چرا هنگام سرفه، سرتان درد می‌گیرد

یک سردرد ناشی از سرفه می‌تواند نوع نادری از سردرد اولیه سرفه باشد، به این معنا که هیچ بیماری یا مشکل دیگری باعث آن نیست. سردردهای مشابه ممکن است به دلیل میگرن یا علل دیگر نیز رخ دهند.

درمان که بر کاهش درد تمرکز دارد می‌تواند شامل درمان‌های خانگی، داروهای بدون نسخه (OTC) و درمان‌های تجویزی باشد. برای تشخیص دقیق علائم خود، حتماً به یک پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر دچار سرفه خونی، تب یا علائم شدید دیگر هستید، حتماً مراقبت پزشکی دریافت کنید.

اگر هنگام سرفه دچار سردرد می‌شوید، ممکن است دلیل آن یک سردرد اولیه سرفه نادر باشد. این نوع سردرد به صورت یک یا چند دوره درد ناگهانی تعریف می‌شود که تا دو ساعت ادامه دارد (اما معمولاً کمتر است) و همراه با فشار ناشی از سرفه ایجاد می‌شود. علل دیگر شامل سرفه و سردرد ناشی از عفونت‌ها یا سردردهای تنشی و میگرنی است که با سرفه یا حرکات سریع سر بدتر می‌شوند.

تصویر: فردی روی مبل نشسته و سر خود را گرفته است
(Ekaterina Goncharova / Getty Images)

سردرد اولیه ناشی از سرفه چیست؟

برخی سردردها مانند میگرن و سردردهای تنشی، سردردهای اولیه نامیده می‌شوند زیرا علامت بیماری دیگری نیستند. این نوع سردرد می‌تواند به‌طور مستقل و به دلایلی مانند قرار گرفتن در معرض سرما، ورزش یا حتی رابطه جنسی ایجاد شود.

سرفه می‌تواند یکی از این عوامل باشد. سرفه، عطسه، زور زدن برای بلند کردن اجسام، خم شدن به جلو یا حتی خندیدن می‌توانند باعث سردرد شوند، زیرا فشار سر یا گردن را افزایش داده و درد ایجاد یا تشدید می‌کنند، به‌ویژه اگر از قبل سردرد داشته باشید.

درد سر مرتبط با سرفه یا سایر حرکات سریع می‌تواند به صورت زیر احساس شود:

فشار مبهم در سراسر سر
درد عضلانی در شانه و گردن
افزایش فشار و درد سینوس‌ها

ممکن است این علائم را برای چند دقیقه هنگام سرفه تجربه کنید، زیرا افزایش فشار در سر می‌تواند درد را بدتر کند.

سردرد اولیه در برابر سردرد ثانویه

سردردهای اولیه به اختلالاتی مانند میگرن و سردردهای تنشی مربوط هستند. انواع خاصی می‌توانند به دلیل سرما، ورزش، رابطه جنسی یا سرفه ایجاد شوند.
سردردهای ثانویه ناشی از مشکلات پزشکی زمینه‌ای مانند سکته، خونریزی مغزی، مننژیت، آنسفالیت، آبسه یا تومور هستند. اگرچه درمان درد می‌تواند تسکین موقت بدهد، اما مشکل اصلی می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد و نیاز به درمان فوری دارد.

Ekaterina Goncharova / Getty Images

علائم شدید سرفه و سردرد

صرف‌نظر از نوع سردرد، علائم زیر همراه با سرفه و سردرد نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارند:

سرفه همراه با خون
سرگیجه یا سبکی سر شدید
استفراغ شدید
تب بالا
بثورات پوستی
درد قفسه سینه
هرگونه علائم عصبی مانند ضعف، تغییرات حسی، تغییرات بینایی یا مشکل در صحبت کردن
تغییر در سطح هوشیاری

شرایطی که باعث سردرد سرفه می‌شوند

برخی بیماری‌ها می‌توانند باعث سرفه‌ای شوند که منجر به سردرد می‌گردد؛ به‌ویژه در عفونت‌های تنفسی یا زمانی که تب یا التهاب باعث سردرد می‌شود. بیشتر این شرایط خفیف بوده و با درمان پزشکی، استراحت و هیدراته ماندن برطرف می‌شوند.

علل شایع سرفه همراه با سردرد عبارت‌اند از:

عفونت COVID-19: عفونت ویروسی مسری که ممکن است سرفه، سردرد و مجموعه‌ای از علائم دیگر ایجاد کند.
آنفلوآنزا (Flu): عفونت ویروسی مسری که معمولاً تب، احساس ضعف و علائم تنفسی به دنبال دارد.
سینوزیت: التهاب سینوس‌ها، اغلب ناشی از آلرژی یا عفونت ویروسی یا باکتریایی.
برونشیت: عفونت راه‌های هوایی ریه که معمولاً ویروسی و گاهی باکتریایی است.

علل جدی سرفه همراه با سردرد شامل موارد زیر است:

مننژیت: عفونت ناحیه بین مغز و جمجمه.
آنسفالیت: عفونت مغزی.
عفونت قارچی: نوع نادری از عفونت که معمولاً در افراد با نقص ایمنی رخ می‌دهد.
سرطان گلو: نوعی سرطان که گلو را درگیر کرده و ممکن است به سایر بخش‌های بدن گسترش یابد.
سرطان ریه: سرطانی که بافت ریه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و ممکن است در ریه شروع شود یا از جای دیگری به ریه گسترش یابد.

علل زمینه‌ای جدی سردرد سرفه

سردردی که مستقیماً به دلیل سرفه ایجاد می‌شود اغلب به دلیل یک بیماری زمینه‌ای رخ می‌دهد. این علل جدی عبارت‌اند از:

مال‌فورماسیون کیاری نوع 1 (بخشی از مغز از یک دهانه طبیعی در جمجمه عبور می‌کند).
ضایعات حفره پس‌سری (تومورهای قاعده جمجمه).
آنوریسم مغزی (ضعف یا برجستگی در یک رگ خونی مغز).
هیدروسفالی انسدادی (انسداد که باعث افزایش فشار در مغز می‌شود).
فشار پایین مایع مغزی-نخاعی (CSF) (اغلب به دلیل نشت مایع).

درمان خانگی و داروهای بدون نسخه

زمانی که سرفه علت جدی ندارد، می‌توانید از درمان‌های خانگی یا داروهای بدون نسخه برای بهبود حال خود استفاده کنید. کارهایی که هنگام سرفه می‌توانید انجام دهید:

استراحت کافی داشته باشید.
اگر صحبت کردن باعث ناراحتی می‌شود، از صحبت کردن خودداری کنید.
در صورت احساس راحتی، از بخور یا دستگاه رطوبت‌ساز استفاده کنید.
نوشیدنی‌های گرم یا سرد بنوشید—هر کدام که احساس بهتری ایجاد می‌کنند. شیرین کردن نوشیدنی‌های گرم با عسل ممکن است به تسکین سرفه کمک کند. (به نوزاد زیر یک سال عسل ندهید.)
از داروهای بدون نسخه ضدسرفه فقط در صورت توصیه پزشک استفاده کنید. این داروها ممکن است مؤثر نباشند، به‌ویژه برای کودکان، و برای کودکان زیر 4 سال توصیه نمی‌شوند.

برای سردرد، می‌توانید این روش‌های خانگی و تغییرات سبک زندگی را امتحان کنید:

ورزش منظم، خواب و وعده‌های غذایی منظم
بهبود مصرف مایعات (هیدراتاسیون)
حمام گرم، مدیتیشن و سایر تکنیک‌های آرام‌سازی
محدود کردن زمان استفاده از صفحه‌نمایش و جلوگیری از خستگی چشم
ترک سیگار
محدود کردن مصرف الکل

داروهای بدون نسخه برای سردرد شامل موارد زیر است:

آدویل یا موترین (ایبوپروفن)
تیلنول (استامینوفن)
الیو (ناپروکسن سدیم)

مراجعه به پزشک برای درمان سردرد شدید سرفه

اگر سرفه شدید و مداوم دارید یا درباره علائم خود نگران هستید، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند تشخیص دهد که آیا نیاز به معاینه فوری دارید یا می‌توانید برای گرفتن نوبت منتظر بمانید.

در موارد نادر، سرفه شدید می‌تواند منجر به مشکلاتی شود که باعث سردرد می‌شوند. گرچه این امر شایع نیست، سرفه می‌تواند باعث خونریزی مغزی شود. این وضعیت می‌تواند سردرد ناگهانی و بسیار دردناک ایجاد کند که به آن سردرد تندری (Thunderclap) می‌گویند.

درمان سرفه

سرفه معمولاً به دلیل تحریک یا عفونت خفیف گلو ایجاد می‌شود. برخی از این عفونت‌ها می‌توانند مسری باشند، بنابراین دانستن اینکه آیا عفونت شما مسری است یا خیر مهم است.

بیشتر شرایطی که باعث سرفه می‌شوند با آنتی‌بیوتیک قابل درمان نیستند. در برخی موارد، عفونت باکتریایی می‌تواند منجر به سرفه شود. اگر عفونت باکتریایی داشته باشید، ممکن است از درمان آنتی‌بیوتیکی سود ببرید.

اما اگر عفونت باکتریایی ندارید، استفاده از آنتی‌بیوتیک هیچ فایده‌ای ندارد و حتی می‌تواند به ایجاد مقاومت باکتریایی کمک کند.

در مورد بهترین درمان سرفه با یک پزشک مشورت کنید. در برخی موارد، پزشک می‌تواند داروی ضدسرفه تجویزی ارائه دهد.

درمان سردرد

بسیاری از درمان‌های مؤثر می‌توانند درد سردرد را کاهش دهند. در مورد روش‌های خانگی و داروهای بدون نسخه مناسب با پزشک مشورت کنید.

داروهایی که برای درمان سردرد اولیه ناشی از سرفه استفاده می‌شوند شامل موارد زیر است:

ایندوسین (ایندومتاسین)
توپومکس (توپیرامات)
ایندرال (پروپرانولول)
رگلین (متوکلوپرامید)

در برخی موارد می‌توان از بلاک عصبی، تزریق بوتاکس (سم بوتولینوم نوع A) یا ایموویگ (ارنوماپ) برای درمان میگرن استفاده کرد.

درمان‌های تجویزی دیگر برای سردرد و میگرن شامل:

لانورینال (بوتال‌بیتال، آسپیرین، کافئین)
فیوریکت (بوتال‌بیتال، استامینوفن، کافئین)
داروهای تریپتان مانند ایمیترکس (سوماتریپتان)
آنتاگونیست‌های گیرنده CGRP مانند نور‌تک ODT (ریمگپانت)

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: