تغییر از ام‌اس عودکننده-فروکش‌کننده به ام‌اس پیشرونده ثانویه

اگر شما با بیماری مولتیپل اسکلروزیس (MS) زندگی می‌کنید که اخیراً از ام‌اس عودکننده-فروکش‌کننده (RRMS) به ام‌اس پیشرونده ثانویه (SPMS) تغییر کرده است، تنها نیستید. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۶۲ درصد از افرادی که RRMS دارند، در نهایت دچار SPMS می‌شوند.[1]

اما این انتقال از RRMS به SPMS ممکن است به سختی قابل پیگیری باشد، زیرا معمولاً به‌صورت تدریجی رخ می‌دهد.[2] به همین دلیل، شما ممکن است از تغییر در علائم و همچنین گزینه‌های درمانی که بعد از تشخیص SPMS در دسترس قرار می‌گیرند، شگفت‌زده شوید.

به خواندن ادامه دهید تا متوجه شوید اگر به‌تازگی SPMS در شما تشخیص داده شده، چه چیزی انتظار شما را می‌کشد و چگونه می‌توانید این مرحله جدید از مسیر ام‌اس خود را مدیریت کنید.

تفاوت SPMS با RRMS

RRMS با عودها یا شعله‌ور شدن علائم شناخته می‌شود که ممکن است چند روز یا چند هفته ادامه یابند و سپس در دوره‌ای از بهبود کامل یا نسبی فروکش کنند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

SPMS با پیشرفت مداوم بیماری تعریف می‌شود که ممکن است با علائم همراه باشد یا نباشد.[3]

دو نوع SPMS وجود دارد:

SPMS فعال یا عودکننده: جایی که همچنان دچار شعله‌ور شدن علائم می‌شوید و تغییرات MRI قابل‌تشخیص وجود دارد.
SPMS غیرفعال یا غیرعودکننده: زمانی که دیگر عودها وجود ندارند و تغییرات جدید یا فعال در MRI که نشان‌دهنده التهاب باشد، دیده نمی‌شود.

در هر دو نوع SPMS، علائم معمولاً به‌مرور زمان به آهستگی بدتر می‌شوند.

تغییر از ام‌اس عودکننده-فروکش‌کننده به ام‌اس پیشرونده ثانویه

چگونه بفهمیم RRMS به SPMS تبدیل شده است؟

پیشرفت تدریجی از RRMS به SPMS ممکن است به‌سختی قابل‌تشخیص باشد و شدت علائم می‌تواند در افراد متفاوت باشد. برای برخی، این روند سال‌ها طول می‌کشد، اما در موارد دیگر تغییرات سریع‌تر رخ می‌دهد.

بااین‌حال، نشانه‌های خاصی وجود دارند که بیانگر این انتقال هستند، از جمله:

مشکلات تعادل یا راه رفتن
مشکلات مثانه یا روده
تغییرات شناختی، مانند مشکل در تمرکز، پردازش اطلاعات یا به خاطر سپردن
دوبینی
افزایش خستگی
اسپاسم یا سفتی عضلانی
بی‌حسی در دست‌ها یا پاها

تشخیص دقیق زمان وقوع این انتقال دشوار است. دکتر Kalina Sanders، متخصص مغز و اعصاب و مدیر کلینیک جامع ام‌اس در جکسون‌ویل فلوریدا، می‌گوید:
«پزشکان به دنبال بدتر شدن آهسته عملکرد عصبی در طول یک بازه ۶ تا ۱۲ ماهه در غیاب عودها هستند.»

به طور کلی، افراد با SPMS التهاب کمتری نسبت به دوره RRMS تجربه می‌کنند. اما همچنان امکان رخ دادن عودها و تغییرات MRI وجود دارد، حتی زمانی که بیماری وارد مرحله آسیب‌دیدگی بیشتر اعصاب شده است.

حتماً هرگونه علائم جدید یا بدترشده را به متخصص مغز و اعصاب خود اطلاع دهید و به طور منظم در ویزیت‌های پزشکی شرکت کنید تا بیماری به‌طور دقیق پایش شود.

چه چیزی پس از تشخیص SPMS انتظار می‌رود؟

برنامه درمانی شما پس از تشخیص SPMS احتمالاً تغییر خواهد کرد.

اگر شما دچار SPMS فعال هستید، پزشک ممکن است درمان با داروهای تعدیل‌کننده بیماری (DMTs) را پیشنهاد دهد. خبر خوب این است که بیش از ۲۰ داروی DMT در دسترس هستند تا به شما در مدیریت بیماری کمک کنند.[2] این داروها برای کاهش سرعت عود علائم و جلوگیری از آسیب عصبی طراحی شده‌اند، اما متأسفانه SPMS را درمان نمی‌کنند.

اگر شما دچار SPMS غیرفعال یا غیرعودکننده باشید، درمان می‌تواند متفاوت به نظر برسد، زیرا این نوع به‌طور تاریخی سخت‌تر درمان می‌شده است. دکتر John R. Corboy، متخصص مغز و اعصاب و استاد نورولوژی در دانشکده پزشکی دانشگاه کلرادو، توضیح می‌دهد:
«تا همین اواخر، هیچ DMT نتوانسته بود به‌طور قابل‌توجهی روند ناتوانی را در افراد مبتلا به SPMS غیرفعال به تأخیر بیندازد.»

اما یک داروی خوراکی جدید به نام تولبروتینیب (tolebrutinib) امیدبخش ظاهر شده است. در یک مطالعه دوسوکور با ۱۱۳۱ شرکت‌کننده مبتلا به SPMS غیرعودکننده، تولبروتینیب سرعت پیشرفت ناتوانی را در کسانی که حداقل شش ماه دچار پیشرفت مداوم ناتوانی بودند، ۳۱ درصد کاهش داد.[4]

دکتر Corboy می‌گوید: «این نخستین مطالعه‌ای است که کاهش قابل‌توجهی در روند ناتوانی پیشرونده در SPMS غیرفعال نشان می‌دهد.»
دکتر Sanders نیز این دارو را چنین توصیف می‌کند: «یک تغییر در الگوی درمان، از مراقبت صرفاً علامتی به سمت تغییر بیماری، که سرانجام شکاف طولانی‌مدت در درمان SPMS غیرفعال را پر می‌کند.»

و به احتمال زیاد درمان‌های بیشتری از این نوع برای SPMS غیرعودکننده در آینده ارائه خواهند شد.

علاوه بر دارو، برنامه درمانی SPMS ممکن است شامل موارد زیر باشد:

فیزیوتراپی برای بهبود قدرت و تعادل
کاردرمانی برای یادگیری روش‌های کارآمدتر در انجام کارهای روزانه (مانند نظافت، آشپزی، شست‌وشو) و مراقبت شخصی (مانند استحمام و لباس پوشیدن)
ابزارهای کمکی حرکتی مانند واکر یا ویلچر برای حرکت ایمن‌تر
گروه‌های حمایتی یا گفتاردرمانی برای کمک به کنار آمدن با جنبه‌های احساسی تشخیص SPMS و ارتباط با دیگران که شرایط مشابه دارند

هنگام مدیریت SPMS و چشم‌انداز درمانی در حال تغییر آن، فراموش نکنید که مدافع مراقبت‌های خود باشید. این می‌تواند شامل آوردن فهرستی از پرسش‌ها به هر ویزیت، یادداشت‌برداری در جلسات یا آوردن یکی از اعضای خانواده یا دوستان برای حمایت باشد.

پرسش‌هایی که باید از متخصص مغز و اعصاب خود بپرسید

آیا علل دیگر برای بدتر شدن تدریجی عملکرد عصبی (غیر از ام‌اس) بررسی یا رد شده‌اند؟
آیا SPMS من فعال است یا غیرفعال، و این موضوع چه معنایی برای گزینه‌های درمانی من دارد؟
آیا من کاندید درمان‌های جدید یا کارآزمایی بالینی هستم؟
اگر DMT توصیه شود، خطرات و عوارض جانبی احتمالی آن چیست؟
چگونه می‌توانیم اندازه‌گیری کنیم که آیا برنامه درمانی مؤثر است یا خیر؟
آیا در پوشش بیمه محدودیت‌هایی وجود دارد، به‌ویژه اگر بیمه را تغییر دهم یا تحت پوشش Medicare قرار بگیرم؟
آیا راهبردهای تطبیقی، داروها یا ابزارهای کمکی حرکتی وجود دارند که بتوانند عملکرد روزانه من را بهبود دهند؟
چه تغییرات سبک زندگی دیگری برای من مهم هستند؟

نتیجه‌گیری

رایج است که ام‌اس عودکننده-فروکش‌کننده در نهایت به ام‌اس پیشرونده ثانویه تبدیل شود، اما این فرآیند می‌تواند سال‌ها طول بکشد و پیگیری آن دشوار باشد.

یادگیری این‌که آیا SPMS شما فعال (عودکننده) یا غیرفعال (غیرعودکننده) است، می‌تواند به شما و تیم مراقبتی‌تان کمک کند تا برنامه درمانی را متناسب با نیازهای شما تنظیم کنید.

با پزشک خود درباره راه‌های دیگر مدیریت بیماری و علائم، از جمله حمایت روانی، ابزارهای حرکتی، کاردرمانی و فیزیوتراپی صحبت کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: