تصور داشتن موهای پرپشت، پوستی درخشان و ناخنهای قوی برای همه جذاب است؛ این موضوع دلیل اصلی محبوبیت فراوان مکملهای زیبایی است که چنین وعدههایی را ارائه میدهند. متأسفانه، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تولیدکنندگان این محصولات را ملزم به اثبات ایمنی یا اثربخشی قبل از عرضه نمیکند¹. بنابراین، تضمینی وجود ندارد که مکمل مصرفی شما ایمن باشد، دقیقاً شامل مواد ذکرشده باشد یا نتایج ادعایی را ایجاد کند.
🧐 آگاهی از مواد تشکیلدهنده و عوارض
قبل از مصرف این محصولات، آگاهی از مواد بالقوه تشکیلدهنده و عوارض جانبی احتمالی ویتامینهای مو، پوست و ناخن بسیار مهم است. پیش از اقدام به مصرف هر مکملی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که مواد مغذی و دوزهای موجود در محصول برای شما بیخطر هستند. این مکملها در صورت وجود کمبودهای تغذیهای، ممکن است رشد مو را تحریک کرده یا مشکلات پوستی و ناخن را بهبود بخشند، هرچند ریسک موجود بیشتر از فایده مورد انتظار است.
📋 محتویات احتمالی این مکملها:
بر اساس تحقیقاتی که در جولای ۲۰۲۰ در مجله Cureus منتشر شد، این مکملها ممکن است حاوی مواد زیر باشند:
- بیوتین
- ویتامین A
- ویتامینهای گروه B
- ویتامین C
- ویتامین D
- ویتامین E
- روی (زینک)
- کلسیم
- آهن
- کراتین
- کلاژن
- روغن ماهی
بسیاری از این مکملها تحت نظارت یا آزمایش کیفیت قرار نمیگیرند و میتوانند حاوی دوزهای بسیار بالای مواد مغذی باشند². از این رو، پیش از خرید هرگونه مکملی، بهتر است نحوه تأثیر عوارض جانبی ویتامینهای مو، پوست و ناخن بر سلامت خود را در نظر بگیرید.
۱. خطر مصرف بیش از حد مواد مغذی
جالب است بدانید که مصرف بیش از حد هر چیز خوبی، عوارض جانبی به دنبال دارد؛ صرف وجود ویتامینها و مواد معدنی ضروری در این مکملها به معنای ایمن بودن دوز آنها نیست. طبق مطالعهای که در Cureus منتشر شده، بسیاری از این مکملها حاوی مگا دوزهایی از برخی مواد مغذی هستند³. مگا دوز به معنای دوزهایی است که بیش از ۲۰۰ درصد از ارزش روزانه توصیه شده را در خود جای دادهاند.
این دوزهای بسیار بالا شامل ویتامین A، ویتامینهای گروه B، ویتامین C، ویتامین E، کروم، سلنیوم و روی میشود. علاوه بر این، دوز مواد مغذی مختلف در محصولات گوناگون تفاوت فاحشی دارد. در این تحقیق مشخص شد که دوز بیوتین در ۱۷۶ مکمل متفاوت، از ۱۰۰ تا ۳۳,۳۳۳ درصد ارزش روزانه متغیر است³.
⚠️ عوارض جانبی ناشی از مصرف بیش از حد:
- آسیب عصبی
- ناراحتی گوارشی
- گشاد شدن عروق، که میتواند منجر به افت فشار خون شود
- سندرم شیر-قلیا، که به دلیل سطح بالای کلسیم در بدن باعث آسیب کلیه میشود
۲. ایجاد ناراحتی گوارشی
یکی دیگر از عوارض جانبی مکملهای پوست، مو و ناخن، مشکلات گوارشی است. برای مثال، مکملهایی که دارای دوزهای بالای آهن هستند، میتوانند باعث یبوست و ناراحتی معده شوند⁴. این مشکلات گوارشی میتوانند زندگی روزمره فرد را مختل کرده و کیفیت زندگی او را تحت تأثیر قرار دهند.
۳. ایجاد واکنشهای آلرژیک
یک عارضه جانبی بالقوه دیگر ویتامینهای مو، پوست و ناخن، واکنش آلرژیک است. تحقیقاتی که در اکتبر ۲۰۲۰ در مجله Dermatology Practical & Conceptual منتشر شد، نشان داد که تعدادی از مواد تشکیلدهنده این مکملها باعث بروز پاسخهای آلرژیک در برخی افراد میشوند. این مواد شامل کلاژن ماهی، دیایندولیلمتان، رنگها و مواد نگهدارنده هستند⁴.
🚨 علائم آلرژی:
- کهیر
- التهاب پوست
- آنافیلاکسی (شوک آلرژیک شدید)
آنافیلاکسی یک واکنش آلرژیک شدید است که در آن گلوی فرد متورم شده و تنفس را دشوار میکند⁵. در صورت بروز این اتفاق، باید فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید، زیرا یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
۴. اخلال در نتایج آزمایشهای آزمایشگاهی
آگاه باشید که دوزهای بالای بیوتین موجود در مکملهای زیبایی میتوانند باعث نتایج نادرست در آزمایشهای آزمایشگاهی شوند. به عنوان مثال، بیوتین میتواند منجر به نتایج غیردقیق در آزمایشهایی شود که عملکرد تیروئید و قلب را بررسی میکنند³. این امر ممکن است منجر به تشخیص اشتباه و درمان نامناسب شود، که میتواند برای سلامتی مضر باشد.
۵. احتمال ریزش مو
بله، درست متوجه شدید؛ برخی از مکملهایی که به منظور سلامت مو، پوست و ناخن تولید شدهاند، در واقع ممکن است منجر به ریزش مو شوند. طبق مطالعه Dermatology Practical & Conceptual، مصرف مکملهایی با دوزهای بالای سلنیوم، ویتامین A و ویتامین E میتواند برای برخی افراد به ریزش مو منجر شود⁴. این یک نتیجه متناقض و نگرانکننده برای محصولاتی است که وعده بهبود وضعیت مو را میدهند.
🌱 جایگزینهای مکملها
مکملهای زیبایی میتوانند معایب خاص خود را داشته باشند. به همین دلیل، طبق توصیه کلینیک مایو، بهترین راه برای دریافت مواد مغذی مورد نیاز برای حمایت از سلامت مو، پوست و ناخن، رژیم غذایی مناسب است⁶. توصیه میشود که مواد مغذی خود را به جای مکملها، از طریق غذاهای کامل و طبیعی دریافت کنید، مگر اینکه پزشک شما تجویز دیگری داشته باشد.
🥑 غذاهای سرشار از بیوتین:
از آنجایی که بیوتین جزء کلیدی بسیاری از این قرصها است، در اینجا چند غذای غنی از بیوتین آورده شده است که میتوانید به جای مصرف قرص، در رژیم غذایی خود بگنجانید:
- گوشتهایی مانند جگر گاو، گوشت چرخکرده
- ماهیهایی مانند سالمون و تن کنسروشده
- تخم مرغ
- تخمه آفتابگردان
- بادام
- سیبزمینی شیرین
- اسفناج
بر اساس انتشارات هاروارد هلث پابلیشینگ، بزرگسالان باید روزانه حدود ۳۰ میکروگرم از این ماده مغذی را مصرف کنند⁷.
🍎 رژیم غذایی متعادل:
فراتر از بیوتین، داشتن یک رژیم غذایی متعادل میتواند به رفاه عمومی شما، از جمله سلامت مو، پوست و ناخنهایتان، کمک کند. طبق توصیه هاروارد هلث پابلیشینگ، غذاهای زیر را برای تأمین مواد مغذی لازم در رژیم غذایی خود بگنجانید:
- انواع میوهها و سبزیجات
- حبوباتی مانند عدس، لوبیا و نخود
- غلات کامل مانند نان سبوسدار
- محصولات لبنی مانند شیر و ماست
- آجیل و دانهها
- تخم مرغ
- گوشتهای کمچرب و مرغ
- ماهی
🛑 نتیجهگیری
این فرآیند نیازمند دقت و خلاقیت در بازنویسی و بسط محتوا است. مکملهای زیبایی بدون نظارت کافی میتوانند خطرات جدی مانند مسمومیت، آلرژی و حتی ریزش مو را به همراه داشته باشند.
آیا مایلید مقاله بعدی خود را در مورد تأثیر کمبود یک ماده مغذی خاص بر سلامت مو و ناخن شروع کنید؟
- Dermatology Practical & Conceptual: "Risks of Skin, Hair, and Nail Supplements"
- Skin Appendage Disorders: "A Review of the Use of Biotin for Hair Loss"
- Linus Pauling Institute: "Biotin"
- S. Food and Drug Administration: “FDA 101: Dietary Supplements”
- Cureus: "Safety Concerns of Skin, Hair and Nail Supplements in Retail Stores"
- Mayo Clinic: "Allergies"
- Mayo Clinic: "Supplements: Nutrition in a pill?"
- Harvard Health Publishing: "Listing of vitamins"
- Harvard Health Publishing: "The best foods for vitamins and minerals"
- https://www.everydayhealth.com/nutrients-supplements/the-side-effects-of-hair-skin-nails-vitamins/
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
