جورابهای فشاری برای اعمال فشار تدریجی به پاها طراحی شدهاند تا جریان خون را بهبود بخشیده و از تورم و تشکیل لختههای خونی جلوگیری کنند. این جورابها همچنین میتوانند به حمایت از عضلات خسته یا ضعیف پا کمک کنند و در برخی شرایط خاص پزشکی مفید باشند.
با این حال، بسیاری از متخصصان مراقبتهای بهداشتی استفاده از آنها در طول خواب شبانه را توصیه نمیکنند، مگر در مواردی که شرایط پزشکی خاص ایجاب کند و این تصمیم باید با نظر پزشک اتخاذ شود.
چه کسانی ممکن است از خوابیدن با جوراب فشاری سود ببرند؟
افرادی که دچار تجمع مایعات در پا یا مچ پا هستند یا تحت عملهای پزشکی خاصی قرار گرفتهاند، ممکن است در طول روز از پوشیدن جوراب فشاری بهرهمند شوند. این توصیه بهویژه در دوران نقاهت پس از برخی عملهای جراحی عروقی یا وریدی مطرح میشود.
با این حال، شواهد علمی کمی وجود دارد که نشان دهد خوابیدن با این جورابها مزایای اضافی برای گردش خون ایجاد میکند و پزشکان اغلب توصیه میکنند که در طول شب پاها آزاد باشند تا پوست بتواند تنفس کرده و خطر آسیبهای پوستی کاهش یابد.
- زخمهای وریدی (زخمهای باز روی پاها بهعلت کاهش جریان خون)
- ابلیشن با امواج رادیویی (Radiofrequency ablation)
- فلبکتومی (برداشتن وریدهای واریسی)
- جراحی استریپینگ وریدهای واریسی

nito100 / Getty Images
خطرات و احتیاطها
پوشیدن جوراب فشاری بدون مشورت با پزشک میتواند خطرناک باشد، خصوصاً اگر قصد داشته باشید آنها را بهطور مداوم حتی در طول شب استفاده کنید. در افرادی با بیماری شریانی محیطی (PAD) این کار میتواند باعث تشدید انسداد جریان خون شود و بسیار خطرناک است.
همچنین افرادی که از ویلچر استفاده میکنند یا حس محدودی در پاهای خود دارند، ممکن است نتوانند فشار نامناسب یا شروع زخم پوستی را تشخیص دهند، که این مسئله احتمال بروز عوارضی مثل آسیب عصبی یا عفونت را افزایش میدهد.
- تحریک پوستی و خارش
- خشکی پوست یا واکنشهای آلرژیک به مواد جوراب
- درد، ناراحتی یا تغییر رنگ پوست
- عفونت، زخم یا آسیب پوستی
- آسیب عصبی یا تورم در نواحی دیگر مانند انگشتان پا یا رانها
نکات ایمنی هنگام استفاده از جوراب فشاری
اگر پزشک استفاده از جوراب فشاری را توصیه کند، رعایت دقیق دستورالعملها ضروری است، زیرا میزان فشار (بر حسب میلیمتر جیوه) بسته به وضعیت فرد میتواند کم، متوسط یا زیاد باشد. انتخاب فشار مناسب از بروز عوارض جلوگیری میکند و اثربخشی درمان را به حداکثر میرساند.
رعایت بهداشت و بررسی روزانه پاها برای پیشگیری از زخم یا عفونت اهمیت زیادی دارد، زیرا جورابهای فشاری در تماس طولانی با پوست میتوانند باعث مشکلات پوستی شوند.
- پوشیدن جورابها دقیقاً تا ارتفاع توصیهشده و اجتناب از جمع شدن یا خیلی بالا کشیدن آنها
- خارج کردن جورابها طبق دستور پزشک و تمیز کردن پوست پا پس از آن
- بررسی روزانه پاها برای تشخیص علائم زخم یا قرمزی
- شستوشوی روزانه جورابها برای کاهش خطر عفونت و تحریک پوستی
- تعویض جورابها هر سه ماه یا در صورت شل شدن آنها
جایگزینها و توصیهها
اگر خوابیدن با جوراب فشاری برایتان ناراحتکننده است، پزشک میتواند گزینههای جایگزین را توصیه کند. این روشها ممکن است راحتتر باشند و برای شرایط خاص شما مناسبتر عمل کنند.
هر گزینهای باید با نظر متخصص انتخاب شود تا مطمئن شوید فشار و نحوه استفاده آن ایمن و مؤثر است.
- بانداژ توبیگریپ (Tubigrip) برای فشار ملایم و قابل تنظیم
- لباسهای فشاری مانند لگینگ برای سهولت استفاده
- کمپرسهای کشی قابل تنظیم Circaid برای بیماران با زخم باز
- بانداژهای کشی یا الاستیک برای فشار قابل تنظیم در منزل
- دستگاههای IPC (فشردهسازی پنوماتیک متناوب) با پمپ کوچک
- دستگاههای SCD (فشردهسازی متوالی) برای بهبود گردش خون
مرور سریع
خوابیدن با جوراب فشاری معمولاً توصیه نمیشود مگر در موارد خاص مانند زخمهای وریدی یا پس از عملهای تهاجمی. پزشک بهترین زمان و مدتزمان استفاده را با توجه به وضعیت سلامتی شما مشخص میکند.
در بیشتر مواقع، خواب شبانه بدون جوراب فشاری ایمنتر است زیرا پاها در این حالت در وضعیتی طبیعی برای گردش خون قرار دارند و تحقیقات علمی کمی در حمایت از استفاده شبانه آنها وجود دارد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Chen YL, Huang PS, Hsu CW, Chang YT, Nguyen HT. Shank circumference reduction by sleep compression stockings in university students and convenience store cashiers. Healthcare (Basel). 2022;10(8):1532. doi:10.3390/healthcare10081532
- Taengsakul N, Buttakosa M, Kijrattana M. Comparison of a compression for seven days or overnight after endovenous radiofrequency ablation of superficial vein: A randomized controlled trial. Vascular. Published online December 10, 2024. doi:10.1177/17085381241302147
- Rabe E, Partsch H, Morrison N, et al. Risks and contraindications of medical compression treatment - A critical reappraisal. An international consensus statement. Phlebology. 2020;35(7):447-460. doi:10.1177/0268355520909066
- Mirakhmedova S, Amirkhanov A, Seliverstov E, Efremova O, Zolotukhin I. Daily duration of compression treatment in chronic venous disease patients: A systematic review. J Pers Med. 2023;13(9):1316. doi:10.3390/jpm13091316
- Dissemond J, Protz K, Stücker M. Compression therapy in dermatology. J Deutsche Derma Gesell. 2023;21(9):1003-1019. doi:10.1111/ddg.15161
- Lim CS, Davies AH. Graduated compression stockings. CMAJ. 2014;186(10):E391-E398. doi:10.1503/cmaj.131281
- MedlinePlus. Compression stockings.
- Yale Medicine. Blood clots, varicose veins, and sore legs: Can compression socks help?.
- Saint Luke's. Putting on compression stockings and compression devices.
- https://www.health.com/should-you-sleep-in-compression-socks-11761582
