیلرهای پوستی توسط متخصص پوست انجام می‌شوند و روشی ایمن برای پر کردن فرورفتگی‌های ناشی از جای جوش و کاهش ظاهر آن‌ها هستند.
برخی از فیلرها موقتی هستند و برخی دیگر دائمی. حتماً با پزشک مشورت کنید تا مناسب‌ترین گزینه برای پوست شما انتخاب شود.
میکرونیدلینگ (Microneedling)
در این روش از سوزن‌های بسیار ریز برای سوراخ کردن سطح پوست استفاده می‌شود و زخم‌های میکروسکوپی ایجاد می‌گردد. این کار موجب آزادسازی فاکتورهای رشد و افزایش تولید کلاژن شده و ظاهر جای جوش را بهبود می‌دهد. با این حال، این روش برای جای جوش‌های کلوئیدی توصیه نمی‌شود چون می‌تواند باعث تشدید کلوئید شود.
برای رسیدن به نتیجه مطلوب معمولاً چند جلسه درمان لازم است.
درم‌ابریژن (Dermabrasion)
این روش برای درمان اسکارهای گسترده‌تر مناسب است. درم‌ابریژن و میکرو‌درم‌ابریژن هر دو لایه‌های سطحی پوست را برمی‌دارند و باعث می‌شوند پوست سلول‌های جدید تولید کند. این روش‌ها برای اسکارهای صاف‌تر مؤثرند اما برای اسکارهای کلوئیدی توصیه نمی‌شوند.
درمان با لیزر (Laser Therapies)
درمان‌های لیزری با استفاده از پرتو نوری شدید، لایه بیرونی پوست را برمی‌دارند و با تحریک تولید کلاژن از دست‌رفته، به صاف شدن جای زخم کمک می‌کنند.
متخصص پوست ممکن است از درمان‌های فرکانس رادیویی (RF) همراه با لیزر استفاده کند. RF برای درمان اسکارهای فرورفته مؤثر است زیرا با ایجاد جریان در پوست، تولید کلاژن را افزایش داده و باعث سفت‌تر شدن پوست می‌شود.
جراحی
جراحی جای جوش یک روش جزئی است که هدف آن ایجاد زخمی کمتر قابل‌مشاهده است که با گذر زمان محوتر می‌شود. با این حال، جراحی به‌تنهایی نمی‌تواند جای جوش را بهبود دهد و باید همراه با سایر روش‌ها انجام شود تا مؤثر واقع شود.
کرایوسرجری (Cryosurgery) یکی از روش‌هاست که با انجماد بافت اسکار، باعث مرگ تدریجی آن می‌شود تا در نهایت از بین برود. این روش معمولاً همراه با تزریق‌های کورتیکواستروئید انجام می‌شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.
درمان‌های طبیعی برای کاهش جای جوش
برخی درمان‌های طبیعی که ممکن است به کاهش جای جوش کمک کنند عبارتند از:
- کورکومین (زردچوبه): ممکن است التهاب پوست را کاهش دهد و روند ترمیم زخم را تقویت کند، که به کم شدن جای جوش کمک می‌کند.
- آب لیمو و سرکه: در برخی افراد باعث بهبود ظاهر اسکار شده‌اند، اما در برخی دیگر ممکن است جوش را بدتر کنند.
- روغن درخت چای: تحقیقات نشان داده این روغن می‌تواند از ایجاد جای جوش جلوگیری کند. در مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ مشخص شد ترکیبی از روغن درخت چای، عصاره بره‌موم و آلوئه‌ورا از کرم آنتی‌بیوتیکی حاوی ۳٪ اریترومایسین مؤثرتر است.
این درمان‌های طبیعی ممکن است در کاهش جای جوش‌های خفیف مؤثر باشند، اما تحقیقات بیشتری لازم است. برخی مواد ممکن است باعث تحریک پوست شوند، بنابراین بهتر است پیش از استفاده با متخصص پوست مشورت کنید.
نکاتی برای پیشگیری از جای جوش
برای جلوگیری از ایجاد جای جوش، می‌توانید از این روش‌ها پیروی کنید:
- پس از برطرف شدن جوش‌ها، درمان ضدجوش را ادامه دهید تا از بروز دوباره آن‌ها جلوگیری شود.
- هرگز جوش‌ها را نترکانید، فشار ندهید و نکنید.
- صورت و بدن خود را به‌آرامی بشویید.
- اگر درمان‌های خانگی مؤثر نبودند، با متخصص پوست مشورت کنید.
- در زمان فعال بودن جوش‌ها از درمان‌های موضعی استفاده کنید.
سؤالات متداول
آیا جای جوش‌ها همیشه قابل از بین بردن هستند؟
برخی از جای جوش‌ها ممکن است با گذشت زمان و درمان مناسب تا حد زیادی محو شوند، اما در مواردی عمیق‌تر ممکن است کاملاً از بین نروند و فقط بهبود یابند.
چه چیزی باعث ایجاد جای جوش می‌شود؟
وقتی جوش فعال باعث آسیب به پوست و بافت زیرین آن می‌شود، بدن برای ترمیم آسیب اقدام به تولید کلاژن می‌کند. تولید بیش از اندازه یا کمتر از حد معمول کلاژن می‌تواند باعث شکل‌گیری جای زخم یا اسکار شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- American Academy of Dermatology Association. Acne scars: Consultation and treatment.
- American Academy of Dermatology Association. Acne scars: Causes.
- Kravvas G, Al-Niaimi F. A systematic review of treatments for acne scarring. Part 1: Non-energy-based techniques. Scars Burn Heal. 2017;3:2059513117695312. doi:10.1177/2059513117695312
- Connolly D, Vu HL, Mariwalla K, Saedi N. Acne scarring-pathogenesis, evaluation, and treatment options. J Clin Aesthet Dermatol. 2017;10(9):12-23.
- American Academy of Dermatology Association. Acne: Signs and symptoms.
- American Academy of Dermatology Association. Acne: Diagnosis and treatment.
- American Academy of Dermatology Association. Minimize a scar: Proper wound care tips from dermatologists.
- Chilicka K, Rusztowicz M, Szyguła R, Nowicka D. Methods for the improvement of acne scars used in dermatology and cosmetology: A review. J Clin Med. 2022;11(10):2744. doi:10.3390/jcm11102744
- Shah VV, Aldahan AS, Mlacker S, Alsaidan M, Samarkandy S, Nouri K. 5-fluorouracil in the treatment of keloids and hypertrophic scars: A comprehensive review of the literature. Dermatol Ther (Heidelb). 2016;6(2):169-183. doi:10.1007/s13555-016-0118-5
- Rho NK. Revisiting the role of local cryotherapy for acne treatment: A review and update. J Clin Med. 2022;12(1):26. doi:10.3390/jcm12010026
- Nascimento T, Gomes D, Simões R, da Graça Miguel M. Tea tree oil: Properties and the therapeutic approach to acne-a review. Antioxidants (Basel). 2023;12(6):1264. doi:10.3390/antiox12061264
- Kayıran MA, Karadağ AS, Alyamaç G, et al. Use of complementary and alternative medicine among patients with acne vulgaris and factors perceived to trigger the disease: A multicentre cross-sectional study with 1571 patients. Indian J Dermatol. 2022;67(3):311. doi:10.4103/ijd.ijd_745_21
- Mazzarello V, Donadu MG, Ferrari M, Piga G, Usai D, Zanetti S, Sotgiu MA. Treatment of acne with a combination of propolis, tea tree oil, and Aloe vera compared to erythromycin cream: two double-blind investigations. Clin Pharmacol. 2018;10:175-181. doi:10.2147/CPAA.S180474
- American Academy of Dermatology Association. Acne scars: How to take care of your skin after treatment.
- American Academy of Dermatology Association. Acne scars. Overview.
- https://www.health.com/get-rid-of-acne-scars-8348352
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
