رژیم ضد التهاب بر مصرف غذاهای کامل و مغذی تمرکز دارد و مصرف مواد غذایی فرآوریشده، سرشار از قند و چربیهای اشباع را محدود میکند. این الگو میتواند به کاهش التهاب مزمن مرتبط با بیماریهای قلبی، برخی سرطانها و اختلالات خودایمنی کمک کند.
چگونه یک رژیم ضد التهاب عمل میکند؟
رژیمهای ضد التهاب معمولاً غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات فعال زیستی هستند که با کاهش مسیرهای التهابی و خنثی کردن رادیکالهای آزاد به حفظ سلامت بدن کمک میکنند. تعادل میان رادیکالهای آزاد و آنتیاکسیدانها برای کاهش استرس اکسیداتیو و آسیب سلولی ضروری است.

چه کسانی از این رژیم سود میبرند؟
رژیم ضد التهاب میتواند برای افراد زیر مفید باشد:
- آلرژی و آسم: کاهش التهاب ممکن است شدت علائم را کمتر کند.
- بیماریهای خودایمنی: مانند آرتریت روماتوئید، با کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی همراه است.
- بیماریهای قلبی و عروقی: کاهش فشار خون، کلسترول و خطر سکته.
- بیماریهای التهابی روده: مانند کرون و کولیت اولسراتیو، با کاهش التهاب و علائم همراه است.
- اختلالات عصبی و دژنراتیو: کاهش ریسک آلزایمر و سایر بیماریهای عصبی مرتبط با التهاب.
مواد غذایی پیشنهادی
اضافه کردن مواد غذایی زیر به رژیم میتواند اثر ضد التهابی داشته باشد:
- میوهها: انواع توتها، سیب، پرتقال، انبه، انار، گیلاس
- چربیهای سالم: آووکادو، روغن زیتون، روغن دانه کتان
- سبزیجات: اسفناج، کلم، کلم بروکلی، گلکلم، هویج، چغندر، مارچوبه، فلفل، سیبزمینی شیرین
- حبوبات: نخود، عدس، لوبیا سیاه
- ماهی و غذاهای دریایی: سالمون، ساردین، قزلآلا، صدفها و میگو
- دانهها و مغزها: تخم چیا، تخم کتان، تخم کدو، تخمه آفتابگردان، گردو، کره مغزها
- ادویهها و گیاهان معطر: زردچوبه، زنجبیل، دارچین، سیر، جعفری، ریحان، زعفران، رزماری
- غلات کامل: کینوا، جو دوسر، گندم سیاه
نوشیدنیهای ضد التهاب:
- آب کافی
- دمنوش زنجبیل
- چای سبز
- چای هیبیسکوس
- آب انار یا آب گیلاس ترش
مواد غذایی که باید محدود شوند
مصرف این مواد را کاهش دهید:
- فست فود و غذاهای سرخشده
- روغنهای صنعتی با اسیدهای چرب امگا-۶ زیاد (روغن کانولا، ذرت، سویا)
- غذاهای بستهبندی و آماده
- گوشتهای فرآوریشده (ژامبون، بیکن، سوسیس)
- محصولات با نمک زیاد
- نان سفید و سایر غلات تصفیهشده
- شیرینیها، نوشیدنیهای شیرین و انرژیزا
نمونه منوی روزانه ضد التهاب
صبحانه:
- چای سبز بدون شکر با لیمو
- پودینگ چیا با شیر بادام، توت تازه، کره بادام، دانههای کاکائو و دارچین
ناهار:
- آب گازدار
- کاسه کینوا به سبک مدیترانهای با پنیر فتا، نخود سرخشده، زیتون و سبزیجات مخلوط
میانوعده:
- اسموتی پروتئینی با توتها و گیلاس، پودر پروتئین گیاهی و شیر گیاهی
- افزودن کمی اسفناج، دارچین، کاکائو یا نصف آووکادو برای تقویت اثر ضد التهابی
شام:
- آب طعمدار با نعناع و لیمو
- سالمون با پوشش پسته، سیبزمینی شیرین پخته و بروکلی تفتداده با روغن زیتون و سیر
مزایای رژیم ضد التهاب
- کاهش التهاب و بهبود وضعیت آنتیاکسیدانی بدن
- افزایش انرژی
- بهبود قند و چربی خون
- کاهش ریسک بیماریهای قلبی، دیابت، افسردگی و برخی سرطانها
نکات احتیاطی و محدودیتها
- افزایش سریع فیبر ممکن است باعث نفخ و گاز معده شود.
- رژیمهای گیاهی و وگان ممکن است خطر کمبود کلسیم، آهن، ویتامین B12 و زینک را افزایش دهند.
- رعایت کالری مصرفی مهم است؛ این رژیم لزوماً برای کاهش وزن طراحی نشده است.
- احتمال حساسیت به برخی غذاها مانند تخممرغ، ماهی، مغزها یا گندم وجود دارد.
- هزینه بالای میوهها و سبزیجات تازه نسبت به غذاهای فرآوریشده.
- آمادهسازی وعدهها ممکن است زمانبر باشد.
پرسشهای متداول
چگونه التهاب بدن را کاهش دهیم؟
علاوه بر رژیم غذایی، خواب کافی، ورزش منظم و مدیریت استرس به کاهش التهاب کمک میکند.
قویترین ضد التهاب طبیعی چیست؟
زردچوبه با ترکیب فعال کورکومین قویترین اثر ضد التهابی را دارد. سایر مواد شامل کندر، زنجبیل و اسیدهای چرب امگا-۳ هستند.
چه مدت طول میکشد تا التهاب با رژیم کاهش یابد؟
مدت زمان دقیق مشخص نیست و بسته به شدت التهاب و وضعیت کلی سلامتی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
- Scheiber A, Mank V. Anti-inflammatory diets. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Wawrzyniak-Gramacka E, Hertmanowska N, Tylutka A, et al. The association of anti-inflammatory diet ingredients and lifestyle exercise with inflammaging. Nutrients. 2021;13(11):3696. doi: 10.3390/nu13113696
- Di Meo S, Venditti P. Evolution of the knowledge of free radicals and other oxidants. Oxid Med Cell Longev. 2020;2020:9829176. doi:10.1155/2020/9829176
- Bachmann MC, Bellalta S, Basoalto R, et al. The challenge by multiple environmental and biological factors induce inflammation in aging: Their role in the promotion of chronic disease. Front Immunol. 2020;11:570083. doi:10.3389/fimmu.2020.570083
- Furman D, Campisi J, Verdin E, et al. Chronic inflammation in the etiology of disease across the life span. Nat Med. 2019;25(12):1822-1832. doi:10.1038/s41591-019-0675-0
- Salehi B, Martorell M, Arbiser J, et al. Antioxidants: Positive or negative actors?. Biomolecules. 2018;8(4):124. doi:10.3390/biom8040124
- Urpi-Sarda M, Casas R, Sacanella E, et al. The 3-year effect of the Mediterranean diet intervention on inflammatory biomarkers related to cardiovascular disease. Biomedicines. 2021;9(8):862. doi:10.3390/biomedicines9080862
- Soltani S, Chitsazi MJ, Salehi-Abargouei A. The effect of dietary approaches to stop hypertension (DASH) on serum inflammatory markers: A systematic review and meta-analysis of randomized trials. Clin Nutr. 2018;37(2):542-550. doi:10.1016/j.clnu.2017.02.018
- Haghighatdoost F, Bellissimo N, Totosy de Zepetnek JO, Rouhani MH. Association of vegetarian diet with inflammatory biomarkers: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Public Health Nutr. 2017;20(15):2713-2721. doi:10.1017/S1368980017001768
- Guilleminault L, Williams EJ, Scott HA, Berthon BS, Jensen M, Wood LG. Diet and asthma: Is it time to adapt our message?. Nutrients. 2017;9(11):1227. doi:10.3390/nu9111227
- Schönenberger KA, Schüpfer AC, Gloy VL, et al. Effect of anti-inflammatory diets on pain in rheumatoid arthritis: A systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2021;13(12):4221. doi:10.3390/nu13124221
- Limdi JK. Dietary practices and inflammatory bowel disease. Indian J Gastroenterol. 2018;37(4):284-292. doi:10.1007/s12664-018-0890-5
- Stromsnes K, Correas AG, Lehmann J, Gambini J, Olaso-Gonzalez G. Anti-inflammatory properties of diet: Role in healthy aging. Biomedicines. 2021;9(8):922. doi: 10.3390/biomedicines9080922
- Grosso G, Laudisio D, Frias-Toral E, et al. Anti-inflammatory nutrients and obesity-associated metabolic-inflammation: state of the art and future direction. Nutrients. 2022;14(6):1137. doi:10.3390/nu14061137
- MedlinePlus. High-fiber foods.
- Wang T, Masedunskas A, Willett WC, Fontana L. Vegetarian and vegan diets: Benefits and drawbacks. Eur Heart J. 2023;44(36):3423-3439. doi:10.1093/eurheartj/ehad436
- MedlinePlus. Food allergy.
- MedlinePlus. Health checkup.
- Pahwa R, Goyal A, Jialal I. Chronic Inflammation. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Peng Y, Ao M, Dong B, et al. Anti-inflammatory effects of curcumin in the inflammatory diseases: Status, limitations and countermeasures. Drug Des Devel Ther. 2021;15:4503-4525. doi:10.2147/DDDT.S327378
- Poles J, Karhu E, McGill M, McDaniel HR, Lewis JE. The effects of twenty-four nutrients and phytonutrients on immune system function and inflammation: A narrative review. J Clin Transl Res. 2021;7(3):333-376.
- https://www.health.com/anti-inflammatory-diet-7497504
