DEET واقعاً چقدر خطرناک است؟
با وجود ادعاهای مطرحشده در رسانههای اجتماعی، DEET همچنان یک ماده مؤثر و ایمن برای دفع حشرات محسوب میشود. بررسیهای علمی متعدد نشان میدهند که خطرات بهداشتی ناشی از DEET بسیار ناچیز بوده و در مقایسه با بیماریهای منتقلشونده توسط حشرات، قابل چشمپوشی هستند.
اگرچه برخی افراد از محصولات طبیعی بدون مواد شیمیایی حمایت میکنند، اما DEET سالهاست که توسط نهادهای رسمی تأیید شده و همچنان بهترین انتخاب برای پیشگیری از گزیدگی توسط حشرات است. این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا با افزایش شیوع بیماریهای ناشی از حشرات، محافظت مؤثر از بدن ضروریتر از همیشه شده است.
Zbynek Pospisiln / Getty Images
DEET چیست؟
DEET که با نام علمی N,N-دیاتیل-متا-تولوآمید شناخته میشود، در سال ۱۹۴۶ توسط ارتش ایالات متحده توسعه یافت و از سال ۱۹۵۷ در دسترس عموم قرار گرفت. این ماده بهطور خاص برای دفع بندپایان گزشزا مانند پشهها و کنهها استفاده میشود. 1
گرچه مکانیسم دقیق عملکرد DEET همچنان مورد بحث است، اما توافق کلی بر این است که این ماده با اختلال در سیستم بویایی حشرات از گزش جلوگیری میکند. به همین دلیل برخی حشرات که از بینایی برای یافتن طعمه استفاده میکنند، مانند مگس اسبی، به این ماده بیتفاوت هستند.
چرا نگرانیهایی درباره ایمنی DEET وجود دارد؟
در طول دههها استفاده از DEET، موارد پراکندهای از مرگ یا عوارض شدید بهداشتی گزارش شدهاند. 3 اما بیشتر این موارد به سوءاستفاده از این ماده مربوط میشود؛ مثلاً مصرف خوراکی یا استعمال بیش از حد اسپری.
بر اساس بررسیهای مکرر آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA)، استفاده صحیح از DEET بیخطر است. 1 بهعنوان نمونه، در فاصله سالهای ۲۰۱۲-۲۰۰۷ با وجود مصرف سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون نفر در ایالات متحده، کمتر از ۳۲۰۰ مورد گزارش ایمنی ثبت شده که بیشتر شامل تحریکات خفیف پوستی، چشمی یا تنفسی بودهاند. 4
مطالعات علمی درباره اثرات بلندمدت DEET چه میگویند؟
برخی تحقیقات (شامل آزمایشهایی روی حیوانات) نگرانیهایی درباره خطرات بالقوه بلندمدت DEET مطرح کردهاند، اما بیشتر مطالعات انسانی تأیید میکنند که این ماده ایمن است. 5 برای مثال، مطالعهای در سال ۲۰۲۰ بر روی حدود ۱۲۰۰ بزرگسال هیچ ارتباطی بین DEET و شاخصهای التهابی، عملکرد ایمنی، کبد یا کلیه نشان نداد. 6
همچنین تحقیقات نشان دادهاند که استفاده از DEET در دُز مناسب برای زنان باردار، جنین و کودکان بیخطر است. 7,8 این یافتهها نگرانیهای گسترده عمومی درباره مواد شیمیایی را به چالش میکشند و بر ضرورت نگاه علمی به موضوعات بهداشتی تأکید دارند.
آیا هنوز باید از DEET استفاده کرد؟
استفاده از اسپریهای حاوی DEET ممکن است در برخی افراد باعث تحریک خفیف پوستی شود یا در موارد نادر، واکنشهای آلرژیک ایجاد کند. 9 اما این عوارض معمولاً در مقایسه با بیماریهایی مانند تب نیل غربی یا بیماری لایم بسیار کماهمیتتر هستند.
درواقع، اگر پیشازاین واکنش منفی جدی به DEET نداشتهاید، استفاده از آن امنتر از استفادهنکردن از هیچ نوع دافع حشرهای است. بهویژه در مناطقی که حشرات ناقل بیماری در آنها شایع شدهاند، استفاده از DEET توصیه میشود.
نحوه استفاده ایمن از DEET
اگرچه متخصصان استفاده از DEET را توصیه میکنند، اما نحوه صحیح استعمال آن بسیار مهم است. بهعنوان مثال، باید دستورالعمل موجود روی بستهبندی محصول را بهدقت دنبال کنید تا از استفاده بیش از حد آن اجتناب شود.
سازمان حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) توصیه میکند که اسپری را در محیط بسته، در نزدیکی مواد غذایی یا مستقیماً روی صورت استفاده نکنید. تنها روی پوست سالم یا لباسها اسپری کنید و از تماس آن با چشم یا پوست زخمی خودداری نمایید. 10
راهنمای استفاده از DEET برای کودکان
با وجود نگرانیهای عمومی، استفاده از DEET برای کودکان نیز ایمن تلقی میشود. آکادمی اطفال آمریکا توصیه میکند که والدین حتماً بر نحوه استفاده کودکان نظارت داشته باشند یا خودشان اعمال اسپری را انجام دهند. 11
این آکادمی همچنین استفاده از محصولاتی با حداکثر ۳۰٪ DEET را پیشنهاد میدهد و برای نوزادان نارس یا تازه متولدشده، احتیاط بیشتری توصیه میکند. چنین راهکارهایی ریسک را به حداقل رسانده و در عین حال محافظت کافی را فراهم میکنند.
استفاده همزمان از ضدآفتاب و دافع حشرات
در صورتی که در فضای باز از هر دو محصول استفاده میکنید، حتماً ابتدا ضدآفتاب را بزنید و سپس اسپری حشرهکش را روی آن بزنید. این ترتیب ضروری است زیرا نحوه عملکرد این دو محصول متفاوت است.
برای مؤثر بودن، دافع حشرات باید بخار شود، درحالیکه ضدآفتاب باید روی پوست باقی بماند. در غیر این صورت، اثربخشی هر دو محصول کاهش مییابد و ممکن است حفاظت لازم ایجاد نشود.
جایگزینهای مناسب برای DEET
در صورت تمایل به اجتناب از DEET، گزینههای دیگری در دسترس هستند. برای مثال، **پیکاردین** یکی از انتخابهای خوب است که هم اثربخشی بالایی دارد و هم ماندگاری خوبی روی پوست ارائه میدهد. 12
برخی افراد بوی ملایمتر و حس بهتری از پیکاردین نسبت به DEET گزارش کردهاند. این ویژگیها، آن را به جایگزینی مطلوب برای افرادی تبدیل میکند که نسبت به DEET حساس هستند یا ترجیح میدهند از مواد طبیعیتر استفاده کنند.
روغن اکالیپتوس لیمویی و پرمترین
روغن اکالیپتوس لیمویی، که از برگ درختان اکالیپتوس لیمویی استخراج شده و سپس بهصورت شیمیایی سنتز میشود، در برخی مطالعات مؤثر نشان داده شده است. اما نباید برای کودکان زیر ۳ سال استفاده شود. 11
پرمترین یکی دیگر از گزینههاست که برخلاف سایر اسپریها، روی لباس اعمال میشود، نه مستقیماً روی پوست. این ماده بهویژه برای جلوگیری از گزش کنهها بسیار کارآمد است. 13
جمعبندی: آیا باید DEET را کنار بگذارید؟
از دیدگاه بهداشتی، هیچ ضرورت فوری برای کنار گذاشتن DEET وجود ندارد. شواهد علمی از ایمنی و اثربخشی این ماده پشتیبانی میکنند، بهویژه زمانی که بهدرستی استفاده شود.
با این حال، اگر ترجیح میدهید از آن استفاده نکنید، جایگزینهای متعددی وجود دارند که همچنان میتوانند شما را در برابر حشرات و بیماریهای منتقله از آنها محافظت کنند. مهم این است که محافظت را جدی بگیرید، خواه با DEET باشد یا با گزینهای دیگر.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Environmental Protection Agency. DEET.
- Fradin MS, Day JF. Comparative efficacy of insect repellents against mosquito bites. N Engl J Med. 2002;347(1):13-18. doi:10.1056/NEJMoa011699
- Agency for Toxic Substances and Disease Registry. Toxicological profile for DEET (N,N-diethyl-meta-toluamide): health effects.
- Regulations.gov. DEET (N,N-Diethyl-meta-toluamide) Interim Registration Review Decision Case Number 0002.
- Thorson JLM, Beck D, Ben Maamar M, Nilsson EE, Skinner MK. Epigenome-wide association study for pesticide (Permethrin and DEET) induced DNA methylation epimutation biomarkers for specific transgenerational disease. Environ Health. 2020;19(1):109. doi:10.1186/s12940-020-00666-y
- Haleem ZM, Yadav S, Cushion ML, Tanner RJ, Carek PJ, Mainous AG. Exposure to N,N-diethyl-meta-toluamide insect repellent and human health markers: population based estimates from the National Health and Nutrition Examination Survey. Am J Trop Med Hyg. 2020;103(2):812-814. doi:10.4269/ajtmh.20-0226
- Ghali H, Albers SE. An updated review on the safety of N, N-diethyl-meta-toluamide insect repellent use in children and the efficacy of natural alternatives. Pediatr Dermatol. 2024;41(3):403-409. doi:10.1111/pde.15531
- McGready R, Hamilton KA, Simpson JA, et al. Safety of the insect repellent N,N-diethyl-M-toluamide (DEET) in pregnancy. Am J Trop Med Hyg. 2001;65(4):285-289. doi:10.4269/ajtmh.2001.65.285
- McHenry M, Lacuesta G. Severe allergic reaction to diethyltoluamide (DEET) containing insect repellent. Allergy Asthma Clin Immunol. 2014;10(Suppl 2):A30. doi:10.1186/1710-1492-10-S2-A30
- Environmental Protection Agency. Using insect repellents safely and effectively.
- American Academy of Pediatrics. Insect repellants.
- Van Roey K, Sokny M, Denis L, et al. Field evaluation of picaridin repellents reveals differences in repellent sensitivity between Southeast Asian vectors of malaria and arboviruses. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(12):e3326. doi:10.1371/journal.pntd.0003326
- Environmental Protection Agency. Repellent-treated clothing.
- https://www.health.com/is-deet-bug-spray-bad-for-you-11776733
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
