آیا درد ریه شما نگران کننده است؟

درد ریه نشانه چیست؟

درد ریه ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد، از جمله عفونت‌ها، التهاب یا آسیب به بافت ریه یا نواحی اطراف آن. این درد ممکن است به‌صورت تیز یا مبهم احساس شود و می‌تواند ناشی از شرایطی مانند ذات‌الریه، پلوریت، لخته خون در ریه یا حتی دردهای ناشی از قلب یا عضلات باشد.

دردهای مرتبط با ریه می‌توانند گمراه‌کننده باشند و گاهی اوقات علائمی شبیه به بیماری‌های قلبی یا گوارشی ایجاد کنند. از این‌رو، تشخیص دقیق علت درد اهمیت زیادی دارد تا از تأخیر در درمان بیماری‌های جدی جلوگیری شود.

Verywell / Alexandra Gordon

آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)

آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه دو بیماری شایع ریوی هستند که با تنگی مجاری تنفسی، تنفس را دشوار می‌کنند. در هنگام حمله یا تشدید بیماری، عضلات اطراف راه‌های هوایی منقبض می‌شوند و مجاری متورم شده و باعث احساس تنگی در قفسه سینه می‌شوند که ممکن است به‌صورت درد ریه تفسیر شود.1

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

در بیماران آسمی، معمولاً خس‌خس سینه، سرفه‌های شبانه، تنگی نفس و احساس فشار در قفسه سینه دیده می‌شود. در COPD نیز علائم مشابهی شامل خس‌خس، تنگی نفس و سرفه مکرر همراه با خلط وجود دارد که ممکن است نشانه التهاب مزمن باشد.

در هر دو بیماری، احساس درد یا ناراحتی ریوی اغلب زمانی بروز می‌کند که تنفس دشوار شود. استفاده از اسپری‌های فوری (که با نام اسپری نجات نیز شناخته می‌شوند) می‌تواند با باز کردن سریع راه‌های هوایی، احساس فشار در قفسه سینه را کاهش دهد. داروهای روزانه مانند اسپری‌های طولانی‌اثر و کورتون‌های استنشاقی نیز برای کاهش التهاب و پیشگیری از حملات بعدی مؤثرند.2

عفونت‌های ریوی

عفونت‌های ریوی می‌توانند باعث ایجاد دردهای تیز یا مبهم در قفسه سینه شوند که اغلب با سرفه یا تنفس عمیق تشدید می‌شود. این عفونت‌ها بسته به نوع‌شان متفاوت‌اند، اما بیشتر آن‌ها با التهاب، تجمع مایع یا انسداد مجاری تنفسی همراه هستند که می‌تواند احساس درد یا فشار در ریه‌ها ایجاد کند.

انواع شایع عفونت‌های ریوی عبارتند از:3

ذات‌الریه (پنومونی): عفونت باکتریایی یا ویروسی که کیسه‌های هوایی ریه را با مایعات یا چرک پر می‌کند، باعث اختلال در تنفس، درد قفسه سینه، تب، تنگی نفس و سرفه‌های عمیق و مرطوب می‌شود.4
برونشیت حاد: عفونتی ویروسی که مجاری هوایی بزرگ‌تر را ملتهب می‌کند و موجب ناراحتی قفسه سینه، خستگی و سرفه مداوم همراه با خلط می‌شود؛ این حالت معمولاً با نام “سرماخوردگی قفسه سینه” شناخته می‌شود.5
آبسه ریه: تجمع چرک در ریه به‌علت یک عفونت شدید که باعث درد در قفسه سینه، تب و خلط بدبو می‌شود.6

درد ناشی از این عفونت‌ها معمولاً با برطرف شدن عفونت کاهش می‌یابد. درمان‌ها ممکن است شامل آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های باکتریایی، داروهای ضدویروسی برای برخی ویروس‌ها یا مراقبت‌های حمایتی مانند استراحت، مصرف مایعات و داروهای کنترل علائم باشند. در موارد شدید آبسه ریه، ممکن است نیاز به آنتی‌بیوتیک وریدی یا تخلیه مستقیم چرک وجود داشته باشد.

آمبولی ریوی

آمبولی ریوی یک وضعیت خطرناک و اورژانسی است که زمانی رخ می‌دهد که لخته خونی—معمولاً از ناحیه پا—به سمت ریه حرکت کرده و جریان خون را مسدود می‌کند. این وضعیت می‌تواند باعث تنگی نفس ناگهانی و درد تیز قفسه سینه شود که هنگام تنفس تشدید می‌شود.

بسیاری از بیماران همچنین احساس اضطراب یا نگرانی شدید را گزارش می‌کنند. علائم هشداردهنده دیگر شامل تنگی نفس، ضربان سریع قلب، سرفه مداوم (گاهی همراه با خون) و حساسیت یا تورم در یکی از پاها هستند.7

درمان معمولاً شامل مصرف داروهای ضدانعقاد خون (رقیق‌کننده‌های خون) برای جلوگیری از رشد لخته و پیشگیری از تشکیل لخته‌های جدید است. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به خارج‌کردن لخته از طریق جراحی یا استفاده از روش‌های خاص مانند کاتتر باشد.8 8

پلوریت (پلورزی)

پلوریت یا پلورزی به التهاب پرده‌های نازکی گفته می‌شود که سطح ریه و دیواره داخلی قفسه سینه را می‌پوشانند (پرده جنب). این التهاب باعث درد تیز و خنجری در قفسه سینه می‌شود که هنگام تنفس عمیق، سرفه یا حرکت بدتر می‌شود.

برخی افراد ممکن است احساس سفتی یا ناراحتی در قفسه سینه نیز داشته باشند. این وضعیت می‌تواند بر اثر عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی، بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید یا به‌عنوان عارضه یک بیماری ریوی دیگر ایجاد شود.

هدف اصلی درمان، تسکین درد و هم‌زمان درمان علت زمینه‌ای است. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن) معمولاً مؤثرند. در موارد شدیدتر، ممکن است از داروهای قوی‌تری مانند استامینوفن همراه با کدئین برای کنترل درد استفاده شود.11

پنوموتوراکس (ریه فروپاشیده)

پنوموتوراکس زمانی رخ می‌دهد که هوا از داخل ریه به فضای اطراف آن نشت کند و با ایجاد فشار، باعث فروپاشی بخشی از ریه یا کل آن شود. این حالت معمولاً با درد ناگهانی و تیز در قفسه سینه، دشواری در تنفس و سرفه خشک همراه است.

در برخی موارد، پوست بیمار ممکن است به رنگ آبی (سیانوز) درآید که نشان‌دهنده کمبود اکسیژن در بدن است. پنوموتوراکس ممکن است به‌طور خودبه‌خود در افراد جوان و بدون سابقه بیماری ریوی رخ دهد یا بر اثر آسیب‌دیدگی قفسه سینه یا بیماری‌هایی مانند COPD ایجاد شود.

شدت بیماری، نوع درمان را مشخص می‌کند. در موارد خفیف، ریه ممکن است با استراحت و تحت نظر بودن خودبه‌خود بهبود یابد. در موارد شدیدتر، خارج کردن هوا از فضای جنب با استفاده از سوزن یا لوله لازم است و گاهی نیز دارو یا جراحی برای بستن نشت و بازگرداندن کامل عملکرد ریه مورد استفاده قرار می‌گیرد.12

سرطان ریه

برخی از انواع سرطان می‌توانند باعث درد قفسه سینه شوند که به‌صورت درد در ناحیه ریه احساس می‌شود. این درد اغلب مبهم و مداوم است اما ممکن است هنگام تنفس عمیق، سرفه یا خنده شدیدتر شود.

علائم همراه ممکن است شامل خس‌خس، سرفه همراه با خون یا کاهش وزن غیرقابل توضیح باشند. دو نوع اصلی سرطان ریه وجود دارد: سرطان سلول غیرکوچک ریه (NSCLC) و سرطان سلول کوچک ریه (SCLC). نوع NSCLC شایع‌تر است و حدود ۸۰٪ موارد را شامل می‌شود و معمولاً رشد و گسترش کندتری نسبت به SCLC دارد.13

سه زیرگروه اصلی سرطان NSCLC عبارتند از:14

آدنوکارسینوم: معمولاً در نواحی بیرونی ریه آغاز می‌شود و شایع‌ترین نوع در افراد غیرسیگاری است.
سرطان سلول سنگفرشی: اغلب در قسمت مرکزی ریه و نزدیک برونش (راه هوایی) تشکیل می‌شود.
سرطان سلول بزرگ: می‌تواند در هر بخشی از ریه ظاهر شود و معمولاً سریع رشد کرده و گسترش می‌یابد.

شدت درد ناشی از سرطان ریه ممکن است به محل تومور، اندازه آن و میزان گسترش به بافت‌های اطراف بستگی داشته باشد. درمان سرطان بسته به نوع و مرحله آن می‌تواند شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا ایمنی‌درمانی باشد.15

سایر علل احتمالی درد ریه

دردی که مانند درد ریه احساس می‌شود، ممکن است در واقع از بخش دیگری از بدن منشأ گرفته باشد. نواحی عضلانی، اسکلتی، قلبی یا حتی دستگاه گوارش می‌توانند دردهایی مشابه با درد ریوی ایجاد کنند.

شناخت دقیق این علل اهمیت دارد، زیرا برخی از آن‌ها بی‌خطر بوده ولی برخی دیگر ممکن است نشان‌دهنده بیماری‌های جدی باشند که نیاز به پیگیری فوری دارند.

علل عضلانی-اسکلتی

دردی که منشأ آن در دیواره قفسه سینه، عضلات، مفاصل یا اعصاب باشد، می‌تواند چنان شدید باشد که با درد ریه یا حتی قلب اشتباه گرفته شود. اگرچه معمولاً خطرناک نیستند، اما گاهی شدت آن‌ها زیاد است.

برخی از این علل عبارتند از:

کاستوکوندریت (Costochondritis): التهاب در محل اتصال دنده‌ها به استخوان جناغ که باعث درد تیز یا فشاری می‌شود که با تنفس عمیق یا حرکت تشدید می‌یابد. این درد معمولاً بی‌خطر بوده و با داروهای ضدالتهابی و گرما درمانی کنترل می‌شود.16
فیبرومیالژیا: یک اختلال مزمن درد با حساسیت گسترده در بدن که می‌تواند باعث درد سوزاننده یا مبهم در قفسه سینه یا اطراف استخوان ترقوه شود. این درد ممکن است عمقی یا درونی به نظر برسد ولی منشأ ریوی ندارد.17
بیماری‌های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید و اسپوندیلیت آنکیلوزان: این بیماری‌ها می‌توانند باعث التهاب در مفاصل قفسه سینه یا ستون فقرات شوند و در نتیجه در هنگام حرکت یا تنفس، دردهایی ایجاد کنند که مانند درد ریه احساس می‌شوند.18 19
شکستگی دنده: ترک یا شکستگی ناشی از ضربه یا سرفه شدید که باعث درد تیز در قفسه سینه می‌شود. این درد به دلیل محل و شدت، اغلب با درد ریه اشتباه گرفته می‌شود.20
دیسک بین‌مهره‌ای فتق‌یافته: زمانی که دیسک در ستون فقرات فوقانی روی اعصاب فشار وارد کند، ممکن است دردی ایجاد شود که به دور قفسه سینه یا پشت انتشار می‌یابد. این درد ممکن است شبیه درد ریه یا قلب باشد، به‌ویژه اگر در امتداد مسیر عصبی دنده‌ها منتشر شود.21

علل قلبی

از آن‌جا که قلب و ریه‌ها در نزدیکی هم در قفسه سینه قرار دارند، دردهای قلبی گاهی با درد ریه اشتباه گرفته می‌شوند، به‌ویژه در شرایط اورژانسی.

علل شایع عبارتند از:

دیس‌سکشن آئورت: پارگی خطرناک در لایه داخلی آئورت که باعث درد ناگهانی، شدید و برنده در قفسه سینه یا پشت می‌شود. این درد ممکن است مانند درد ریه احساس شود و نیاز به درمان فوری با داروهای کاهنده فشار خون یا جراحی دارد.22
پریکاردیت: التهاب پرده اطراف قلب که درد تیز و خنجری ایجاد می‌کند که با تنفس یا سرفه تشدید می‌شود. به دلیل محل آن، ممکن است به‌صورت درد ریه احساس شود ولی معمولاً با نشستن یا خم شدن به جلو کاهش می‌یابد.23
حمله قلبی (انفارکتوس میوکارد): انسداد شریان کرونر که باعث درد شدید، فشارنده یا برنده در قفسه سینه می‌شود که ممکن است به فک، شانه یا بازو انتشار یابد. این درد می‌تواند با درد ریوی اشتباه گرفته شود، به‌ویژه زمانی که با تنگی نفس یا تهوع همراه باشد.24
نارسایی احتقانی قلب (CHF): زمانی که قلب به‌خوبی پمپاژ نمی‌کند، مایع در ریه‌ها جمع می‌شود و باعث فشار، تنگی قفسه سینه و اختلال در تنفس می‌شود. این فشار ممکن است شبیه درد ریه احساس شود و در حالت درازکش تشدید شود.25
تامپوناد قلبی: تجمع خطرناک مایع اطراف قلب که باعث فشردگی آن می‌شود و درد تیز ایجاد می‌کند که با تنفس یا سرفه بدتر می‌شود. این فشار می‌تواند مانند درد ریه احساس شود و نیاز به تخلیه اورژانسی مایع دارد.26

علل مربوط به مری

از آن‌جا که مری از میان قفسه سینه عبور می‌کند و در نزدیکی ریه و قلب قرار دارد، مشکلات این ناحیه نیز می‌توانند باعث دردهایی شوند که مشابه درد ریه هستند، به‌ویژه پس از غذا خوردن یا در حالت خوابیده.

علل رایج عبارتند از:

بیماری رفلاکس معده به مری (GERD): بیماری مزمنی که در آن اسید معده به مری بازمی‌گردد و باعث درد سوزشی یا فشاری پشت جناغ می‌شود. این درد گاهی چنان عمیق احساس می‌شود که با درد ریه اشتباه گرفته می‌شود و معمولاً پس از غذا تشدید می‌شود. درمان شامل آنتی‌اسیدها، مهارکننده‌های پمپ پروتون، بلوک‌کننده‌های H2 و تغییرات رژیم غذایی است؛ در موارد شدید ممکن است جراحی لازم باشد.27
ازوفاژیت: التهاب مری که می‌تواند باعث درد سوزشی قفسه سینه، احساس گیر کردن غذا، سرفه یا خشونت صدا شود. این درد به دلیل محل آن ممکن است با درد ریه اشتباه شود. علل آن شامل رفلاکس، عفونت‌ها، داروها یا بیماری ازوفاژیت ائوزینوفیلیک هستند و درمان بسته به علت ممکن است شامل داروهایی مانند دوپیلوماب یا بودسوناید باشد.28

سایر علل داخلی و سیستمیک

برخی از بیماری‌های داخلی یا سیستمیک نیز می‌توانند باعث احساس ناراحتی در قفسه سینه یا ریه شوند. این دردها ممکن است ناشی از التهاب، دردهای عصبی، تورم اندام‌ها یا انتقال درد از نواحی مجاور باشند.

نمونه‌هایی از این علل عبارتند از:

بیماری حاد کلیه: اختلال ناگهانی در عملکرد کلیه که می‌تواند باعث تجمع مایع، تنگی نفس، فشار قفسه سینه یا کمردردی شود که مانند درد ریه احساس می‌شود. درمان بر اساس رفع علت و کاهش مایع اضافی است.29
قولنج صفراوی (Biliary colic): دردی ناشی از انسداد مجاری صفراوی توسط سنگ که ممکن است از قسمت راست بالای شکم به قفسه سینه یا شانه گسترش یابد و مانند درد ریه یا قلب احساس شود. درمان شامل تغییر رژیم غذایی، کنترل درد یا جراحی برای برداشتن کیسه صفراست.30
بیماری التهابی روده (IBD): التهاب مزمن در دستگاه گوارش که ممکن است باعث تحریک دیافراگم و درد شکم فوقانی شود که به قفسه سینه می‌زند. درمان شامل داروهای ضدالتهاب و تنظیم رژیم غذایی است.31
پانکراتیت: التهاب لوزالمعده که می‌تواند باعث درد شدید شکمی شود که به قفسه سینه یا پشت انتشار می‌یابد و گاهی مانند درد ریه تلقی می‌شود. درمان شامل مایعات وریدی، کنترل درد و درمان علت زمینه‌ای است.32
بیماری سلول داسی‌شکل: اختلال ارثی خون که می‌تواند منجر به سندرم حاد قفسه سینه شود؛ این وضعیت شامل درد قفسه سینه، تب و تنگی نفس است که به‌صورت یک اورژانس ریوی بروز می‌کند. درمان شامل اکسیژن، داروی ضد درد، آنتی‌بیوتیک و گاهی تزریق خون است.33
بزرگی طحال (اسپلنومگالی): طحال بزرگ‌شده می‌تواند باعث احساس درد یا فشار در ناحیه چپ بالای شکم یا قفسه سینه شود که مانند درد ریه حس می‌شود. درمان بسته به علت، ممکن است دارویی یا جراحی برای برداشتن طحال باشد.34
حمله پانیک: افزایش ناگهانی اضطراب که با تنگی قفسه سینه، تنفس سریع و احساس خفگی همراه است و اغلب با حمله قلبی یا ریوی اشتباه گرفته می‌شود. تمرینات تنفسی، روان‌درمانی و گاهی دارو در مدیریت آن مؤثر است.35
زونا (Shingles): عفونت ویروسی که اعصاب را درگیر کرده و باعث درد سوزاننده یا تیرکشنده در یک نوار از قفسه سینه یا پشت می‌شود. این درد ممکن است به‌قدری عمیق باشد که با درد ریه یا قلب اشتباه شود و با داروهای ضدویروسی و ضد درد درمان می‌شود.36

نکات پایان

علل دیگر درد در ناحیه ریه می‌توانند شامل انفارکتوس ریوی، فتق هیاتال و پارگی مری باشند. برخی از این موارد نادر ولی بسیار خطرناک‌اند و نیاز به بررسی فوری دارند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

درد ریه می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد—برخی بی‌اهمیت و برخی بسیار جدی. حتی اگر فکر می‌کنید علت درد را می‌دانید، بهتر است علائم خود را با پزشک در میان بگذارید.

در موارد زیر حتماً وقت ملاقات با پزشک بگیرید:

درد جدید یا غیرقابل‌توضیح در قفسه سینه یا ریه‌ها
ناراحتی مداوم یا مکرر
دردی که با تنفس، حرکت یا سرفه بدتر می‌شود
وجود علائم همراه مانند تنگی نفس خفیف، خستگی یا تب خفیف
سابقه عفونت تنفسی، آسیب یا جراحی اخیر

برخی علائم نشان‌دهنده اورژانس پزشکی هستند و نباید نادیده گرفته شوند. در صورت مشاهده موارد زیر فوراً با اورژانس تماس بگیرید:

درد ناگهانی، تیز یا شدید در قفسه سینه یا ریه
همراه با دشواری در نفس‌کشیدن یا احساس خفگی
احساس سبکی سر یا غش
انتشار درد به بازو، گردن، فک یا پشت
همراه با ضربان قلب سریع، تعریق یا گیجی

از آن‌جا که سیستم‌های مختلف بدن می‌توانند دردهایی شبیه درد ریه ایجاد کنند، تشخیص به‌موقع بسیار حیاتی است. در صورت عدم تشخیص توسط پزشک عمومی، ممکن است شما به متخصصانی مانند ریه‌شناس، قلب‌شناس یا متخصص گوارش ارجاع داده شوید.

خلاصه نکات کلیدی

درد ریه ممکن است ناشی از عفونت‌ها، التهاب یا آسیب به ریه‌ها یا بافت‌های اطراف باشد.
شرایط جدی مانند ذات‌الریه، لخته خون یا ریه فروپاشیده ممکن است درد تیز یا ناگهانی قفسه سینه ایجاد کنند.
اگر درد شدید، منتشرشونده یا همراه با تنفس یا سرفه تشدید یابنده دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: