علل جوشهای فک و چانه
برخی از افراد ممکن است جوشهایی را در امتداد خط فک خود تجربه کنند.
این نوع از جوشها میتواند به دلایل مختلفی از جمله عدم تعادل هورمونی، استفاده از محصولات آرایشی و عوامل دیگر ایجاد شود.
زمانی که در بدن فردی تعادل هورمونی بههم میریزد، غدد چربی پوست تحریک میشوند و ترشح چربی (سبوم) افزایش مییابد.
افزایش سبوم باعث بستهشدن منافذ پوست شده و بستر مناسبی برای رشد باکتریها فراهم میشود که در نهایت به جوش منتهی میشود.
روشهای ساده برای درمان جوش خط فک
فرد ممکن است بتواند جوشهای خط فک خود را با شستوشوی صورت دو بار در روز و استفاده از کرمهای ضدجوش بدون نسخه درمان کند.
پاکسازی مرتب صورت با شویندههای ملایم میتواند تجمع چربی و سلولهای مرده پوست را کاهش داده و التهاب پوست را کم کند.
مشاوره پزشکی در موارد شدیدتر
برای موارد شدیدتر آکنه در ناحیه فک یا مواردی که در اثر عدم تعادل هورمونی ایجاد شدهاند، بهتر است فرد با یک پزشک یا متخصص پوست مشورت کند.
زیرا گاهی نیاز به بررسیهای دقیقتر هورمونی، تصویربرداری یا داروهای خاص وجود دارد که فقط با نظر پزشک امکانپذیر است.
علت ایجاد جوش در ناحیه فک چیست؟
طبق مقالهای منتشرشده در سال ۲۰۲۳، آکنه زمانی ایجاد میشود که غدد چربی پوست (به نام غدد سباسه) نسبت به سطح هورمونهایی به نام آندروژن واکنش بیشازحد نشان دهند.
آندروژنها گروهی از هورمونها هستند که در هر دو جنس وجود دارند ولی در مردان بیشتر ترشح میشوند و نقش مهمی در تولید چربی پوست دارند.
غدد سباسه مادهای به نام سبوم تولید میکنند که مو را چرب کرده و مانع خشکی پوست میشود.
اما هنگامیکه این غدد بیشازحد سبوم تولید میکنند، این چربی با سلولهای مرده پوست ترکیب شده، منافذ پوست را میبندد و در نتیجه باعث ایجاد جوش میشود.
عوامل مؤثر در بروز جوش فک
نوسانات هورمونی
برخی افراد ممکن است قبل از شروع قاعدگی یا در سه ماه اول بارداری، دچار تشدید جوش شوند.
این به دلیل تغییرات ناگهانی در سطح هورمونها مانند استروژن و پروژسترون است که باعث تحریک غدد چربی میشوند.
عدم تعادل هورمونی
بیماریای به نام سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) میتواند باعث ایجاد جوش در صورت، سینه و قسمت فوقانی پشت شود.
PCOS حالتی است که در آن تعادل هورمونهای جنسی بههم میریزد و سطح آندروژنها در زنان بالا میرود که منجر به آکنه، پرمویی و اختلالات قاعدگی میشود.
محصولات آرایشی
برخی از محصولات آرایشی مانند کرم پودر و پنکیک حاوی ترکیباتی هستند که میتوانند منافذ پوست را ببندند و باعث آکنه شوند.
همچنین توصیه میشود ابزارهای آرایشی مانند برس و اسفنج بهطور مرتب شسته شوند تا از انتقال باکتری به پوست جلوگیری شود.
عوامل دیگر شامل موارد زیر هستند:
پوشیدن وسایلی که ناحیه فک را میپوشانند، مانند بندهای چانه در کلاههای ایمنی
تماس طولانیمدت با وسایلی مانند ساز ویولن که به ناحیه فک فشار وارد میکنند
مصرف برخی داروها مانند لیتیوم، استروئیدها و داروهای ضدتشنج
قرار گرفتن بیشازحد در معرض نور خورشید که موجب تحریک و التهاب پوست میشود
شستن صورت با صابونها و شویندههای قوی که ممکن است لایه محافظ طبیعی پوست را از بین ببرند
مقاومت به انسولین؛ حالتی که بدن نسبت به عملکرد طبیعی انسولین واکنش مناسبی نشان نمیدهد و میتواند بر تنظیم هورمونها تأثیر بگذارد
چگونه جوش خط فک را درمان کنیم؟
هرچند درمان قطعی برای آکنه وجود ندارد، اما روشهای ایمن و مؤثری برای کنترل آن وجود دارد.
هدف از درمان کاهش التهاب، باز کردن منافذ بستهشده و تنظیم چربی پوست است.
افرادی که دچار آکنه خفیف مانند چند جوش سرسیاه یا سرسفید یا جوش چرکی ساده هستند، اغلب میتوانند با استفاده از ژلها یا کرمهای بدون نسخه آن را درمان کنند.
کرمهایی مانند بنزوئیل پراکسید یا سالیسیلیک اسید میتوانند با خاصیت ضدباکتریایی و لایهبرداری خود مؤثر باشند.
افرادی که آکنه شدیدتری دارند، ممکن است نیاز به مراجعه به متخصص پوست داشته باشند.
در این موارد پزشک پس از معاینه ممکن است گزینههای درمانی زیر را پیشنهاد دهد:
درمانهای موضعی
این محصولات بهطور مستقیم روی پوست اعمال میشوند.
ازجمله شامل رتینوئیدها، آنتیبیوتیکهای موضعی و بنزوئیل پراکسید هستند که به کاهش التهاب و باز کردن منافذ پوست کمک میکنند.
آنتیبیوتیکهای خوراکی
این داروها معمولاً بهمدت چند ماه مصرف میشوند و معمولاً همراه با درمانهای موضعی تجویز میشوند تا اثربخشی بیشتری داشته باشند.
قرصهای ضدبارداری
قرصهای ترکیبی ضدبارداری میتوانند به کاهش آکنه کمک کنند، زیرا هورمونهای موجود در آن میتوانند آندروژنها را کاهش دهند.
همچنین میتوانند علائم PCOS را نیز کاهش دهند. اگر فرد نتواند از قرص ترکیبی استفاده کند، قرصهای حاوی پروژسترون نیز میتوانند کمککننده باشند.
سایر داروها
از دیگر گزینهها میتوان به ایزوترتینوئین و اسپیرونولاکتون اشاره کرد.
اسپیرونولاکتون برای درمان آکنههای هورمونی مقاوم به درمان مفید است، و ایزوترتینوئین برای آکنههای ندولی شدید تجویز میشود که به سایر درمانها پاسخ ندادهاند.
روشهای درمانی دیگر نیز شامل موارد زیر هستند:
لایهبرداری شیمیایی با استفاده از محلولهای اسیدی کنترلشده
نوردرمانی برای کاهش باکتریها و التهاب پوست
جراحی آکنه برای تخلیه جوشهای بزرگ یا کیستی
تزریق کورتیکواستروئید در جوشهای ملتهب و بزرگ برای کاهش التهاب سریع
چگونه از ایجاد جوش فک جلوگیری کنیم؟
راهکارهای زیادی برای پیشگیری و درمان جوشهای ناحیه فک وجود دارد. از جمله:
شستوشوی صورت دو بار در روز با شویندهای ملایم و غیر ساینده، سپس آبکشی با آب ولرم
اجتناب از مالش شدید پوست که میتواند التهاب را تشدید کند
خودداری از فشار دادن یا ترکاندن جوشها که ممکن است منجر به عفونت و اسکار شود
استفاده از محصولات مراقبت از پوست که فاقد چربی و غیر کومدوژنیک باشند
پرهیز از استفاده از محصولاتی که ممکن است پوست را تحریک کنند، مانند تونرها، آستریجنتها و اسکرابها
اصلاح صورت بهآرامی، تمیز نگه داشتن تیغ و تعویض منظم آن
شستوشوی صورت بعد از استفاده از کلاه ایمنی یا تجهیزات دیگر برای حذف عرق و باکتری
خودداری از لمس کردن مکرر صورت که میتواند موجب انتقال آلودگی و تشدید جوشها شود
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درمانهای بدون نسخه برای آکنه مؤثر نبوده یا فرد مشکوک به داشتن شرایطی مانند PCOS باشد، باید به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کند.
در چنین شرایطی بررسی تخصصی و درمان دارویی اختصاصی ممکن است لازم باشد.
سایر علائم PCOS شامل موارد زیر است:
قاعدگی نامنظم
ریزش موی سر
رشد موهای زائد در ناحیه صورت و چانه
افزایش وزن
برجستگیهای پوستی (تگهای پوستی)
تیرگی پوست، بهویژه در نواحی چینخورده مانند گردن، کشاله ران و زیر سینهها
جمعبندی
جوشهای ناحیه فک میتوانند در اثر عدم تعادل هورمونی ایجاد شوند.
همچنین ممکن است به دلایلی مشابه با سایر انواع آکنه، مانند استفاده از لوازم آرایشی، قرارگیری بیشازحد در معرض نور آفتاب، یا شستوشوی بیشازحد صورت با شویندهها ایجاد شوند.
فرد میتواند با شستن صورت دو بار در روز و استفاده از محصولات ضدآکنه بدون نسخه، این نوع آکنه را درمان و پیشگیری کند.
بااینحال، آکنههای شدیدتر ناحیه فک به مشاوره و درمان تخصصی توسط پزشک یا متخصص پوست نیاز دارند.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
