آتورواستاتین یک داروی استاتین است که معمولاً برای کاهش کلسترول بد (LDL) و کاهش خطر حملات قلبی و سکته تجویز میشود. این دارو به دلیل داشتن نیمهعمر طولانی، میتواند هم صبح و هم شب مصرف شود و در اکثر موارد اثربخشی یکسانی دارد. نکته کلیدی در مصرف آتورواستاتین ثبات است؛ باید آن را هر روز در یک زمان مشخص مصرف کنید تا حداکثر منفعت کاهش کلسترول را به دست آورید.
بهترین زمان مصرف آتورواستاتین
شما عموماً یک قرص آتورواستاتین را یک بار در روز، در زمانی که برایتان راحتتر است، مصرف میکنید.
آتورواستاتین دارای نیمهعمر طولانیتری معادل ۱۴ ساعت است، به این معنی که مدت زمان بیشتری نسبت به برخی استاتینهای دیگر در بدن باقی میماند. این ویژگی آن را به یک استاتین با اثر طولانیمدت تبدیل میکند. تولید کلسترول در طول شب به اوج خود میرسد، به همین دلیل استاتینهایی که اثر کوتاهمدت دارند اغلب در زمان خواب مصرف میشوند. با این حال، از آنجا که آتورواستاتین نیمهعمر ۱۴ ساعته دارد، صرف نظر از زمان مصرف، مؤثر خواهد بود.
چه آتورواستاتین را صبح مصرف کنید و چه شب، مهم این است که آن را به طور مداوم و در یک ساعت مشخص مصرف کنید.

مدت زمان مصرف و دوز دارو
مدت زمان ادامه مصرف
بسیاری از افراد نیاز به مصرف طولانیمدت آتورواستاتین دارند. قطع مصرف میتواند منجر به افزایش سطح کلسترول شود. اگر قصد قطع مصرف دارید، حتماً جایگزینها را با متخصص بهداشت و درمان خود در میان بگذارید. همچنین اگر عوارض جانبی را تجربه میکنید، قبل از قطع دارو با پزشک مشورت کنید تا دوز شما تنظیم شود یا داروی دیگری پیشنهاد شود.
بهترین دوز و قدرت دارو
آتورواستاتین در دوزهای ۱۰ میلیگرم، ۲۰ میلیگرم، ۴۰ میلیگرم و ۸۰ میلیگرم موجود است. اکثر افراد با دوز ۱۰ تا ۲۰ میلیگرم روزانه شروع میکنند، اما اگر کلسترول بالایی دارید، ممکن است پزشک دوز بالاتری را توصیه کند.
استاتینها و زمان مصرف: صبح یا شب
استاتینها با متوقف کردن فعالیت آنزیمی به نام اچامجی-کوآ ردوکتاز (پروتئینی که بدن برای ساخت کلسترول به آن نیاز دارد) عمل میکنند. مصرف دارو در زمان مشخص به بدن اجازه میدهد که مقدار کافی از دارو را برای مهار این آنزیم در اختیار داشته باشد.
مصرف استاتینها در شب
برخی از استاتینها که نیمهعمر کوتاهی دارند، باید در زمان خواب یا همراه با شام مصرف شوند. این استاتینهای کوتاهاثر برای مدت کوتاهی در بدن باقی میمانند و اگر صبح مصرف شوند، ممکن است تأثیر کمتری بر کلسترول داشته باشند. نمونههایی از استاتینهایی که باید عصر یا شب مصرف شوند عبارتاند از:
- زوکور (سیمواستاتین)
- پراواستاتین
- آلتوپرِو (لواستاتین)
- لسکول ایکسال (فلوواستاتین)
مصرف استاتینها در صبح یا شب
برخی استاتینها به دلیل نیمهعمر طولانیتر، میتوانند هر زمانی مصرف شوند و در طول روز مؤثر خواهند بود. نکته مهم در مورد این استاتینها این است که زمانی را انتخاب کنید که برای شما مناسب است و آن را هر روز در همان ساعت مشخص مصرف کنید. نمونههایی از استاتینهایی که میتوانند صبح یا شب مصرف شوند:
- آتورواستاتین
- کرستور (رُزوواستاتین)
- لسکول ایکسال (فلوواستاتین با آزادسازی طولانیمدت)
ملاحظات عمومی در مصرف آتورواستاتین
در حین مصرف آتورواستاتین، عواملی وجود دارند که ممکن است بر روند درمان شما تأثیر بگذارند:
موارد منع مصرف
اگر مشکلات کبدی مانند نارسایی حاد کبد دارید، یا به آتورواستاتین حساسیت دارید، نباید آن را مصرف کنید.
عوارض جانبی
عوارض جانبی شایعتر که ممکن است هنگام مصرف آتورواستاتین رخ دهند عبارتاند از:
- درد عضلانی
- احتقان بینی
- اسهال
- سوءهاضمه
- بیخوابی
- تهوع
- عفونت دستگاه ادراری
اگر عوارض جانبی جدی دارید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. عوارض جانبی جدی میتواند شامل مشکلات عضلانی باشد، از جمله رابدومیولیز (تجزیه بافت عضلانی) که میتواند باعث درد، حساسیت یا ضعف غیرقابل توضیح عضلات، اغلب همراه با تب یا خستگی شدید شود.
آیا آتورواستاتین بر خواب تأثیر میگذارد؟
بیخوابی و کاهش کیفیت خواب از عوارض جانبی احتمالی استفاده از استاتینها هستند. اگر پس از شروع آتورواستاتین در خوابیدن مشکل دارید، با پزشک خود مشورت کنید.
تداخلات دارویی و غذایی
استاتینها داروهایی هستند که به دلیل نحوه تجزیه در بدن، تداخلات دارویی زیادی دارند. نباید داروهای زیر را در صورت مصرف آتورواستاتین مصرف کنید:
- سیکلوسپورین
- جمفیبروزیل
- داروهای ضد ویروس (مانند تیپراناویر، ریتوناویر، لیپیوناویر و نلفیناویر)
- کلشیسین
- نیاسین
- برخی ضد قارچها یا آنتیبیوتیکها (مانند ایتراکونازول، کتوکونازول و کلاریترومایسین)
همچنین استاتینها میتوانند با آب گریپفروت تداخل داشته باشند، بنابراین توصیه میشود از نوشیدن مقادیر زیاد (بیش از ۱.۲ لیتر در روز) خودداری کنید.
مصرف آتورواستاتین با غذا
شما میتوانید آتورواستاتین را با غذا یا بدون آن مصرف کنید. اگر پس از مصرف آتورواستاتین دچار ناراحتی معده شدید، مصرف دارو همراه با غذا ممکن است به شما کمک کند. اگر از شکل مایع دارو استفاده میکنید، آن را یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف کنید.
روشهای دیگر برای کاهش کلسترول
در حالی که استاتینها روشی مؤثر برای کاهش کلسترول هستند، مهم است که بپذیریم تغییرات سبک زندگی نیز میتواند به شما در رسیدن به هدف کلسترول کمک کند.
رژیم غذایی
غذاهایی که میخورید میتوانند به شدت بر سطح کلسترول شما تأثیر بگذارند. به ویژه، انواع چربیهایی که مصرف میکنید نقش بزرگی در کلسترول الدیال خواهند داشت:
- محدود کردن چربیهای مضر: محدود کردن غذاهای حاوی چربی اشباع شده و ترانس یکی از راههای کاهش الدیال است. این نوع چربیها معمولاً در غذاهایی مانند فستفود، غذاهای فرآوریشده، دسرها (مانند دونات، کوکی، کیک و پای)، گوشت قرمز و محصولات لبنی (مانند کره، پنیر و شیر) یافت میشوند.
- افزایش چربیهای سالم: در حالی که چربیهای مضر باید محدود شوند، چربیهای غیراشباع میتوانند در حد اعتدال به بهبود کلسترول کمک کنند. این چربیها در ماهیهایی مانند سالمون و تن، دانهها، مغزها، آووکادو و روغنهای گیاهی یافت میشوند.
ورزش و سبک زندگی
ورزش منظم نیز در کاهش کلسترول بسیار مؤثر است. انجام حداقل فعالیت بدنی با شدت متوسط به طور منظم میتواند کلسترول بد (LDL) را کاهش داده و کلسترول خوب (HDL) را افزایش دهد.
همچنین، محدود کردن مصرف الکل و ترک سیگار نیز راهکارهایی برای کاهش کلسترول هستند. توصیه میشود با متخصص بهداشت و درمان و یک متخصص تغذیه ثبتشده همکاری کنید تا درک بهتری از نحوه مدیریت کلسترول از طریق رژیم غذایی پیدا کنید.
- DailyMed. Lipitor- atorvastatin calcium tablet, film coated.
- Schroor MM, Sennels HP, Fahrenkrug J, et al. Diurnal variation of markers for cholesterol synthesis, cholesterol absorption, and bile acid synthesis: a systematic review and the bispebjerg study of diurnal variations. Nutrients. 2019;11(7):1439. doi:10.3390/nu11071439
- National Health Services. How and when to take atorvastatin.
- National Library of Medicine. Atorvastatin.
- Food and Drug Administration. LIPITOR (atorvastatin calcium) tablets, for oral use.
- Awad K, Serban MC, Penson P, et al. Lipid and blood pressure meta-analysis collaboration (LBPMC) group. effects of morning vs evening statin administration on lipid profile: a systematic review and meta-analysis. J Clin Lipidol. 2017;11(4):972-985.e9. doi:10.1016/j.jacl.2017.06.001
- Heng WK, Ping Y, Ooi GS, et al. Comparison of the efficacy and level of adherence for morning versus evening versus before bedtime administration of simvastatin in hypercholesterolemic patients. Med J Malaysia. 2019;74(6):477-482.
- National Library of Medicine. Cholesterol lowering drugs.
- Zeng R, Wang M, Zhang L. Is time an important problem in management of hypertension and hypercholesterolemia by using an amlodipine-atorvastatin single pill combination? Med Sci Monit. 2016;26(22):2648-2655. doi: 10.12659/msm.896843
- American Heart Association. The skinny on fats.
- Ruiz-Ramie JJ, Barber JL, Sarzynski MA. Effects of exercise on HDL functionality. Curr Opin Lipidol. 2019;30(1):16-23. doi:10.1097/MOL.0000000000000568
- https://www.verywellhealth.com/when-to-take-atorvastatin-morning-or-night-7485780
