تعادل ضعیف و عدم ثبات ممکن است با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی (CVD) مرتبط باشد که شامل شرایطی است که بر قلب و عروق خونی تأثیر میگذارد. بالعکس، شرایط قلبی موجود مانند نارسایی قلبی نیز میتواند به طور متقابل تعادل فرد را مختل کند. ارتباط بین کاهش تعادل و سلامت قلب هنوز در دست مطالعه است، اما برخی تحقیقات نشان میدهند که تعادل مختل شده ممکن است منجر به کاهش سطح فعالیت بدنی شود که این موضوع میتواند سلامت قلب را تحت تأثیر منفی قرار دهد.
🔗 ارتباط بین تعادل ضعیف و سلامت قلب
خطر بروز مشکلات تعادل و بیماریهای قلبی با افزایش سن بیشتر میشود. با این حال، شواهد جدید نشاندهنده یک ارتباط مستقیم بین این دو است. یک مطالعه بزرگ در سال ۲۰۲۳¹ بر روی بزرگسالان مسن کرهای، ارتباطی بین عملکرد تعادلی مختل و خطر بالاتر بیماری قلبی عروقی (CVD) پیدا کرد. اگرچه مکانیسمهای دقیق این ارتباط کاملاً مشخص نیستند، اما محققان معتقدند که اختلال در عملکرد تعادل – که اغلب با افزایش سن رخ میدهد – میتواند باعث شود افراد مسن از ترس زمین خوردن، سطح فعالیت خود را کاهش دهند. این کاهش سطح فعالیت بدنی به نوبه خود، خطر ابتلا به CVD را افزایش میدهد.
این یافتهها توسط یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ تأیید شد که در افراد مسن بدون CVD انجام گرفت. در این تحقیق، افرادی که هنگام ایستادن (چه با چشمان باز و چه بسته) دچار لرزش و نوسان بودند، خطر بالاتری برای بیماریهای قلبی عروقی داشتند. همچنین، یک مطالعه در سال ۲۰۲۵³ نشان میدهد که افراد با توانایی تعادل خوب، خطر CVD کمتری دارند.
تأثیر بیماری قلبی بر تعادل
ارتباط بین تعادل و سلامت قلب میتواند در جهت عکس نیز باشد؛ به این معنی که شرایط قلبی موجود ممکن است مانع از حفظ تعادل شوند. برای مثال، یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۲۰⁴ نشان داد که افراد مبتلا به نارسایی قلبی ممکن است تعادل مختل داشته باشند. اگرچه دلایل این امر به طور کامل بررسی نشد، اما یک مطالعه دیگر در سال ۲۰۲۲⁵ اشاره میکند که افراد مبتلا به نارسایی مزمن قلبی میتوانند دچار کاهش قدرت عضلانی و ظرفیت ورزشی شوند که این عوامل بر تعادل تأثیر میگذارند. همچنین، نارسایی قلبی ممکن است علائمی مانند سرگیجه و تورم در اندامهای تحتانی⁶ ایجاد کند که میتواند تعادل را مختل سازد. لازم به ذکر است که تمرینات تعادلی، به عنوان بخشی از توانبخشی قلبی، میتوانند به بهبود اختلالات تعادل و پیشگیری از زمین خوردن کمک کنند.

<a href="https://www.freepik.com/free-photo/top-view-world-heart-day-concept_9472169.htm#fromView=search&page=1&position=3&uuid=3065d480-c613-4b37-9351-4261a34322cd&query=Heart+Health">Image by freepik</a>
⚖️ نحوه بررسی تعادل
پزشک شما ممکن است توصیه کند که تعادل خود را به طور منظم، به ویژه با افزایش سن، بررسی کنید. یک آزمایش رایج تعادل⁷، تست ایستادن روی یک پا است که شامل ایستادن روی یک پا و اندازهگیری مدت زمانی است که میتوانید ثابت بمانید. این تست را میتوان با چشمان باز یا بسته انجام داد.
پزشک شما همچنین ممکن است از تستهای دیگری مانند تست رومبرگ (Romberg test) برای ارزیابی تعادل استفاده کند. این تست معمولاً شامل ایستادن با پاهای جفت شده است که یک بار با چشمان باز و یک بار با چشمان بسته انجام میشود و پزشک مدت زمانی را که میتوانید با چشمان بسته بایستید، میشمارد. در مورد تستهای تعادلی که ممکن است به آنها نیاز داشته باشید و اینکه آیا میتوانید آنها را در خانه انجام دهید، با پزشک خود مشورت کنید.
نکات ایمنی هنگام تست تعادل در منزل
- اگر با تأیید پزشک تعادل خود را در خانه بررسی میکنید، ضروری است که این کار را با ایمنی انجام دهید.
- مطمئن شوید که نزدیک یک شیء مانند صندلی ایستادهاید تا اگر شروع به از دست دادن تعادل کردید، بتوانید آن را بگیرید.
- بهتر است فرد دیگری نیز در کنار شما باشد تا در صورت نیاز به شما کمک کند.
- برای کاهش احتمال آسیب در صورت افتادن، میتوانید کوسنها یا پدهایی را روی زمین اطراف خود قرار دهید.
🚀 بهبود تعادل
برای بهبود تعادل، پزشک شما ممکن است تمرینات تعادلی را به عنوان بخشی از یک برنامه ورزشی کلی توصیه کند. این تمرینات میتوانند شامل فعالیتهای مختلفی باشند، از جمله:
- یوگا (Yoga)
- تای چی (Tai Chi)
- تمرینات قدرتی (Strength training)
- ورزشهای هوازی (Aerobic exercise)
این نوع فعالیتها نه تنها میتوانند تعادل، قدرت و انعطافپذیری را بهبود بخشند، بلکه برای سلامت قلب شما نیز مفید هستند. ترکیبی از فعالیتهای هوازی و قدرتی میتواند بیشترین فواید را داشته باشد. دستورالعملهای فعلی توصیه میکنند که ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته، به همراه دو روز فعالیت تمرین قدرتی انجام شود⁸. بزرگسالان مسنتر نیز باید حتماً تمرینات تعادلی را در برنامه خود بگنجانند. بهتر است با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی صحبت کنید تا یک برنامه فعالیتی مناسب با سن و سلامت کلی شما ایجاد شود. ممکن است لازم باشد سطح شدت یا میزان فعالیت خود را بسته به شرایط خاص خود تنظیم کنید.
👩⚕️ اقدامات بعدی
اگر فکر میکنید ممکن است مشکلات تعادلی داشته باشید، بهتر است با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی در مورد تستهای تعادل صحبت کنید. میتوانید با یک پزشک عمومی شروع کنید یا به یک متخصص که میتواند اختلالات تعادلی را تشخیص و مدیریت کند، مراجعه نمایید، مانند:
- متخصص گوش، حلق و بینی
- متخصص مغز و اعصاب
- شنواییشناس
اگر از قبل یک بیماری قلبی دارید یا در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به مشکلات قلبی هستید، یک متخصص قلب (Cardiologist) نیز میتواند تستهای تعادل را هماهنگ کند و ارزیابی جامعی را انجام دهد.
🎯 جمعبندی
در برخی موارد، تعادل مختل شده ممکن است نشانهای از افزایش خطر قلبی عروقی باشد. از سوی دیگر، شرایط قلبی مانند نارسایی قلبی میتواند علائمی ایجاد کند که به طور منفی بر تعادل تأثیر بگذارد. اگر مایل به انجام آزمایش تعادل یا ارزیابی جامع خطر بیماریهای قلبی هستید، حتماً با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید تا برنامه درمانی و ورزشی مناسبی برای شما تدوین شود.
- Kim HJ, et al. (2023). Association of balance impairment with risk of incident cardiovascular diseases among older adults.
https://eurjmedres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40001-023-01426-7 - Lin Y, et al. (2025). Association between balance ability and cardiovascular disease onsets among middle-aged and older adults: An observational cohort study from the China Health and Retirement Longitudinal Study.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11802414/ - Nordström A, et al. (2024). Impaired balance predicts cardiovascular disease in 70‐year‐old individuals—An observational study from the Healthy Aging Initiative.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11681437/ - O’Keefe JH, et al. (2023). Training strategies to optimize cardiovascular durability and life expectancy.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10121111/ - Ozcan EB, et al. (2022). Impaired balance and gait characteristics in patients with chronic heart failure.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35177316/ - Physical activity guidelines for Americans 2nd edition. (2018).
https://odphp.health.gov/sites/default/files/2019-09/Physical_Activity_Guidelines_2nd_edition.pdf - Shams P, et al. (2025). Heart failure (congestive heart failure).
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430873/ - Tanriverdi A, et al. (2020). Balance performance in patients with heart failure.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32434700/ - https://www.healthline.com/health/heart-health/poor-balance-and-heart-health#takeaway
