فیبرهای محلول و غیر محلول چه فوایدی برای بدن دارند؟ در حقیقت فواید فیبر برای بدن بخصوص لوله گوارش پیچیده است و براساس محلولیت فیبر متفاوت می باشد. شواهد زیادی نشان می دهد که الیگوساکاریدهای غیرقابل جذب و فیبرها تاثیر قابل ملاحظه ای بر فیزیولوژی انسان دارند.
فواید فیبرهای نامحلول برای بدن
فیبرهای نامحلول مانند سلولز ظرفیت نگهداری آب مواد هضم نشده را افزایش داده و منجر به افزایش توده مدفوعی، افزایش تکرر دفع در روز و کاهش زمان عبور، از لوله گوارش می شوند (تعداد دفعات دفع را افزاش میدهد).
فواید فیبرهای محلول برای بدن
فیبرهای محلول قادر به تشکیل ژل هستند که منجر به کند شدن زمان عبور از لوله گوارشی و جذب کند یا کاهش یافته مواد مغذی می شوند، جذب روده ای و احتباس مواد معدنی همچون کلسیم، منیزیم، روی و آهن را تحریک می کنند (1).
غلظت لیپیدهای سرمی می تواند توسط فیبرهای نامحلول مانند سلولز، لیگنین، کیتین و به میزان بیشتر، توسط فیبرهای محلول تنظیم شود. زیرا:
۱) فیبرها به اسیدهای صفراوی مدفوعی می پیوندند و دفع کلسترول مشتق از اسیدهای صفراوی را افزایش می دهند.
۲) فیبرها با اتصال به اسیدهای صفراوی یا چربیها و لیپیدها از جذب چربی، کلسترول رژیمی جلوگیری می کنند.
۳) الیگوساکاریدهای قابل تخمیر و فیبر رژیمی توسط باکتریهای رودهای به اسیدهای چرب کوتاه زنجیر تبدیل می شوند که لیپیدهای خون را کاهش می دهند.
اثر کاهنده کلسترول فیبرهای محلول مانند فروکاتن ها، پلی دکستروز و پلی آل ها، پکتین ویسکوز، صمغ گوار، سبوس جو، پوسته پسیلیوم، لوبیاها، حبوبات و میوه جات و سبزیجات متناقص بر حسب نوع و مقدار فیبر متفاوت می باشد.
فواید فیبر برای بدن از طریق تولید SCFA است.
یک مکانیسم برای تنظیم پره بیوتیکی مسیرهای متابولیکی توسط فیبر، از طریق تخمیر آنها به SCFA (استات، بوتیرات و پروپیونات) است که تمام SCFAهای تولید شده در کولون انسان را تشکیل می دهند.
SCFAها بسرعت توسط مخاط روده و کولون جذب می شوند و دارای اثرات زیر می باشند:
١ – افزایش جذب سديم و آب
۲ – افزایش تکثیر سلولهای کولونی
٣ – افزایش تولید انرژی متابولیکی
۴- افزایش جریان خون کولونی
۵ – تحریک سیستم عصبی خودکار
۶ – افزایش تولید هورمونهای گوارشی (2)
بیش از ۷۰٪ سوخت مورد نیاز سلولهای کولونی، اسید چرب کوتاه زنجير بوتیرات است که در واقع به مقدار زیاد از نشاسته تولید می شود تا از چربی، پروپیونات توسط کبد جذب و برداشت شده و ممکن است در متابولیسم چربی یا قند کبدی اهمیت داشته باشد.
استات در بالاترین مقادیر از کربوهیدراتهای هضم نشده تولید می شود و توسط بافتهای محیطی به سرعت به دی اکسید کربن متابولیزه می شود و بعنوان سوبسترا برای تولید چربی و کلسترول بکار می رود (3).
جهت بهرمندی از این فواید فیبر برای بدن چه میزان فیبر توصیه شده است؟
دریافت کافی فيبر كل بصورت ۳۸ گرم در روز برای مردان و ۲۵ گرم در روز برای زنان تعیین شده است. (4). دریافت میانه مردم در حال حاضر کمتر از نصف این مقدار است.
موادی که همراه فیبر هستند ممکن است مضر باشند.
علاوه بر فیبر، سایر ترکیبات غير مغذی گیاهان، شامل تانن ها، ساپونین ها، لکتین ها و فیتاتها با درشت مغذيها، ویتامین ها و مواد معدنی واکنش داده و می توانند جذب درشت مغذیها و ریز مغذی ها را کاهش دهند.
اسید فیتیک یا فیتات، حلقه ای شش کربنه با فسفاتهای متصل به هر کربن است و در پوشش دانه های غلات و حبوبات یافت می شود و توانایی اتصال به یونهای فلزی، مخصوصا کلسیم، مس، آهن و روی را دارد.
از آنجا که کلسیم عمل آمیلاز را در هیدرولیز نشاسته کاتالیز می کند، فیتات اضافی سبب کاهش هیدرولیز نشاسته می شود.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
