هلیکوباکتر پیلوری نوعی باکتری است که در لایه مخاطی معده رشد می‌کند و عامل ۷۰ تا ۹۰ درصد زخم‌های معده است. اگر این عفونت درمان نشود، می‌تواند در درازمدت باعث ایجاد سرطان معده شود. تحقیقات جهانی نشان می‌دهند که حدود ۴۳ درصد از مردم جهان به این باکتری آلوده هستند و بیشتر آن‌ها هیچ علامتی ندارند، به همین دلیل تشخیص آن دشوار است. انتقال این باکتری از طریق تماس با بزاق، استفراغ، مدفوع و همچنین سطوح و غذا و آب آلوده صورت می‌گیرد. هلیکوباکتر پیلوری در رده عوامل سرطان‌زای گروه ۱ طبقه‌بندی شده است و می‌تواند در طولانی‌مدت تغییرات پاتولوژیک خطرناکی ایجاد کند.
توصیه‌های تغذیه‌ای برای مبتلایان به هلیکوباکتر پیلوری
این باکتری علاوه بر زخم معده، در ایجاد زخم‌های دوازدهه و گاستریت مزمن نقش مهمی دارد. تحقیقات علمی نشان می‌دهند که برخی مواد غذایی می‌توانند به کاهش کلونیزاسیون هلیکوباکتر پیلوری کمک کنند و به عنوان مکملی در کنار درمان‌های دارویی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها مفید باشند. هرچند این غذاها به‌تنهایی عفونت را ریشه‌کن نمی‌کنند، اما در کاهش علائم و محافظت از بافت معده نقش حمایتی دارند.
برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف میوه‌ها و سبزیجات سرشار از آنتی‌اکسیدان می‌تواند خطر سرطان معده را تا ۳۳ درصد کاهش دهد. این مواد غذایی با خنثی‌کردن آسیب اکسیداتیو از مخاط معده محافظت کرده و حتی ممکن است از رشد سلول‌های سرطانی جلوگیری کنند. همچنین، ویتامین C موجود در این غذاها خاصیت ضدالتهابی و ضدسرطانی قوی دارد.
اگر زخم معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری دارید، بهتر است تغییراتی در رژیم غذایی خود ایجاد کنید؛ از مصرف الکل بپرهیزید، میوه و سبزیجات بیشتری بخورید، فیبر دریافتی‌تان را افزایش دهید و غذاهای غنی از پروبیوتیک را به رژیم غذایی اضافه کنید. مصرف منظم غذاهای پرفیبر مانند سیب، انواع توت، بروکلی، ذرت، میوه‌های خشک، سبزیجات برگ‌سبز و سیب‌زمینی با پوست می‌تواند به بهبود عملکرد گوارشی و کاهش خطر سرطان معده کمک کند.
everydayhealth
چای و عسل
عسل و چای تنها برای گلودرد یا آرامش اعصاب نیستند؛ تحقیقات علمی نشان داده‌اند که مصرف عسل حداقل یک‌بار در هفته و چای سبز یا سیاه به‌طور منظم می‌تواند خطر عفونت هلیکوباکتر پیلوری را کاهش دهد. هرچند ارتباط دقیق هنوز نیاز به مطالعات بیشتری دارد، اما شواهد فعلی پیشنهاد می‌کنند که گنجاندن عسل و چای در رژیم غذایی می‌تواند برای سلامت معده مفید باشد. همچنین، مصرف ماست بیش از پنج‌بار در هفته نیز ممکن است به کنترل عفونت کمک کند. چای سبز و سیاه هر دو سرشار از آنتی‌اکسیدان بوده و خواص ضدباکتریایی دارند.
غذاهای پروبیوتیک
مواد غذایی تخمیرشده مانند کیمچی، ساورکراوت، کفیر، دوغ، ماست، ناتو، تمپه، کومبوچا و سبزیجات ترشی منبع عالی پروبیوتیک‌ها هستند. پروبیوتیک‌ها با افزایش باکتری‌های مفید روده، تعادل میکروبی را بازسازی کرده و می‌توانند علائم گوارشی ناشی از هلیکوباکتر پیلوری را کاهش دهند. مطالعات نشان داده‌اند که مکمل پروبیوتیکی S. boulardii همراه با درمان استاندارد می‌تواند در کاهش عوارضی مانند نفخ، اسهال و یبوست مؤثر باشد.
همچنین پروبیوتیک‌ها با کاهش عوارض آنتی‌بیوتیک‌ها به بهبود تحمل درمان دارویی کمک می‌کنند. مصرف منظم این غذاها علاوه بر بهبود سلامت گوارشی، سیستم ایمنی بدن را نیز تقویت می‌کند.
چربی‌های سالم
روغن زیتون، ماهی‌های چرب مانند سالمون، تن و ماکرل، مغزها و دانه‌هایی مانند گردو و تخم‌چیا سرشار از اسیدهای چرب امگا-۳ و ویتامین E هستند. تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف امگا-۳ خطر ابتلا به سرطان معده و اختلالات التهابی روده را کاهش می‌دهد. این چربی‌های سالم با کاهش التهاب، بهبود عملکرد قلبی-عروقی و حفاظت از سلول‌ها در برابر رادیکال‌های آزاد، به ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کنند.
یک مرور علمی در سال ۲۰۱۴ نشان داد که مصرف روزانه ماهی و روغن زیتون می‌تواند خطر عفونت هلیکوباکتر پیلوری را کاهش دهد، در حالی که مصرف نوشابه‌های گازدار و گوشت‌های فرآوری‌شده این خطر را افزایش می‌دهد.
جمع‌بندی
- بیشتر مبتلایان به هلیکوباکتر پیلوری بدون علامت هستند و این موضوع تشخیص را دشوار می‌کند.
- این باکتری در گروه عوامل سرطان‌زای درجه ۱ طبقه‌بندی می‌شود.
- انتقال از طریق بزاق، استفراغ، مدفوع و غذا یا آب آلوده ممکن است اتفاق بیفتد.
- میوه‌ها، سبزیجات و غذاهای پروبیوتیک به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان و ترکیبات ضدالتهابی می‌توانند به بهبود سلامت معده کمک کنند.
- چربی‌های سالم مانند امگا-۳ و روغن زیتون نیز در کاهش التهاب و حفاظت از مخاط معده نقش دارند.
در کنار درمان دارویی، این تغییرات تغذیه‌ای می‌توانند به بهبود علائم و کاهش عوارض طولانی‌مدت کمک کنند. با این حال، هیچ رژیم غذایی جایگزین درمان آنتی‌بیوتیکی استاندارد نیست و مشورت با پزشک برای برنامه‌ریزی رژیم غذایی و درمان ضروری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعمل‌های سختگیرانه‌ای در زمینه منبع‌یابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسی‌شده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده می‌کنیم.
- Malik PT et al. Peptic Ulcer Disease. StatPearls.
- Helicobacter pylori (H. pylori) and Cancer. National Cancer Institute.
- Akeel M et al. Prevalence and factors associated with H. pylori infection in Saudi patients with dyspepsia. Electron Physician. September 9, 2018.
- Butt J et al. How do global trends in Helicobacter pylori prevalence inform prevention planning? The Lancet. June 2023.
- Mayo Clinic Staff. Helicobacter pylori (H. pylori) infection. Mayo Clinic. June 14, 2025.
- Awuku Y A et al. Prevalence of helicobacter pylori infection among children living in a rural setting in Sub-Saharan Africa. BMC Public Health. April 24, 2017.
- Malfertheiner P et al. Helicobacter pylori infection. Nature Reviews Disease Primers. November 13, 2024.
- Mei H et al. Vitamin C and Helicobacter pylori Infection: Current Knowledge and Future Prospects. Frontiers in Physiology. August 13, 2018.
- Wang T et al. Fruit and Vegetable Consumption, Helicobacter pylori Antibodies, and Gastric Cancer Risk: a Pooled Analysis of Prospective Studies in China, Japan and Korea. International Journal of Cancer. February 1, 2018.
- Xue K et al. Impact of a Fermented High-Fiber Rye Diet on Helicobacter pylori and Cardio-Metabolic Risk Factors: A Randomized Controlled Trial Among Helicobacter pylori-Positive Chinese Adults. Frontiers in Nutrition. January 15, 2021.
- Tamer A. Addissouky T A et al. Recent Advances in Diagnosing and Treating Helicobacter pylori through Botanical Extracts and Advanced Technologies. Archives of Pharmacology and Therapeutics. October 19, 2023.
- Habbash F et al. Association between Dietary Habits and Helicobacter pylori Infection among Bahraini Adults. Nutritients. October 10, 2022.
- Yordanov D et al. Influence of Dietary Factors on Helicobacter pylori and CagA Seroprevalence in Bulgaria. Gastroenterology Research and Practice. 04 Jun 2017.
- Li M et al. Efficacy and safety of Saccharomyces boulardii as an adjuvant therapy for the eradication of Helicobacter pylori: a meta-analysis. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. February 12, 2025.
- Park J M et al. Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids Intake to Regulate Helicobacter pylori-Associated Gastric Diseases as Nonantimicrobial Dietary Approach. BioMed Research International. August 3, 2015.
- Mard A S et al. Dietary Factors in Relation to Helicobacter pylori Infection. Gastroenterology Research and Practice. December 2, 2014.
- https://www.everydayhealth.com/digestive-health/list-of-foods-to-eat-when-you-have-h-pylori/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
