ترس از سوراخ‌ها و برجستگی‌های کوچک

ترایپوفوبیا به‌عنوان ترس غیرمنطقی از اشیائی که دارای سوراخ‌های متراکم هستند تعریف می‌شود و ممکن است شامل موارد دارای برجستگی یا الگوی پوست نیز شود. این حالت تقریباً ۱۰ تا ۱۸ درصد بزرگسالان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ترایپوفوبیا به‌عنوان یک تشخیص رسمی در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) شناخته نمی‌شود. با این حال، مطالعات نشان می‌دهند که این حالت می‌تواند زندگی روزمره را تحت تأثیر منفی قرار دهد.

درمان‌های رایج شامل درمان مواجهه‌ای، درمان شناختی-رفتاری، تکنیک‌های آرام‌سازی و گاهی دارو است.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

ترس از سوراخ‌ها یا حالت انزجار از چیزهایی که دارای خوشه‌های کوچک برجستگی هستند، ترایپوفوبیا نامیده می‌شود. متخصصان درباره اینکه آیا ترایپوفوبیا یک فوبیای واقعی است یا خیر اختلاف نظر دارند، اما تحقیقات نشان می‌دهد که این حالت شایع است و می‌تواند در برخی افراد واکنش‌های منفی قابل توجه ایجاد کند.

علائم ترایپوفوبیا

چه چیزهایی ترایپوفوبیا را تحریک می‌کند؟

ترایپوفوبیا می‌تواند توسط مجموعه‌ای از اشیا و الگوها تحریک شود. این اشیا می‌توانند طبیعی یا مصنوعی باشند. مطالعات نشان می‌دهند افرادی که ترایپوفوبیا دارند ممکن است واکنش منفی نسبت به موارد زیر نشان دهند:

کپسول‌های بذر نیلوفر
کندوی عسل
پنیر
حباب‌ها
کف یا فوم
رشته‌های نودل
اسفنج‌ها
پوکه آتشفشانی و مرجان
پوست خزندگان

علاوه بر این، افراد ممکن است هنگام مشاهده اشیاء مشابه احساس اضطراب یا انزجار کنند، مانند:

تمشک‌ها
آناناس یا جک‌فروت با برجستگی روی پوست
انار بریده شده
نایلون حباب‌دار
توری فلزی
جنس مش‌بافته مانند تور ماهیگیری
دانتل
تراکم رطوبت روی سطوح
چشم حشرات

ترایپوفوبیا همچنین می‌تواند به شکل بیزاری شدید از الگوهای مرتبط با برخی بیماری‌های پوستی ظاهر شود. این شرایط ممکن است شامل آبله، عفونت‌های انگلی یا ایکتیوزیس باشند که باعث ایجاد برجستگی‌ها و الگوهای روی پوست می‌شوند.

verywellhealth

علائم جسمی و روانی

مانند سایر فوبیاها، ترایپوفوبیا هم با پاسخ روان‌شناختی و هم با پاسخ سیستم عصبی خودکار ظاهر می‌شود. این واکنش‌ها تجربه منفی فرد را تشدید می‌کنند، زیرا احساسات شدید علائم جسمی ایجاد می‌کنند و بالعکس.

فرد مبتلا به ترایپوفوبیا هنگام مشاهده اشیا یا تصاویر اشیاء دارای خوشه‌های سوراخ یا برجستگی، مانند کندوی عسل یا اسفنج، علائم را تجربه می‌کند. الگوهای پوست مار یا برجستگی‌های تکرارشونده مانند میوه‌ها نیز می‌توانند این ترس را تحریک کنند.

افراد مبتلا به ترایپوفوبیا ممکن است برخی یا تمام علائم جسمی و روانی زیر را تجربه کنند:

حملات پانیک
انزجار شدید
احساس اضطراب فراگیر
تعریق
لرزش
پوست‌مور مور شدن
خارش
گرگرفتگی یا لرز
تنگی نفس
خفگی
ضربان قلب سریع
درد قفسه سینه
حالت تهوع
سردرد و سرگیجه
غش
بی‌حسی
خشکی دهان
گیجی

افراد مبتلا به فوبیا تمایل دارند از اشیا یا تجربیاتی که باعث تحریک علائم می‌شوند اجتناب کنند، که این امر می‌تواند عملکردشان را در شرایط خاص دشوارتر کند.

آیا ترایپوفوبیا یک فوبیای واقعی است؟

ترایپوفوبیا توسط راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش پنجم (DSM-5) شناخته نمی‌شود. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهند که حدود ۱۰ تا ۱۸ درصد بزرگسالان حداقل هنگام مشاهده خوشه‌های سوراخ‌های کوچک دچار اضطراب می‌شوند. اینکه این واکنش باید به‌عنوان انزجار عمومی یا فوبیای واقعی طبقه‌بندی شود، مورد بحث است.

برخی از متخصصان مراقبت‌های بهداشتی ترایپوفوبیا را به‌عنوان نوعی فوبیا می‌پذیرند، هنگامی که باعث ناراحتی و اختلال در عملکرد روزمره می‌شود.

ترایپوفوبیا تا مدتی اخیر شناخته‌شده نبود. این اصطلاح برای نخستین بار در سال ۲۰۰۵ در یک انجمن آنلاین به‌کار رفت، جایی که شرکت‌کنندگان ادعا می‌کردند از اشیاء دارای سوراخ‌های متراکم ترس دارند.

ترایپوفوبیا به چه معناست؟

واژه این ترس از دو کلمه یونانی trypa (سوراخ یا حفره) و phobia (ترس یا بیزاری) گرفته شده است.

بر اساس این تاریخچه، برخی معتقدند افزایش افرادی که ادعا می‌کنند از سوراخ‌ها ترس دارند، نتیجه یک پدیده اینترنتی است. با این حال، مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ارتباط بین سوراخ‌ها و اضطراب مدت‌ها قبل از اینترنت وجود داشته است.

برخی محققان معتقدند که تقویت منفی و اجتناب مداوم می‌تواند باعث شود انزجاری که فرد نسبت به الگوهای خوشه‌ای احساس می‌کند، با گذشت زمان به فوبیا تبدیل شود.

تشخیص ترایپوفوبیا

معمولاً متخصصان تشخیص فوبیا را بر اساس معیارهای ارائه‌شده در DSM-5 انجام می‌دهند. با این حال، تعیین اینکه آیا ترایپوفوبیا شرایط فوبیای خاص را دارد دشوار است، زیرا محققان این وضعیت را به شیوه‌های مختلف تفسیر می‌کنند.

برخی محققان اشاره می‌کنند که افراد ادعاکننده ترایپوفوبیا هنگام مشاهده الگوهای خوشه‌ای انزجار نشان می‌دهند، اما ترس را تجربه نمی‌کنند. این موضوع می‌تواند این پدیده را به‌عنوان فوبیا رد کند.

دیگر دانشمندان اشاره می‌کنند که DSM-5 ترس و اضطراب را هنگام تعیین معیارهای تشخیصی برای فوبیاهای خاص جدا نکرده است.

ترایپوفوبیا ممکن است به روش‌های زیر با آن هفت معیار تطبیق داشته باشد:

فرد نسبت به شیء یا موقعیت خاصی بیزاری دارد.
احساس منفی او نسبت به خطر واقعی نامتناسب است.
پاسخ همیشه فوری است.
فرد از مشاهده اشیاء محرک اجتناب فعال دارد.
این پدیده معمولاً شش ماه یا بیشتر طول می‌کشد و از کودکی آغاز می‌شود.
این ترس با اختلال روانی دیگری بهتر توضیح داده نمی‌شود.
تصاویر باعث ناراحتی قابل توجه و تأثیر منفی بر تعاملات اجتماعی، شرایط کاری یا سایر عملکردهای اساسی زندگی می‌شوند.

علت ترایپوفوبیا چیست؟

فوبیاها علت مشخصی ندارند. در عوض، می‌توانند ناشی از عوامل پیچیده یا ترکیبی از آنها باشند، مانند ژنتیک، تروماهای قبلی، پاسخ‌های آموخته‌شده در اوایل زندگی، و اضطراب یا افسردگی طولانی‌مدت.

در مورد ترایپوفوبیا، برخی دانشمندان معتقدند که علت ممکن است حداقل تا حدی تکاملی باشد، ناشی از پاسخ‌های طبیعی انسان به موارد زیر:

ترس از حیوانات خطرناک: خوشه‌های برجستگی یا سوراخ ممکن است با الگوهای پوستی مارهای سمی، وزغ‌ها و سایر حیوانات مرتبط باشد.
ترس از بیماری: الگوهای مشاهده‌شده روی میوه‌ها، اسفنج‌ها و سایر اشیاء ممکن است یادآور عفونت‌هایی باشند که مشکلات مشابه روی پوست ایجاد می‌کنند.

با این حال، نظریه اینکه ترایپوفوبیا ناشی از نیاز تکاملی به محافظت از خود در برابر خطر است، نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

آیا ترایپوفوبیا نوعی وسواس فکری-عملی (OCD) است؟

ترایپوفوبیا نوعی اختلال وسواس فکری-عملی نیست. فوبیاها و OCD هر دو از اختلالات اضطرابی هستند و برخی ویژگی‌های مشترک دارند، مانند واکنش‌های شدید به محرک‌های خاص. با این حال، علائم و خصوصیات این دو اختلال به‌طور قابل توجهی متفاوت است.

چگونه از فوبیای سوراخ‌ها خلاص شویم؟

از آنجایی که ترایپوفوبیا به‌عنوان یک وضعیت مشخص شناخته نشده است، درمان‌های توصیه‌شده به‌طور قطعی تعیین نشده‌اند. با این حال، افراد تشخیص‌داده‌شده با فوبیای خاص معمولاً با روان‌درمانی و در صورت نیاز دارو درمان می‌شوند.

درمان‌ها شامل موارد زیر هستند:

درمان مواجهه‌ای: پاسخ فرد به ترس را با مواجهه تدریجی با شیء یا موقعیتی که اجتناب می‌کند کاهش می‌دهد.
درمان شناختی-رفتاری (CBT): به افراد کمک می‌کند افکار، رفتارها و احساسات منفی هنگام مواجهه با فوبیا را شناسایی کرده و آنها را با احساس ایمنی و مثبت جایگزین کنند.
تکنیک‌های آرام‌سازی: تنفس عمیق، مدیتیشن و یوگا گاهی برای کاهش اضطراب مرتبط با فوبیا توصیه می‌شوند.
بنزودیازپین‌ها: آرام‌بخش‌های سیستم عصبی مرکزی که می‌توانند فردی که دچار استرس، اضطراب یا حمله پانیک در پاسخ به فوبیا است را آرام کنند.
مهارکننده‌های بازجذب سروتونین انتخابی (SSRIs): این داروها با تنظیم سروتونین، ماده شیمیایی مغز که در خلق و خو و اضطراب نقش دارد، به درمان فوبیا کمک می‌کنند.
بتابلاکرها: این دارو اثرات اضطرابی فوبیا را با مسدود کردن گیرنده‌های بتا کاهش می‌دهد. این دارو ضربان قلب را کند کرده و فشار خون را پایین می‌آورد تا علائم اضطراب کاهش یابد. این دارو تنها در صورت مصرف قبل از مواجهه با محرک ترسناک مؤثر است.
سبک زندگی سالم: اتخاذ عادات سالم مانند خواب کافی، تغذیه سالم و اجتناب از محرک‌هایی مانند کافئین ممکن است به افراد دچار اضطراب کمک کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: