در راهروی مکملها، گزینههای متنوعی پیش روی شماست؛ از مولتیویتامینها گرفته تا قرصهایی که تنها یک ماده مغذی دارند. اما چگونه بدانید کدامیک را باید انتخاب کنید؟ مولتیویتامینها میتوانند به پر کردن شکافهای تغذیهای کمک کنند، اما در صورتی که کمبود خاصی مانند ویتامین D، آهن یا کلسیم دارید، مکملهای هدفمند تکی ممکن است مؤثرتر باشند.
تفاوتهای کلیدی
- مولتیویتامینها: مکملهایی هستند که ترکیبی از ویتامینها و مواد معدنی مانند ویتامین A، C، D، B12 و آهن را در کنار ترکیبات دیگر مانند پروبیوتیکها یا کوآنزیم Q10 ارائه میدهند.
- ویتامینهای تکی: مکملهایی هستند که تنها یک ماده مغذی خاص مانند ویتامین D، آهن یا کلسیم را تأمین میکنند.
- کاربرد: مولتیویتامینها برای حمایت کلی از تغذیه و پر کردن شکافهای رژیمی استفاده میشوند، در حالیکه مکملهای تکی برای درمان کمبودهای خاص مناسبترند.
- چه کسانی بهرهمند میشوند: مولتیویتامینها برای زنان باردار، سالمندان، کودکان، افراد گیاهخوار یا دارای جذب ضعیف مفیدند. مکملهای تکی برای کسانی که کمبود خاصی دارند یا نیاز بیشتری به یک ماده دارند توصیه میشود.
Westend61 / Getty Images
مولتیویتامینها چه هستند؟
مولتیویتامینها شامل مجموعهای از ویتامینها و مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم و روی هستند. همچنین ممکن است حاوی ترکیباتی مانند پروبیوتیکها، گلوکزامین یا کوآنزیم Q10 باشند.
مؤسسه ملی سلامت ایالات متحده، مولتیویتامینها را به سه گروه طبقهبندی میکند: مولتیویتامینهای پایه، با دوز بالا، و ویژه شرایط خاص. این دستهبندیها بسته به نیاز گروههای مختلف مانند کودکان، زنان باردار یا سالمندان، حاوی مقادیر متنوعی از ویتامینها هستند.
مولتیویتامینهای پایه
این مکملها حاوی بیشتر یا همه ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدناند، در دوزهایی که از مقدار توصیهشده روزانه فراتر نمیروند. فرمولاسیون آنها برای گروههای سنی و جنسی مختلف طراحی میشود.
مولتیویتامینهای پایه معمولاً برای استفاده روزانه طراحی شدهاند و هدف اصلی آنها، جبران کمبودهای تغذیهای جزئی در جمعیت عمومی است.
مولتیویتامینهای با دوز بالا
برخی مولتیویتامینها حاوی دوزهای بالاتری از ویتامینها و مواد معدنی هستند که ممکن است از مقدار توصیهشده روزانه بیشتر باشد. این نوع مکملها معمولاً برای اهداف درمانی خاص تجویز میشوند.
با این حال، مصرف طولانیمدت این مکملها باید تحت نظر پزشک باشد، زیرا دوزهای بالا از برخی مواد مغذی میتواند خطرناک باشد.
مولتیویتامینهای ویژه شرایط خاص
این نوع مکملها معمولاً ترکیبات ویژهای به همراه دارند که برای کاربردهایی مانند کنترل وزن، تقویت سیستم ایمنی یا حفظ سلامت چشمها طراحی شدهاند.
مولتیویتامینهای اختصاصی ممکن است برای افرادی با نیازهای تغذیهای خاص یا بیماریهای زمینهای مناسبتر باشند.
آیا مولتیویتامینها مؤثرترند؟
مولتیویتامینها راهی ساده برای افزایش دریافت ویتامینها و مواد معدنی ضروری هستند، بهویژه اگر رژیم غذایی فرد از نظر تنوع دچار کمبود باشد.
با اینحال، پژوهشها نشان دادهاند که مصرف مولتیویتامینها به افزایش طول عمر ارتباطی ندارد. برخی مطالعات، کاهش اندک در خطر ابتلا به برخی سرطانها مانند سرطان ریه را گزارش کردهاند، اما شواهد قوی نیستند.
برای مثال، برخی ویتامینها مانند بتاکاروتن در افراد سیگاری با افزایش خطر سرطان ریه همراه بودند، در حالیکه ویتامینهای D و E تأثیر مشخصی در پیشگیری از سرطان، بیماری قلبی یا مرگ نداشتند.
این نتایج نشان میدهد که تأثیر مولتیویتامینها ممکن است محدود و بستگی به ترکیب خاص آنها و شرایط فردی مصرفکننده داشته باشد.
چه کسانی از مصرف مولتیویتامین سود میبرند؟
برخی گروهها که در معرض کمبودهای تغذیهای هستند ممکن است از مولتیویتامین بهرهمند شوند. برای مثال:
- زنان باردار یا در حال برنامهریزی بارداری: دریافت مقادیر کافی از اسید فولیک، آهن، ید و ویتامین D اهمیت زیادی دارد.
- نوزادان: نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند اغلب به مکمل ویتامین D نیاز دارند. در چهار ماهگی، ممکن است نیاز به مکمل آهن نیز داشته باشند.
- کودکان: کودکانی که از برخی گروههای غذایی مانند گوشت، لبنیات یا سبزیجات به اندازه کافی استفاده نمیکنند ممکن است به مولتیویتامین نیاز داشته باشند.
- سالمندان: افراد بالای ۶۰ سال ممکن است نتوانند ویتامین B12 را به اندازه کافی از غذا جذب کنند و به مکمل نیاز داشته باشند.
- افراد دارو مصرفکننده: برخی داروها جذب مواد مغذی را کاهش میدهند. برای مثال، داروهای مهارکننده پمپ پروتون میتوانند جذب ویتامین B12 را مختل کنند.
- افرادی با رژیمهای غذایی خاص: کسانی که رژیمهای کمکالری دارند، گیاهخوار یا وگان هستند، یا اختلالات گوارشی و جذب دارند، ممکن است به مکمل نیاز داشته باشند.
با این حال، کارشناسان سلامت بهطور کلی مصرف مولتیویتامین را برای همه توصیه نمیکنند، مگر اینکه فرد در یکی از گروههای یادشده قرار داشته باشد.
تنها یک پزشک با بررسی رژیم غذایی، نتایج آزمایش خون و شرایط کلی سلامت میتواند نیاز به مولتیویتامین را تأیید کند.
چه زمانی ویتامین تکی گزینه بهتری است؟
اگر بدن شما دچار کمبود یک ماده مغذی خاص باشد، مصرف مکمل تکی آن ماده میتواند مفید باشد. آزمایش خون به تشخیص این کمبودها کمک میکند.
در آمریکا، کمبود برخی ریزمغذیها در رژیم غذایی افراد رایج است. این کمبودها میتوانند علائمی مانند خستگی، مشکلات حافظه و خلقوخو، و ضعف سیستم ایمنی ایجاد کنند.
از جمله شایعترین کمبودهای تغذیهای در رژیم غذایی آمریکاییها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ویتامین D
- کلسیم
- ویتامین A
- ویتامین C
- ویتامین E
- منیزیم
- آهن
جمعبندی
مولتیویتامینها حاوی ترکیبی از ویتامینها و مواد معدنی هستند و میتوانند به پر کردن شکافهای تغذیهای کمک کنند. با اینحال، مصرف آنها برای همه افراد ضروری نیست.
افرادی مانند زنان باردار، کودکان، سالمندان یا افرادی با رژیمهای خاص ممکن است از مکمل روزانه سود ببرند. اما اگر تنها یک ماده خاص را کم دارید، مصرف مکمل تکی آن گزینه بهتری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Multivitamin/mineral supplements (fact sheet for consumers).
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Multivitamin/mineral supplements (fact sheet for health professionals).
- Loftfield E, O’Connell CP, Abnet CC, et al. Multivitamin use and mortality risk in 3 prospective US cohort. JAMA Netw Open. 2024;7(6):e2418729. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.18729
- O’Connor EA, Evans CV, Ivlev I, et al. Vitamin and mineral supplements for the primary prevention of cardiovascular disease and cancer: updated evidence report and systematic review for the US Preventive Services Task Force. JAMA. 2022;327(23):2334–2347. doi:10.1001/jama.2021.15650
- HealthyChildren.org. Where we stand: vitamin D & iron supplements for babies.
- Boston Children's Hospital. Facts on multivitamin supplements.
- Vyas CM, Manson JE, Sesso HD, et al. Effect of multivitamin-mineral supplementation versus placebo on cognitive function: results from the clinic subcohort of the COcoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study (COSMOS) randomized clinical trial and meta-analysis of 3 cognitive studies within COSMOS. Am J Clin Nutr. 2024;119(3):692-701. doi:10.1016/j.ajcnut.2023.12.011
- Mumtaz H, Ghafoor B, Saghir H, et al. Association of vitamin B12 deficiency with long-term PPIs use: A cohort study. Ann Med Surg (Lond). 2022;82:104762. doi:10.1016/j.amsu.2022.104762
- Oregon State University Linus Pauling Institute Micronutrient Information Center. Micronutrient Inadequacies in the US population: an overview.
- https://www.verywellhealth.com/multivitamins-vs-individual-vitamins-11748669
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
