ریشه ختمی، که به صورت چای، تنتور یا قرص مکیدنی عرضه می‌شود، ممکن است در تسکین گلو درد و سرفه خشک مؤثر باشد.1 این گیاه از دیرباز در طب سنتی برای درمان التهابات و تحریکات مختلف به کار رفته است.2 علاوه بر مصارف خوراکی، کرم‌های حاوی عصاره ریشه ختمی نیز ممکن است برای کاهش التهاب و تسکین تحریکات پوستی و همچنین بهبود علائم مرتبط با اگزما استفاده شوند.
ریشه ختمی پتانسیل دارد که سرفه خشک را درمان کند و تحریکات پوستی را با استفاده از ترکیبات گیاهی خاص خود تسکین دهد.3 با این حال، باید در نظر داشت که تحقیقات انسانی و بالینی جامعی در مورد تأیید قطعی این مزایا هنوز محدود است و برای درک کامل مکانیسم اثر و اثربخشی آن به مطالعات بیشتری نیاز است.
ریشه ختمی چگونه می‌تواند به شما کمک کند؟
مزایای بالقوه ریشه ختمی برای سلامتی، به احتمال زیاد از یک ترکیب گیاهی به نام موسیلاژ (Mucilage) ناشی می‌شود. موسیلاژ یک ماده ژلاتینی است که در ساختار این ریشه وجود دارد.4 زمانی که موسیلاژ با آب ترکیب می‌شود، یک ژل لغزنده ایجاد می‌کند که می‌تواند مانند یک لایه محافظ، گلو، معده یا پوست را پوشانده و به کاهش تحریک و التهاب در این نواحی کمک کند [1، 2]. این خاصیت تسکین‌دهنده، ریشه ختمی را به یک عامل محافظ تبدیل می‌کند.
با وجود این خاصیت فیزیکی مؤثر، همانطور که اشاره شد، تحقیقات انسانی مرتبط با مزایای سلامتی ریشه ختمی برای تأیید کاربردهای درمانی آن، محدود هستند. لذا، در حالی که استفاده سنتی از آن رایج است، شواهد علمی در حال توسعه هستند.
آیا شیرینی‌های مارشمالو (Marshmallow) با ریشه ختمی درست می‌شوند؟
در گذشته، شیرینی‌های مارشمالویی که امروزه به صورت آب‌نبات مصرف می‌شوند، در واقع با استفاده از ریشه ختمی تهیه می‌شدند. اما امروزه، به جای آن از ژلاتین به عنوان عامل اصلی ژل‌کننده استفاده می‌شود. ریشه ختمی به خودی خود دارای یک شیرینی ملایم و طعم خاکی است، اما به هیچ وجه به شیرینی مارشمالوهای فروشگاهی نیست که حاوی مقادیر زیادی قند افزوده‌اند [3].
تسکین سرفه و گلودرد
هنگامی که ریشه ختمی به صورت خوراکی مصرف می‌شود، موسیلاژ موجود در آن یک لایه محافظ و آنتی‌اکسیدانی ایجاد می‌کند. این لایه می‌تواند پوشش داخلی گلو (مخاط) را پوشانده و به تسکین تحریک و بهبود مرتبط با سرفه خشک و گلو درد کمک کند [1]. این عملکرد فیزیکی به کاهش سایش و حساسیت در ناحیه گلو کمک می‌کند.
با این حال، تحقیقات بالینی در مورد استفاده واقعی ریشه ختمی برای درمان گلو درد و سرفه محدود است و نمی‌توان به قطعیت در مورد میزان اثربخشی آن صحبت کرد. در یک نظرسنجی در آلمان، ۸۲۲ شرکت‌کننده به مدت هفت روز از قرص‌های مکیدنی یا شربت حاوی عصاره ریشه ختمی برای درمان گلوی تحریک شده یا سرفه خشک استفاده کردند [4]. بیشتر این افراد گزارش دادند که ریشه ختمی – در هر دو شکل – به تسکین علائم آن‌ها در عرض ۱۰ دقیقه کمک کرده است، که نشان‌دهنده اثربخشی سریع این گیاه است.
یک مطالعه دیگر نیز نشان داد که موسیلاژ ریشه ختمی دارای اثرات محافظتی آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی بر سلول‌های ایمنی انسان است [1]. به نظر می‌رسد این اثر به محافظت از سلول‌ها برای بهبودی بهتر پس از عفونت کمک می‌کند. با این حال، ما همچنان به آزمایش‌های انسانی بیشتری نیاز داریم تا دقیقاً بفهمیم که ریشه ختمی چگونه سرفه و گلو درد را درمان می‌کند و دوز مؤثر آن چقدر است.
کمک به بهبود پوست و زخم
ریشه ختمی اغلب به کرم‌ها و پمادهای موضعی اضافه می‌شود تا به سلامت پوست کمک کرده و پوست آسیب‌دیده را التیام بخشد.5 این کاربرد موضعی، از خواص ترمیم‌کننده و نرم‌کننده این گیاه بهره می‌برد.
محققان معتقدند که آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات گیاهی موجود در ریشه ختمی فعالیت ضدالتهابی دارند که سلول‌ها را تحریک کرده و التهاب و تحریک را کاهش می‌دهند [5]. محتوای موسیلاژ ریشه ختمی نیز به پوست کمک می‌کند تا رطوبت خود را حفظ کند [6]. حفظ رطوبت پوست، برای ترمیم سد دفاعی پوست و بهبود خشکی ناشی از التهاب بسیار مهم است. محصولات موضعی ریشه ختمی گاهی اوقات برای کمک به درمان کورک‌ها، اگزما و التهاب پوست استفاده می‌شوند.
یک بررسی تحقیقاتی گزارش داد که پماد حاوی ۲۰ درصد عصاره ریشه ختمی به درمان تحریکات پوستی ناشی از اشعه ماوراء بنفش (UV) یا تتراهیدروفورفوریل الکل (یک حلال موجود در رنگ‌ها، چسب‌ها و سموم دفع آفات) کمک کرده است [5]. در مطالعه‌ای بر روی کودکان مبتلا به اگزما خفیف تا متوسط، استفاده از پماد ریشه ختمی ۱ درصدی به کاهش خشکی و تحریک پوست بیشتر از پماد هیدروکورتیزون ۱ درصدی کمک کرد [7]. با این حال، باید توجه داشت که این مطالعه تنها ۲۲ کودک را شامل می‌شد و حجم نمونه کوچکی داشت.
علاوه بر این، تحقیقات نشان می‌دهد که سایر ترکیبات موجود در ریشه ختمی می‌توانند به درمان نوک سینه‌های دردناک و ترک‌خورده پس از شیردهی کمک کنند [8]. با این حال، هیچ تحقیق جامعی برای نشان دادن اینکه آیا استفاده از ریشه ختمی بر روی نوک سینه در دوران شیردهی بر شیر مادر تأثیر می‌گذارد یا برای نوزادان شیرخوار ایمن است، وجود ندارد [8]. بنابراین، توصیه می‌شود مادران شیرده با احتیاط و مشورت پزشک از آن استفاده کنند.
ممکن است به مشکلات دستگاه گوارش کمک کند
ریشه ختمی اغلب به عنوان درمانی برای رفلاکس اسید معده و زخم معده معرفی می‌شود.6 از لحاظ تئوری، موسیلاژ ریشه ختمی باید به درمان این مشکلات گوارشی کمک کند، زیرا می‌تواند سطح داخلی معده و گلو را با یک لایه تسکین‌دهنده بپوشاند [2]. این پوشش فیزیکی می‌تواند از مخاط حساس در برابر اسید معده محافظت کند.
با این حال، هیچ شواهد انسانی برای تأیید اینکه ریشه ختمی می‌تواند شرایط دستگاه گوارش را درمان کند، وجود ندارد. تنها تحقیقاتی که از خواص محافظتی ریشه ختمی بر دستگاه گوارش حمایت می‌کنند، شامل مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی هستند. این مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که ریشه ختمی می‌تواند پوشش دستگاه گوارش را بهبود بخشد و ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در آن ممکن است به جلوگیری از آسیب سلولی کمک کنند [2]. با وجود این نتایج امیدوارکننده، برای اثبات اینکه ریشه ختمی می‌تواند مشکلات گوارشی و زخم معده را درمان کند، به آزمایش‌های انسانی قطعی نیاز داریم [2].
بهترین روش استفاده از آن چیست؟
پس از برداشت و خشک شدن ریشه ختمی، ظاهری شبیه به مالچ فیبری و برنزه پیدا می‌کند. ریشه ختمی خشک شده معمولاً به منظور تهیه چای به فروش می‌رسد. اگر خودتان ریشه ختمی را برداشت کنید، می‌توانید از برگ‌ها و گل‌های آن نیز استفاده کنید [9]. با این حال، این قسمت‌ها مزایای موسیلاژی یکسانی با خود ریشه نخواهند داشت و غلظت موسیلاژ در آن‌ها کمتر است.
شما می‌توانید ریشه ختمی را در اشکال دیگری نیز خریداری کنید، مانند [10]:
- چای کیسه‌ای
- تنتور یا شربت‌های مایع
- قرص‌های مکیدنی
- کپسول‌ها
- پمادها و مرهم‌ها
- کرم‌ها
برای درمان گلو درد یا سرفه، باید ریشه ختمی را به شکلی مصرف کنید که بتواند گلوی شما را بپوشاند، مانند چای، تنتور، شربت یا قرص‌های مکیدنی. برای درمان پوست تحریک شده یا ملتهب، می‌توانید از پمادها یا کرم‌های حاوی ریشه ختمی به صورت موضعی استفاده کنید.7 تولیدکنندگان مکمل اغلب توصیه می‌کنند که کپسول‌های ریشه ختمی را با آب مصرف کنید، در حالی که تنتورها معمولاً مایع را به آب اضافه می‌کنند.
ریشه ختمی همچنین می‌تواند جذب داروهای دیگر توسط بدن را دشوار کند. به همین دلیل، باید حداقل دو ساعت پس از مصرف ریشه ختمی، برای مصرف داروهای دیگر صبر کنید [11، 12]. این تأخیر به موسیلاژ زمان کافی می‌دهد تا از دستگاه گوارش عبور کند و با دارو تداخل ایجاد نکند.
دوز مصرفی
مقدار مصرف ریشه ختمی به نوع مکمل یا محصول مراقبت از پوست حاوی ریشه ختمی بستگی دارد. برای اطلاعات دقیق دوز، باید دستورالعمل‌های روی مکمل یا کرم موضعی خود را دنبال کنید. تولیدکنندگان همچنین دستورالعمل‌های تهیه را برای محصولاتی مانند چای برگ خشک ارائه خواهند داد.
دستورالعمل‌های دوز اضافی، بر اساس بررسی‌ها و مطالعات ریشه ختمی، شامل موارد زیر است:
- چای ریشه ختمی (ریشه خشک شده): با ۰.۵ تا ۵ گرم (g) ریشه ختمی در ۱۵۰ میلی‌لیتر آب، یک چای تهیه کنید و تا سه بار در روز بنوشید [10].
- تنتور، شربت یا مایعات ریشه ختمی: ۲ تا ۸ میلی‌لیتر (ml) از عصاره را یک بار در روز در دهان بچکانید [10].
- کرم‌ها یا پمادهای ریشه ختمی: کودکان سه تا ۱۲ ساله می‌توانند با خیال راحت کرم ریشه ختمی ۱ درصدی را دو بار در روز یا سه بار در هفته روی پوست بمالند [7]. بزرگسالان نیز پماد ریشه ختمی تا ۲۰ درصد را بدون مشکل استفاده کرده‌اند [5].
آیا ریشه ختمی برای همه ایمن است؟
ریشه ختمی برای اکثر افراد ایمن تلقی می‌شود و واکنش‌های آلرژیک به آن بسیار نادر است [8]. همچنین، یک مطالعه اخیر لهستانی نشان داد که محصولات گیاهی حاوی ریشه ختمی سطوح بالایی از فلزات سنگین ندارند [13]، که این امر نگرانی‌های مربوط به آلودگی را کاهش می‌دهد.
هیچ اطلاعات قطعی در مورد اینکه آیا ریشه ختمی در دوران بارداری یا شیردهی ایمن است، وجود ندارد. به همین دلیل، برخی از افراد باردار و شیرده ممکن است تصمیم بگیرند که از مصرف ریشه ختمی خودداری کنند تا از هرگونه ریسک احتمالی پیشگیری شود [8]. هنگام خرید یک مکمل، مطمئن شوید که محصول توسط سازمان‌های مستقل آزمایش شده است. مکمل‌ها برخلاف داروها، اغلب توسط سازمان‌های نظارتی به شدت کنترل نمی‌شوند و کیفیت و ایمنی آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد. آزمایش مستقل تأیید می‌کند که مکمل حاوی مواد تشکیل‌دهنده ذکر شده در برچسب است و عاری از آلاینده‌های مضر است. به دنبال نشان‌هایی از سازمان‌های معتبر مانند $text{NSF International}$، $text{USP}$ (دارونامه ایالات متحده) یا $text{ConsumerLab}$ باشید.
تداخلات دارویی بالقوه
ترکیب موسیلاژ در ریشه ختمی ممکن است در نحوه جذب داروهای خوراکی دیگر توسط دستگاه گوارش شما تداخل ایجاد کند [12]. این تداخل می‌تواند با پوشاندن سطح داخلی دستگاه گوارش، جذب دارو را کاهش دهد. این وضعیت می‌تواند اثربخشی داروهای خوراکی را در صورت مصرف همزمان با ریشه ختمی کاهش دهد. به عنوان یک اقدام احتیاطی، شما باید از مصرف داروهای دیگر تا دو تا شش ساعت پس از مصرف ریشه ختمی خودداری کنید [11].
ریشه ختمی همچنین ممکن است به طور مستقیم با لیتیوم (که با نام تجاری $text{Priadel}$ نیز شناخته می‌شود) و داروهای دیابت تداخل داشته باشد. مصرف ریشه ختمی می‌تواند دفع لیتیوم از بدن را دشوارتر کند و باعث افزایش مقدار لیتیوم در بدن به سطوح بالقوه خطرناک شود [12]. همچنین، ریشه ختمی ممکن است قند خون را کاهش دهد و هنگامی که با داروهای دیابت ترکیب شود، خطر هیپوگلیسمی (سطح پایین قند خون) را افزایش دهد [14].
آیا می‌توانید بیش از حد مصرف کنید؟
تحقیقات کافی برای تأیید یک سطح سمی از ریشه ختمی هنگام مصرف خوراکی یا موضعی وجود ندارد. سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) مقدار ریشه ختمی موجود در مواد غذایی را به طور کلی به عنوان “ایمن شناخته شده” ($text{GRAS}$) طبقه‌بندی می‌کند [8]. در حالی که $text{GRAS}$ شامل مکمل‌های ریشه ختمی نمی‌شود، به نظر نمی‌رسد دوزهای مکمل موجود در بازار ضرری ایجاد کنند. به عنوان یک اقدام احتیاطی، باید به دوز و دفعات پیشنهادی محصول ریشه ختمی خود پایبند باشید. همچنین، قبل از مصرف دوزهای زیاد ریشه ختمی باید با پزشک مشورت کنید.
عوارض جانبی که باید مراقب آن‌ها باشید
ریشه ختمی هیچ عارضه جانبی رسمی گزارش شده‌ای به جز واکنش‌های آلرژیک نادر ندارد [8]. با این حال، گزارش‌های غیررسمی نشان می‌دهد که مصرف این مکمل ممکن است باعث ناراحتی معده و سرگیجه شود. علائم یک واکنش آلرژیک پس از مصرف ریشه ختمی ممکن است شامل موارد زیر باشد [15]:
- کهیر
- خارش چشم‌ها
- بثورات پوستی
- تورم لب‌ها، زبان یا صورت
- خس‌خس سینه
- خونریزی
در صورت تجربه مشکل در تنفس، گیجی و ضربان قلب سریع پس از مصرف ریشه ختمی، فوراً به دنبال مراقبت‌های پزشکی اورژانسی باشید. این علائم می‌توانند نشانه‌های آنافیلاکسی باشند که یک واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده زندگی است [15].
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعمل‌های سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Bonaterra GA, Bronischewski K, Hunold P, et al. Anti-inflammatory and anti-oxidative effects of phytohustil and root extract of Althaea officinalis L. on macrophages in vitro. Front Pharmacol. 2020;11:290. doi:10.3389/fphar.2020.00290
- Zaghlool SS, Abo-Seif AA, Rabeh MA, Abdelmohsen UR, Messiha BAS. Gastro-protective and anti-oxidant potential of Althaea officinalis and Solanum nigrum on pyloric ligation/indomethacin-induced ulceration in rats. Antioxidants (Basel). 2019;8(11):512. doi:10.3390/antiox8110512
- National Confectioners Association. Marshmallows.
- Fink C, Schmidt M, Kraft K. Marshmallow root extract for the treatment of itritative cough: Two surveys on users' view on effectiveness and tolerability. Complement Med Res. 2018;25(5):299-305. doi:10.1159/000489560
- Dawid-Pać R. Medicinal plants used in treatment of inflammatory skin diseases. Postepy Dermatol Alergol. 2013;30(3):170-177. doi:10.5114/pdia.2013.35620
- Dybka-Stępień K, Otlewska A, Góźdź P, Piotrowska M. The renaissance of plant mucilage in health promotion and industrial applications: A review. Nutrients. 2021;13(10):3354. doi:10.3390/nu13103354
- Naseri V, Chavoshzadeh Z, Mizani A, et al. Effect of topical marshmallow (Althaea officinalis) on atopic dermatitis in children: A pilot double-blind active-controlled clinical trial of an in-silico-analyzed phytomedicine. Phytother Res. 2021;35(3):1389-1398. doi: 0.1002/ptr.6899
- Drugs and Lactation Database (LactMed) Bethesda (MD): National Institute of Child Health and Human Development. Marshmallow.
- Al-Snafi, A.E. The pharmaceutical importance of Althaea officinalis and Althaea rosea: A review. Int J Pharm Tech. Res. 2013;5,1385–1387.
- Silveira D, Prieto-Garcia JM, Boylan F, Estrada O, Fonseca-Bazzo YM, Jamal CM, Magalhães PO, Pereira EO, Tomczyk M, Heinrich M. COVID-19: Is there evidence for the use of herbal medicines as adjuvant symptomatic therapy? Front Pharmacol. 2020;11:581840. doi:10.3389/fphar.2020.581840
- Hunter J, Harnett JE. Interactions between complementary medicines and drugs used in primary care and oral COVID-19 antiviral drugs. Aust J Gen Pract. 2023;52(6):345-357. doi:10.31128/AJGP-12-22-6631
- Mehmood Z, Khan MS, Qais FA2, Samreen, Ahmad I. 18.3.1 Pharmacokinetic interactions. In: New Look to Phytomedicine. New Look to Phytomedicine; 2019.
- Jurowski K, Krośniak M. The toxicological assessment of content and exposure of heavy metals (Pb and Cd) in traditional herbal medicinal products with marshmallow toot (Althaea officinalis L., radix) from Polish pharmacies. Toxics. 2022; 10(4):188. doi:10.3390/toxics10040188
- Ansari P, Samia JF, Khan JT, et al. Protective effects of medicinal plant-based foods against diabetes: A review on pharmacology, phytochemistry, and molecular mechanisms. Nutrients. 2023;15(14):3266. doi:10.3390/nu15143266
- MedlinePlus. Drug allergies.
- https://www.health.com/marshmallow-root-benefits-8385277
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
