ایمونوتراپی — درمانی که از سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با سرطان استفاده میکند — در درمان برخی سرطانها مانند سرطان ریه و ملانوم انقلابی ایجاد کرده است. پژوهشگران اکنون در حال بررسی ایمنوتراپی به عنوان درمانی بالقوه برای سرطان تخمدان هستند. بیشتر بیماران زمانی متوجه سرطان تخمدان میشوند که بیماری به سایر بخشهای بدن گسترش یافته است. درمانهای استاندارد شامل جراحی و شیمیدرمانی مؤثر هستند، اما عود سرطان بسیار شایع است. در حالی که شواهد موجود در مورد اثربخشی ایمنوتراپی برای سرطان تخمدان هنوز محدود است، این درمان در آینده میتواند به بخشی از استاندارد درمان تبدیل شود.
ایمونوتراپی چگونه عمل میکند؟
سیستم ایمنی بدن از ما در برابر عفونتها محافظت میکند و مواد خارجی مانند باکتریها و ویروسها را شناسایی و نابود میکند. سرطانها نیز خارجی محسوب میشوند، اما اغلب سیستم ایمنی را دور میزنند یا مختل میکنند و رشد میکنند. هدف ایمنوتراپی این است که دفاع طبیعی سیستم ایمنی را تقویت کند تا بتواند سلولهای سرطانی را بهتر شناسایی و نابود کند.
Adobe Stock
انواع ایمنوتراپی برای سرطان تخمدان
انواع مختلفی از ایمنوتراپی برای درمان سرطان در دسترس یا در حال بررسی هستند، از جمله:
مهارکنندههای نقاط وارسی ایمنی (Immune Checkpoint Inhibitors)
این درمانها پروتئینهای موجود بر سلولهای ایمنی را که مانع حمله سیستم ایمنی به سرطان میشوند، مسدود میکنند. نمونههایی از این داروها شامل دستارلیماب (Jemperli) و پمبرولیزوماب (Keytruda) هستند. این داروها با مسدود کردن پروتئینهای PD-1 و PD-L1، توانایی سلولهای سرطانی برای پنهان شدن را مختل کرده و سیستم ایمنی را قادر به شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی میکنند.
دکتر کالایان باندا میگوید: «پمبرولیزوماب اغلب بهطور غیررسمی برای برخی انواع سرطان تخمدان استفاده میشود و شواهد نشان دادهاند که ترکیب آن با شیمیدرمانی میتواند نتایج بهتری ایجاد کند.»
درمان سلولهای T با گیرنده آنتیژن کایمریک (CAR T-Cell Therapy)
در این روش، سلولهای T از بدن خارج، در آزمایشگاه اصلاح و دوباره وارد بدن میشوند تا سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کنند. اگرچه این درمان در سرطانهای خونی موفقیتآمیز بوده، اما در تومورهای جامد مانند سرطان تخمدان هنوز نتایج محدودی داشته است. پژوهشگران در حال بررسی ترکیب این روش با مهارکنندههای نقاط وارسی و شیمیدرمانی برای افزایش ایمنی و اثربخشی هستند.
سیتوکینها (Cytokines)
سیتوکینها پروتئینهای کوچکی هستند که پیامهای بین سلولی را منتقل کرده و فعالیت سلولهای ایمنی را تنظیم میکنند. پژوهشها نشان دادهاند که برخی اینترلوکینها (IL) و اینترفرونها (IFN) ممکن است در رشد تومور و گسترش سرطان نقش داشته باشند، در حالی که برخی دیگر میتوانند در تشخیص زودهنگام یا درمان مؤثر باشند. ارتباط میان سیتوکینها و سرطان تخمدان هنوز بهطور کامل در حال بررسی است.
واکسنهای ضد سرطان
واکسنهای سرطان سلولهای T را آموزش میدهند تا به آنتیژنهای خاص تومور واکنش نشان دهند. نمونهای از این واکسنها OvarianVax است که در دانشگاه آکسفورد در حال توسعه است و میتواند در افراد با خطر بالا مانند حاملان ژن BRCA1/BRCA2 از بروز سرطان جلوگیری کند.
ویروسهای انکولیتیک (Oncolytic Viruses)
در این روش از ویروسهای اصلاحشده برای آلوده کردن و کشتن سلولهای سرطانی استفاده میشود. مطالعات اولیه نشان دادهاند که این روش ایمن است، اما تأثیر متوسطی بر میزان بقا دارد. پژوهشهای در حال انجام در حال بررسی ترکیب این روش با مهارکنندههای نقاط وارسی هستند.
عوارض جانبی ایمنوتراپی
عوارض جانبی ایمنوتراپی بسته به نوع درمان، دوز مصرفی، نوع سرطان و وضعیت سلامتی بیمار متفاوت است. این درمان میتواند باعث حمله سیستم ایمنی به سلولهای سالم شود و عوارضی مانند موارد زیر ایجاد کند:
- سرفه
- اسهال یا یبوست
- خستگی
- درد مفاصل
- بیاشتهایی
- تهوع
- راش پوستی و خارش
اثربخشی ایمنوتراپی در سرطان تخمدان
اگرچه ایمنوتراپی در درمان برخی سرطانها موفق بوده، اما در سرطان تخمدان نتایج محدودی داشته است. مهارکنندههای نقاط وارسی تاکنون فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد نرخ پاسخدهی در سرطان تخمدان داشتهاند. با این حال، پژوهشها برای غلبه بر این مقاومت ادامه دارند و امید است که این درمانها در آینده نتایج بهتری ارائه دهند.
آیا باید ایمنوتراپی را امتحان کنید؟
سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید:
- آیا من کاندید مناسبی برای ایمنوتراپی هستم؟
- چه انواعی از ایمنوتراپی برای شرایط من در دسترس هستند؟
- آیا کارآزماییهای بالینی مرتبط وجود دارد؟
- عوارض جانبی احتمالی چیست؟
- هزینه درمان چقدر است و آیا بیمه آن را پوشش میدهد؟
- مدت درمان چقدر است و چگونه بر زندگی روزمره من تأثیر میگذارد؟
چگونه کارآزماییهای بالینی را پیدا کنیم؟
اگر به ایمنوتراپی علاقهمند هستید، شرکت در کارآزماییهای بالینی میتواند فرصتی برای دریافت درمانهای نوین باشد. پایگاه ClinicalTrials.gov و موسسه تحقیقات سرطان میتوانند به یافتن این مطالعات کمک کنند.
جمعبندی
ایمنوتراپی درمان برخی سرطانها را متحول کرده است، اما هنوز برای سرطان تخمدان درمان تأییدشدهای از سوی FDA وجود ندارد. با این حال، نتایج اولیه پژوهشها و کارآزماییهای بالینی امیدبخش هستند و نشان میدهند که این درمان در آینده میتواند به گزینهای مؤثر برای بهبود بقا و پیشآگهی سرطان تخمدان تبدیل شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Immunotherapy. American Cancer Society. August 7, 2025.
- Celia F et al. Finding Ways to Overcome Ovarian Cancer’s Resistance to Immunotherapy. American Association for Cancer Research. September 20, 2024.
- Yang C et al. Immunotherapy for Ovarian Cancer: Adjuvant, Combination, and Neoadjuvant. Frontiers in Immunology. October 6, 2020.
- Golden D. Comparing Immune Checkpoint Inhibitors and CAR T-Cell Therapies. Alliance for Cancer Gene Therapy. June 21, 2022.
- Colombo N et al. Engot-Ov65/Keynote-B96: Phase 3, Randomized, Double-Blind Study of Pembrolizumab Versus Placebo Plus Paclitaxel With Optional Bevacizumab for Platinum-Resistant Recurrent Ovarian Cancer. Journal of Clinical Oncology. June 2022.
- Cutri-French C et al. CAR-T Cell Therapy in Ovarian Cancer: Where Are We Now? Diagnostics. April 16, 2024.
- Fan Z et al. Ovarian Cancer Treatment and Natural Killer Cell-Based Immunotherapy. Frontiers in Immunology. December 20, 2023.
- Huldani H et al. The Potential Role of Interleukins and Interferons in Ovarian Cancer. Cytokine. November 2023.
- OvarianVax and What You Need to Know About the Ovarian Cancer Vaccine. Ovarian Cancer Action.
- Borella F et al. Oncolytic Viruses in Ovarian Cancer: Where Do We Stand? A Narrative Review. Pathogens. February 3, 2025.
- Immunotherapy for Ovarian Cancer. American Cancer Society. August 8, 2024.
- Kumar S et al. Limitations and Potential of Immunotherapy in Ovarian Cancer. Frontiers in Immunology. January 8, 2024.
- Questions to Ask About Immunotherapy. Canadian Cancer Society.
- https://www.everydayhealth.com/ovarian-cancer/immunotherapy-for-ovarian-cancer/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
