سوالات زیادی از بنده در خصوص تناسب رژیم کتوژنیک با شرایط جسمانی افراد پرسیده میشود. این نگرانی کاملاً بهجاست، چرا که رژیم کتوژنیک مناسب همه افراد نیست و در برخی شرایط خاص، نه تنها فایدهای ندارد، بلکه میتواند به شدت برای سلامتی فرد مضر باشد یا بیماریهای زمینهای را تشدید کند.
عزیزانی که شرایط خاصی دارند، میخواهند بدانند و نگران هستند که مبادا رژیم کتوژنیک مناسب آنها نباشد. در ادامه با من (دکتر فرزاد روشن ضمیر؛ متخصص تغذیه و رژیم درمانی) همراه باشید تا فهرست کاملی از افرادی که نباید رژیم کتوژنیک بگیرند را ببینید.
۱. موارد منع کاربرد رژیم کتوژنیک (موارد پزشکی و متابولیک)
رژیم کتوژنیک به دلیل ماهیت بسیار محدودکننده کربوهیدرات و تغییر مسیر اصلی سوختوساز بدن، بر روی افراد دارای شرایط زیر مناسب نیست و باعث ایجاد مشکل یا افزایش شدت بیماریشان میشود:
۱.۱. بیماریها و نقصهای متابولیک نادر
- نقص در اکسیداسیون اسیدهای چرب: از جمله کمبود کارنیتین (Carnitine Deficiency).
- ارگانیک اسیدمیها (Organic Acidemias): اختلالات ژنتیکی که منجر به تجمع اسیدهای آلی میشوند.
- کمبود آنزیم پیروات کربوکسیلاز (Pyruvate Carboxylase Deficiency).
- نقص در مسیرهای کتوژنیک: اختلال در کتونئوژنز (Ketoneogenesis) یا کتولیز (Ketolysis).
- ابتلا به اختلالات میتوکندری: که بر تولید انرژی سلولی تأثیر میگذارند.
- بیماریهایی که نیاز به رژیم پرکربوهیدرات دارند: مانند پورفیری حاد متناوب (Acute Intermittent Porphyria).
۱.۲. مشکلات اندامهای حیاتی (کلیه و کبد)
- مشکلات شدید کلیوی: مانند دفع پروتئین بالا (پروتئینوری شدید) یا نارسایی کلیه، زیرا دفع کتونها و متابولیسم پروتئین میتواند بار اضافی بر کلیهها تحمیل کند.
- سنگ کلیه و مثانه: یا سابقه مکرر سنگسازی، به خصوص سنگهای اگزالاتی.
- بیماریهای شدید کبد: (منظور شامل کبد چرب در گریدهای متوسط و پایین نیست، بلکه نارساییها یا فیبروز پیشرفته کبدی است).
۱.۳. بیماریهای قلبی، عروقی و خونی
- هیپرلیپیدمیهای فامیلیال (چربی خون بالای ارثی): به دلیل خطر افزایش شدید کلسترول و تریگلیسیرید در رژیم پرچربی.
- انفارکتوس میوکارد (سکته قلبی) در ۶ ماه گذشته.
- آنژین ناپایدار و نارسایی قلبی پیشرفته.
- بیماریهای خونی شدید.
- التهاب پیشرونده و بدخیمیها (سرطان فعال) در مراحل پیشرفته.
۱.۴. اختلالات غدد درونریز و هورمونی
- دیابت نوع ۱: به دلیل خطر بسیار بالای کتواسیدوز دیابتی (Diabetic Ketoacidosis – DKA).
- هیپوگلیسمی (قند خون زیر حد نرمال): این رژیم میتواند وضعیت را تشدید کند.
- پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی حاد).
- سندرم کوشینگ.
- درمان با داروهای دیورتیک (ادرارآور): به دلیل برهم خوردن تعادل الکترولیتها.
موارد عدم کاربرد رژیم های کتوژنیک
۲. شرایط فیزیولوژیک و روانی منع مصرف
رژیم کتوژنیک همچنین در شرایط زیر که نیازهای بدن خاص و متفاوت است، یا خطر سلامت روانی وجود دارد، مناسب نیست:
- دوران بارداری و شیردهی: به دلیل نیاز به انرژی و مواد مغذی کافی برای رشد جنین و تولید شیر.
- کودکان و نوجوانان در سن رشد: (به جز کودکان مبتلا به صرع که رژیم کتوژنیک جهت درمان تشنج آنها به کار میرود).
- افراد دارای BMI کمتر از ۲۵ (افراد لاغر): این رژیم برای کاهش وزن در افراد دارای وزن طبیعی توصیه نمیشود.
- افراد مبتلا به اختلالات خوردن: (مانند بیاشتهایی عصبی، بولیمی و غیره).
- اعتیاد به الکل یا سایر مواد: به دلیل خطر عدم رعایت رژیم و سوءتغذیه.
- رفلاکس شدید معدی-مری (GERD) کنترلنشده: مصرف بالای چربی میتواند علائم رفلاکس را تشدید کند.
۳. جمعبندی و توصیههای حیاتی متخصص
در نهایت، سادهترین دلیل برای عدم مناسب بودن رژیم کتوژنیک، ناتوانی در رعایت آن است. اگر فردی به هر دلیلی نتواند این رژیم را بهطور کامل و اصولی رعایت کند، این رژیم برای او شکستخورده محسوب میشود.
بنده بر اساس مقالات و کتب پزشکی و تغذیهای، به صورت جامع به این سؤال که رژیم کتوژنیک برای چه افرادی مناسب نیست، پاسخ دادم. احتمالاً شما حتی نام بعضی از بیماریها را به دلیل نادر بودن تا به حال نشنیده بودید، اما زمانی که فردی برای تجویز رژیم کتوژنیک به من مراجعه میکند، تمام این موارد را باید در نظر بگیرم.
هشدار جدی: متأسفانه، معضلی که امروزه وجود دارد این است که با گسترش فضای مجازی، هر کسی بدون دانش کافی در خصوص رژیم کتوژنیک نظر میدهد. اغلب این اطلاعات اندک، ناقص و حتی اشتباه هستند. به همین دلیل، اگر رژیم کتوژنیک اصولی و تخصصی را رعایت نکنید، ممکن است به جای کاهش وزن، سلامتی خود را به خطر اندازید.
در نهایت، خود من شما را معاینه نکردهام یا جواب آزمایشات شما را ندیدهام. پس، لطفاً اگر هرگونه شرایط پزشکی دارید، ابتدا با پزشک خود و متخصص مربوطه مشورت بفرمایید و سپس در خصوص اینکه آیا این رژیم مناسب شما است یا نیست، با کمک یک متخصص تغذیه مجرب تصمیم بگیرید.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
![راهنمای کامل حساسیت به انسولین [چیست و چگونه بهینهسازی شود]](https://rdiet.ir/wp-content/uploads/2023/04/graphic_what-is-insulin-the-lifesaving-effects-of-a-highly-misunderstood-hormone.png)
سلام بعضی وقتا بی اشتهایی دارم میشه رژیم کتوژنیک گرفت
سلام
خواهرم قلبش ناراحته میگم رژیم متن نگیر گوش نمیکنه نمیدونم چیکار کنم
سلام من روزی یکی ونصفی قرص هیدروکورتیزون میخورم وروزی یه عددلووتیروکست ،داروی افسردگی هم آسنارا وپرانول میخورم به نظرشما رژیم کتوژنیک میشه بگیرم؟
مقدار مصرف کربوهیدرات به صورت روزانه در این رژیم چقدر است؟ و آیا میتوان آرد نخودچی، جو پرک و دال عدس را مصرف کرد؟
باسلام حدود یکسال پیش رژیم کتو گرفتم و ۱۱۵ به ۹۰ رسیدم ولی حالا حدود ۹۵ هستم و می خواهم تا ۸۵ کیلو کم کنم. در این مدت مو کاشت داشتم. ایا به نظر شما مشکلی برای مثریزش مو پیدا نمی کنم
با سلام آخه جواب این سوال رو نمیشه داد
چرا که هر رژیم کتوژنیکی که مثل هم نیست
سلام وقت بخیر.این رژیم برای دوران شیر دهی خوب نیست؟چرا؟پسرم ۱۶ ماهشه
سلام بله البته چون بعضی مواد غذایی مثل میوه ها حذف میشه