۲ ادویه مفید برای کاهش کلسترول خون؛ دارچین و سیر چه تأثیری دارند؟

کنترل کلسترول خون یکی از راهکارهای مهم برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی است. در کنار الگوی غذایی سالم، فعالیت بدنی و درمان‌های تجویزشده، برخی مواد غذایی و ادویه‌ها ممکن است به بهبود نسبی پروفایل چربی خون کمک کنند. دارچین و سیر از جمله موادی هستند که اثر احتمالی آن‌ها بر کلسترول در مطالعات بررسی شده است.

بااین‌حال، میزان اثر این دو ماده محدود و متغیر است و شواهد موجود به این معنا نیست که مصرف آن‌ها به‌تنهایی می‌تواند کلسترول بالا را درمان کند یا جایگزین داروهای کاهنده چربی خون شود.

۱. دارچین؛ احتمال کاهش modest کلسترول خون

دارچین علاوه بر عطر و طعم مطلوب، حاوی ترکیبات زیست‌فعالی مانند سینام‌آلدهید و پلی‌فنول‌هاست که اثرات متابولیک آن‌ها مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف دارچین ممکن است به کاهش کلسترول تام و کلسترول LDL یا همان «کلسترول بد» کمک کند. در بعضی پژوهش‌ها، این اثر در افراد مبتلا به دیابت برجسته‌تر بوده است؛ بااین‌حال، نتایج مطالعات یکسان نیستند و نمی‌توان اثر مشخص و قابل‌پیش‌بینی برای همه افراد در نظر گرفت.

بنابراین، دارچین را بهتر است یک جزء کمکی در الگوی غذایی سالم بدانیم، نه درمان مستقل چربی خون.

چگونه دارچین را در رژیم غذایی بگنجانیم؟

استفاده از دارچین در غذاهای روزمره ساده است. برای مثال می‌توانید آن را به شکل‌های زیر مصرف کنید:

• 🥣 افزودن مقدار کمی دارچین به جو دوسر یا ماست ساده
• ☕ استفاده از دارچین برای طعم‌دادن به قهوه یا نوشیدنی‌های گرم، بدون افزودن شکر زیاد
• 🥤 اضافه‌کردن آن به اسموتی میوه
• 🍲 استفاده از دارچین در برخی خوراک‌ها، غذاهای حاوی حبوبات یا ترکیب ادویه‌ها

نکته مهم: افزودن دارچین به یک غذای سالم می‌تواند به خوش‌طعم‌شدن آن کمک کند؛ اما اثر احتمالی آن بر کلسترول را نباید با تأثیر کلی رژیم غذایی اشتباه گرفت. برای مثال، کاهش مصرف چربی‌های اشباع و جایگزین‌کردن آن‌ها با چربی‌های غیراشباع، در کنار افزایش مصرف فیبر محلول، از اقدامات مهم‌تر و دارای پشتوانه قوی‌تری برای بهبود LDL هستند.

آیا مصرف زیاد دارچین مفیدتر است؟

خیر. مصرف بیشتر لزوماً به معنای اثر بیشتر نیست. نوع دارچین نیز اهمیت دارد؛ دارچین کاسیا که در بسیاری از محصولات رایج است، می‌تواند حاوی مقادیر قابل‌توجهی کومارین باشد. دریافت زیاد و طولانی‌مدت کومارین ممکن است به کبد آسیب برساند. به همین دلیل، مصرف معمول غذایی با استفاده مداوم از مقادیر زیاد دارچین یا مکمل‌های غلیظ آن یکسان نیست.

افرادی که بیماری کبدی دارند یا داروهای مؤثر بر کبد مصرف می‌کنند، بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های دارچین با پزشک مشورت کنند.

۲. سیر؛ اثر احتمالی بر کاهش کلسترول LDL

سیر از پرکاربردترین مواد غذایی در آشپزی است و ترکیبات گوگردی آن، از جمله آلیسین، به دلیل اثرات زیستی احتمالی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف سیر یا فرآورده‌های مکمل آن ممکن است به کاهش LDL کمک کند؛ بااین‌حال، میزان اثر به شکل فرآورده، مقدار مصرف، مدت مداخله و ویژگی‌های افراد بستگی دارد. نتایج مطالعات نیز کاملاً یکدست نیستند.

از نظر سازوکار، ترکیبات گوگردی سیر ممکن است بر مسیرهای مرتبط با متابولیسم چربی‌ها اثر بگذارند. اثرات آنتی‌اکسیدانی این ترکیبات نیز بررسی شده است؛ اما نباید از یافته‌های آزمایشگاهی نتیجه گرفت که خوردن سیر به‌طور قطعی از تشکیل پلاک‌های شریانی جلوگیری می‌کند یا خطر سکته و حمله قلبی را به‌تنهایی کاهش می‌دهد.

ترفندی برای آماده‌سازی سیر

هنگامی که سیر خرد یا له می‌شود، آنزیمی به نام آلیناز به شکل‌گیری آلیسین از ترکیبات پیش‌ساز آن کمک می‌کند. حرارت می‌تواند فعالیت این آنزیم را کاهش دهد.

به همین دلیل، یک روش کاربردی این است که سیر را خرد یا له کنید و حدود ۱۰ دقیقه پیش از پخت کنار بگذارید. این کار فرصت بیشتری برای تشکیل آلیسین فراهم می‌کند؛ هرچند مقدار نهایی ترکیبات فعال به روش آماده‌سازی، دما و مدت پخت نیز وابسته است.

چگونه سیر را بیشتر در غذاها استفاده کنیم؟

سیر می‌تواند بدون نیاز به نمک زیاد یا سس‌های پرچرب، طعم غذا را بهتر کند. چند روش ساده عبارت‌اند از:

• 🥬 تفت‌دادن سیر با سبزیجات برگ‌سبز و مقدار متعادل روغن زیتون
• 🫘 افزودن سیر به خوراک لوبیا، عدسی و سوپ حبوبات
• 🥗 استفاده از سیر خردشده در سس سالاد خانگی
• 🥙 افزودن سیر به حمص یا سایر غذاهای مبتنی بر حبوبات
• 🍞 استفاده از سیر برشته در کنار نان سبوس‌دار
• 🍳 افزودن مقدار مناسبی پودر سیر به سبزیجات کبابی، تخم‌مرغ یا غذاهای گوشتی کم‌چرب

پودر سیر نیز برای طعم‌دادن به غذا مناسب است؛ بااین‌حال، ترکیب و مقدار مواد زیست‌فعال آن لزوماً با سیر تازه یکسان نیست.

آیا مکمل سیر بهتر از سیر تازه است؟

نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت. مکمل‌های سیر از نظر نوع فرآورده، میزان ترکیبات فعال و قابلیت فراهم‌سازی آن‌ها تفاوت زیادی دارند. شواهد مربوط به یک فرآورده خاص را نمی‌توان به تمام مکمل‌ها یا مصرف معمول سیر در غذا تعمیم داد.

همچنین سیر و مکمل‌های آن ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند، به‌ویژه در افرادی که داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف می‌کنند. مصرف مکمل سیر پیش از جراحی نیز باید با پزشک هماهنگ شود. سیر خوراکی در برخی افراد باعث سوزش معده یا ناراحتی گوارشی می‌شود.

برای کاهش کلسترول، چه اقداماتی از مصرف ادویه‌ها مهم‌ترند؟

دارچین و سیر می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند، اما اگر هدف کاهش مؤثر LDL است، بهتر است اقدامات زیر در اولویت قرار گیرند:

جمع‌بندی

دارچین و سیر دو افزودنی ساده برای افزایش طعم و تنوع غذایی هستند که ممکن است اثر محدودی بر کاهش کلسترول داشته باشند. بااین‌حال، شواهد درباره اندازه این اثر قطعی نیست و هیچ‌کدام جایگزین درمان استاندارد کلسترول بالا محسوب نمی‌شوند.

اگر LDL خون شما بالاست، تمرکز اصلی باید بر اصلاح الگوی غذایی، افزایش فیبر محلول، جایگزینی چربی‌های اشباع با چربی‌های غیراشباع، فعالیت بدنی و ارزیابی خطر قلبی‌عروقی باشد. دارچین و سیر را می‌توان در کنار این اقدامات استفاده کرد، نه به‌جای آن‌ها.