۱۲ دلیل برای تاخیر در قاعدگی که ربطی به بارداری ندارند

تغییرات سبک زندگی

تغییرات در سبک زندگی می‌توانند چرخه قاعدگی را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار دهند، که این موضوع ممکن است به صورت تاخیر در پریود، قطع پریود یا افزایش خونریزی ظاهر شود. در این موارد، بدن به شرایط جدید پاسخ می‌دهد و با برهم خوردن تعادل هورمونی، نظم قاعدگی به هم می‌ریزد. استرس احساسی می‌تواند بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس را تحت تأثیر قرار دهد که مسئول کنترل غده هیپوفیز است و این غده، هورمون‌های تنظیم‌کننده عملکرد تخمدان‌ها را ترشح می‌کند. از این رو، حتی استرس روانی می‌تواند به تاخیر در قاعدگی منجر شود، هرچند شدت و نوع واکنش افراد به استرس متفاوت است.

خواب

الگوهای خواب ناپایدار نیز بر چرخه قاعدگی تأثیرگذار هستند، به‌خصوص در افرادی که تغییرات شدیدی مانند کار شیفتی یا بی‌خوابی مزمن دارند. این اختلالات می‌توانند موجب بی‌نظمی در ترشح هورمون‌ها شده و زمان‌بندی قاعدگی را دچار اختلال کنند. اگر بتوانید به یک الگوی خواب منظم و کافی بازگردید، معمولاً این بی‌نظمی‌ها برطرف خواهند شد، اما اگر شرایط خواب شما به طور مزمن دچار اختلال باشد، ممکن است این بی‌نظمی‌ها ادامه‌دار شوند.

تغییرات شدید وزن

کاهش یا افزایش شدید وزن نیز می‌تواند باعث تاخیر در قاعدگی شود. کاهش شدید وزن می‌تواند باعث کاهش تولید هورمون‌های محرک فولیکولی (FSH) و لوتئینی (LH) در هیپوتالاموس شود که این هورمون‌ها برای عملکرد صحیح تخمدان‌ها ضروری‌اند. کاهش ناگهانی وزن معمولاً در شرایط خاص مانند اختلالات تغذیه‌ای، رژیم‌های غذایی افراطی و مصرف داروهای لاغری مانند اوزیمپیک و مونجارو رخ می‌دهد. از سوی دیگر، افزایش وزن نیز خصوصاً در افرادی که به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک مبتلا هستند، می‌تواند چرخه قاعدگی را مختل کند. ¹²

ورزش شدید

ورزش‌های بسیار سنگین نیز می‌توانند موجب تاخیر در قاعدگی شوند، به‌ویژه در ورزشکاران حرفه‌ای یا افرادی که به‌تازگی برنامه تمرینی شدید را آغاز کرده‌اند. در این شرایط، بدن در وضعیت کمبود کالری مداوم قرار می‌گیرد که تعادل هورمونی را مختل می‌کند.³ افزایش سطح برخی هورمون‌ها مانند کورتیزول در اثر تمرین شدید، عملکرد هیپوتالاموس را تغییر می‌دهد که این موضوع نیز می‌تواند چرخه قاعدگی را از حالت طبیعی خارج کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

۱۲ دلیل برای تاخیر در قاعدگی که ربطی به بارداری ندارند

Photo: Parents / Cindy Chung

عوامل بیولوژیکی

در برخی موارد، بی‌نظمی قاعدگی صرفاً به دلیل شرایط بیولوژیکی بدن یا مرحله‌ای از زندگی فرد اتفاق می‌افتد. سن فرد یکی از عوامل کلیدی در این تغییرات محسوب می‌شود. افرادی که تازه قاعدگی را آغاز کرده‌اند یا به سمت یائسگی پیش می‌روند، معمولاً چرخه‌های قاعدگی نامنظم‌تری دارند. در دوران اولیه قاعدگی، ممکن است زمان‌بندی پریودها به‌طور قابل توجهی متغیر باشد، درحالی‌که در سنین بالا نیز شرایطی مانند یائسگی زودرس یا نارسایی اولیه تخمدان می‌توانند بر قاعدگی اثر بگذارند.

پری‌یائسگی

پری‌یائسگی مرحله‌ای است که معمولاً از دهه ۴۰ زندگی آغاز می‌شود و منجر به تغییراتی در قاعدگی مانند طولانی‌تر شدن فاصله بین پریودها می‌شود. در این دوران، ممکن است فاصله بین قاعدگی‌ها از ۲۸ روز به ۳۶ یا حتی ۴۸ روز افزایش یابد. اگر فردی زیر ۴۰ سال باشد و قاعدگی او به‌طور کامل متوقف شود، ممکن است دچار یائسگی زودرس یا نارسایی زودهنگام تخمدان شده باشد، که نیازمند بررسی پزشکی است.

شرایط پزشکی

بسیاری از بیماری‌ها و شرایط پزشکی می‌توانند بر چرخه قاعدگی تأثیر بگذارند و موجب تاخیر، قطع یا تغییر در شدت خونریزی شوند. از مهم‌ترین این شرایط می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) یکی از شایع‌ترین عوامل تاخیر در قاعدگی است. افراد مبتلا به این سندرم معمولاً دارای فولیکول‌های اضافی در تخمدان هستند که فرآیند تخمک‌گذاری را به تعویق می‌اندازد.

چگونه بفهمیم PCOS داریم؟

علاوه بر بی‌نظمی قاعدگی، علائم دیگری مانند افزایش وزن و افزایش سطح تستوسترون (که منجر به رشد موی ضخیم در ناحیه صورت و سینه می‌شود) نیز می‌توانند نشانگر PCOS باشند. با این حال، نبود این علائم نیز وجود بیماری را رد نمی‌کند و نیاز به تشخیص پزشک دارد. از دیگر شرایط نادر ولی قابل توجه، وجود تومور در هیپوفیز به نام پرولاکتینوما است. این تومور منجر به ترشح بیش از حد هورمون پرولاکتین می‌شود که به‌طور طبیعی باعث تولید شیر در دوران شیردهی است. ⁴

دیابت و بیماری تیروئید

دیابت و اختلالات تیروئیدی نیز می‌توانند چرخه قاعدگی را دچار اختلال کنند. عملکرد هورمون‌های تیروئید مستقیماً با تنظیم چرخه قاعدگی مرتبط است و اختلال در آن می‌تواند باعث تاخیر پریود شود.⁵ برخی تحقیقات نشان داده‌اند که دیابت نوع ۱ می‌تواند منجر به یائسگی زودرس شود. ⁶ این حالت به دلیل پیری زودرس عروق خونی و تخمدان‌ها ایجاد می‌شود، که در نهایت به بی‌نظمی قاعدگی منتهی می‌گردد.

داروها

مصرف برخی داروها نیز می‌تواند بر نظم قاعدگی تأثیر بگذارد. از جمله این داروها می‌توان به داروهای ضدبارداری هورمونی و سایر داروهای خاص اشاره کرد. روش‌های ضدبارداری هورمونی مانند قرص‌ها، IUD و آمپول دپوپروورا می‌توانند باعث بی‌نظمی یا تاخیر در قاعدگی شوند. درواقع، خونریزی در زمان استفاده از قرص‌های غیر فعال (placebo) ناشی از قطع ناگهانی هورمون‌هاست و نه یک قاعدگی طبیعی.

سایر داروها

داروهایی مانند آنتی‌سایکوتیک‌ها، ضدافسردگی‌ها، شیمی‌درمانی، درمان‌های هورمونی و استروئیدها نیز ممکن است موجب تاخیر در پریود شوند. ⁷⁸ در صورت شروع داروی جدید یا مکمل، اگر تغییراتی در چرخه قاعدگی خود مشاهده کردید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا بررسی‌های لازم صورت گیرد.

چرخه قاعدگی غیر طبیعی چیست؟

چرخه قاعدگی غیرطبیعی به هر گونه تفاوت با الگوی معمول چرخه گفته می‌شود. این تفاوت می‌تواند شامل تاخیر، خونریزی سبک‌تر یا سنگین‌تر، توقف و شروع مجدد یا تغییر در میزان درد باشد. به طور متوسط، چرخه قاعدگی بین ۲۱ تا ۳۵ روز طول می‌کشد و مدت خونریزی بین ۳ تا ۷ روز است. بی‌نظمی‌های گاه‌به‌گاه رایج هستند و حدود ۲۵٪ از افراد را درگیر می‌کنند. ⁹¹⁰

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر تاخیر در قاعدگی به‌طور مکرر اتفاق می‌افتد یا با علائم دیگری همراه است، لازم است به پزشک مراجعه شود تا علت دقیق مشخص گردد. گاهی ممکن است بدن به هر دلیلی تخمک‌گذاری نکند و همین موضوع باعث پریود زودهنگام یا دیرهنگام شود. اگر بیشتر از هفت روز از موعد انتظار پریود گذشته و هنوز قاعدگی آغاز نشده، بهتر است با پزشک مشورت کنید. درصورتی‌که احتمال بارداری وجود دارد، انجام تست بارداری توصیه می‌شود. همچنین خونریزی پس از یک پریود دیرهنگام ممکن است نشانه چیزی غیر از قاعدگی باشد. “`

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: