راش کتو (که به نام پروریگو پیگمنتوزا یا Prurigo Pigmentosa نیز شناخته میشود) یک نوع نادر از التهاب یا درماتیت پوستی است که در اثر حالت کتوز (ketosis) در بدن ایجاد میشود. این عارضه به صورت برآمدگیهای قرمز، خارشدار و برجسته بر روی پوست ظاهر میشود که ظاهری شبیه به تار عنکبوت دارند.¹ افزایش مصرف کربوهیدرات در رژیم غذایی میتواند به تسکین علائم کمک کند و بهترین راه پیشگیری، خارج شدن از حالت کتوز است.
۱. 💢 علائم و ویژگیهای راش کتو
راش کتو یک نوع نادر از درماتیت یا التهاب پوست است. این عارضه به شکل برآمدگیهای قرمز، برجسته و خارشدار روی پوست ظاهر میشود که ظاهری شبکهمانند به خود میگیرند.¹ راش کتو میتواند در هر نقطهای از بدن ظاهر شود، اما در قفسه سینه، پشت و گردن شایعتر است.²
این راش ممکن است شبیه به درماتیت تماسی یا واکنش آلرژیک باشد. با این حال، راش کتو با تغییر رنگ قهوهای پوست که پس از فروکش کردن التهاب باقی میماند، قابل تشخیص است.¹
مدت زمان ماندگاری
راش کتو میتواند از چند هفته تا یک ماه طول بکشد.³ زمان ظهور این راش پس از شروع رژیم کتو نیز متفاوت است. برخی افراد ممکن است پس از شش روز دچار راش شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است چهار ماه بعد آن را مشاهده کنند.¹

۲. ❓ علل احتمالی راش کتو چیست؟
علت دقیق راش کتو نامشخص است.¹ با این حال، تئوریهایی در مورد دلایل وقوع آن وجود دارد:
- آلرژنهای غذایی: یک تئوری به انواع غذاهایی که معمولاً در رژیم کتو مصرف میشوند، مربوط است. سینتیا ساس، متخصص تغذیه، میگوید: “از آنجایی که رژیم کتو شامل ۷۵ تا ۹۰ درصد چربی است، افراد ممکن است مقادیر زیادی از آلرژنهای رایج از جمله لبنیات، تخم مرغ و غذاهای دریایی مصرف کنند.” راشهای پوستی یکی از واکنشهای احتمالی به این آلرژنها و سایر مواد هستند.⁴
- تغییر باکتریهای روده: یک علت احتمالی دیگر، نبود فیبر و غذاهای گیاهی در رژیم کتو است. این کمبودها ترکیب باکتریهای روده را به گونهای تغییر میدهند که تولید ترکیبات التهابی را افزایش میدهد. ساس اضافه میکند: “مصرف زیاد گوشت قرمز، که یک الگوی رایج دیگر در رژیم کتو است، میتواند همین کار را انجام دهد.”
- سایر عوامل مرتبط با کتوز: علاوه بر کتوز (حالتی که بدن به جای کربوهیدرات، چربی میسوزاند)، محرکهای دیگری برای پروریگو پیگمنتوزا شامل موارد زیر هستند:¹
- بیاشتهایی عصبی (آنورکسی نروزا)
- درماتیت آتوپیک
- مالش لباس به پوست
- دیابت
- بارداری
- کاهش وزن سریع
- تعریق
۳. ✅ تشخیص و درمان راش کتو
تشخیص
تشخیص توسط پزشک یا متخصص پوست انجام میشود و شامل سؤال در مورد سابقه پزشکی شما، از جمله علائمتان است. پزشک همچنین ممکن است در مورد عواملی که شما را مستعد راش کتو میکنند، مانند هرگونه تغییر رژیم غذایی مرتبط با کربوهیدرات، سؤال کند.⁵
درمان
در بسیاری از موارد، راش کتو با بازگرداندن کربوهیدراتها به رژیم غذایی تسکین مییابد. تتراسایکلینها، که داروهای آنتیبیوتیکی هستند، نیز برای درمان پروریگو پیگمنتوزا استفاده میشوند. این داروها فرضاً از تشکیل بثورات پوستی جلوگیری میکنند.¹
۴. 💡 چگونه از راش کتو پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از راش کتو مستلزم خارج کردن بدن از حالت کتوز است. اگر بدن شما در کتوز باقی بماند، پروریگو پیگمنتوزا میتواند دوباره رخ دهد.¹
چه زمانی باید با پزشک مشورت کرد؟
اگر راش کتوی شما با وجود تغییرات رژیم غذایی از بین نرفت، باید با پزشک خود صحبت کنید. پزشک میتواند به شما کمک کند تا علت اصلی راش را که هنگام شروع رژیم کتو قابل توجه شده است، پیدا کنید.
همچنین در صورت مشاهده علائم زیر، باید به پزشک مراجعه کنید:⁶
- راش در تمام بدن شما پخش شده، دردناک یا عفونی است.
- راش به طور ناگهانی رخ داده و به سرعت گسترش مییابد.
- تب دارید.
- شروع به ایجاد تاول میکنید.
❓ سؤالات متداول (FAQ)
آیا راش کتو مسری است؟
خیر، راش کتو یک التهاب پوستی داخلی است که در پاسخ به حالت کتوز یا تغییرات متابولیک رخ میدهد و مسری نیست.
آیا میتوانم با مصرف مکملها راش کتو را درمان کنم؟
اگرچه برخی مطالعات به نقش کمبود ویتامینها (مانند ویتامین B) در مشکلات پوستی اشاره دارند، اما بهترین و مؤثرترین راه درمان راش کتو، افزایش مصرف کربوهیدراتها و خروج از کتوز است. مکملها به تنهایی جایگزین این راهکار اصلی نیستند.
آیا همه کسانی که رژیم کتو میگیرند، دچار راش کتو میشوند؟
خیر، راش کتو یک عارضه جانبی نادر است و اکثریت افرادی که رژیم کتو را دنبال میکنند، آن را تجربه نمیکنند.
آیا راش کتو خود به خود از بین میرود؟
راش کتو میتواند از چند هفته تا یک ماه طول بکشد. در حالی که ممکن است به مرور زمان و با خروج طبیعی از کتوز بهبود یابد، بازگرداندن کربوهیدراتها به رژیم غذایی سریعترین راه برای تسکین علائم و جلوگیری از مزمن شدن آن است.
📣 خلاصه و جمعبندی
راش کتو یک واکنش التهابی پوستی است که در طول رژیمهای غذایی بسیار کم کربوهیدرات مانند رژیم کتوژنیک رخ میدهد. این عارضه به صورت برآمدگیهای قرمز و خارشدار ظاهر شده و میتواند با تغییر رنگ قهوهای پس از بهبود متمایز شود. مؤثرترین درمان برای راش کتو، افزایش مصرف کربوهیدراتها برای خارج کردن بدن از حالت کتوز است. اگر علائم با تغییر رژیم غذایی بهبود نیافتند یا شدید بودند، حتماً باید به پزشک مراجعه شود.
- American Osteopathic College of Dermatology. Prurigo pigmentosa.
- Nellore A, Maher E, Abate M, Nellore A, Maher E, Abate M. Prurigo pigmentosa induced by a ketogenic diet. Cureus. 2023;15(5). doi:10.7759/cureus.39498
- Xiao A, Kopelman H, Shitabata P, Nami N. Ketogenic diet-induced prurigo pigmentosa (The “keto rash”): a case report and literature review. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(12 Suppl 1):S29-S32.
- American College of Allergy, Asthma, & Immunology. Rashes.
- American Academy of Dermatology. Prurigo pigmentosa as the "keto rash": I'm a believer.
- American Academy of Dermatology. Rash 101 in adults: when to seek medical treatment.
