اضطراب عملکرد جنسی ترس یا نگرانی شدید پیش از فعالیت جنسی یا در حین آن است که میتواند در تحریک، رسیدن به ارگاسم یا ایجاد و حفظ نعوظ اختلال ایجاد کند.
این نوع اضطراب میتواند هر فردی را تحت تأثیر قرار دهد، اما در مردان شایعتر است و ممکن است به اختلال نعوظ (ED) منجر شود.
مجله Health تأکید میکند که همه افرادی که به عنوان زن شناخته میشوند لزوماً با اندامهای تولیدمثلی زنانه به دنیا نیامدهاند و همه افرادی که به عنوان مرد شناخته میشوند لزوماً با اندامهای تولیدمثلی مردانه متولد نشدهاند. همچنین برخی افراد ممکن است خود را در هیچ جنس یا هویت جنسی خاصی تعریف نکنند. اطلاعات این مقاله بر اساس نحوه ارائه نتایج توسط پژوهشگران است و زبان مربوط به جنسیت صرفاً بازتابدهنده طراحی و نتایج پژوهش است.
علائم
اضطراب عملکرد جنسی میتواند بر ذهن و بدن شما اثر بگذارد. ممکن است احساس کنید با افکار منفی، نگرانیهای مرتبط با رابطه جنسی یا ترس از ناتوانی در انجام فعالیت جنسی غرق شدهاید.
همچنین ممکن است علائم فیزیکی مانند افزایش ضربان قلب، دلبههمخوردگی و لرزش را تجربه کنید.
علائم شایع در مردان
- ناتوانی در رسیدن به ارگاسم هنگام رابطه جنسی
- انزال زودرس
- انزال دیررس
- اختلال نعوظ
علائم شایع در زنان
- ناتوانی در رسیدن به ارگاسم هنگام رابطه جنسی
- خشکی واژن
- رابطه جنسی دردناک

stockphotodirectors / Getty Images
علل احتمالی
عوامل بالقوه ایجاد اضطراب عملکرد جنسی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- نگرانی درباره انتظارات جنسی یا میزان رضایت شریک جنسی
- نگرانی درباره میزان مردانه یا زنانه به نظر رسیدن در طول رابطه
- پایین بودن اعتمادبهنفس یا داشتن تصویر بدنی منفی
- نداشتن جذابیت جسمی یا عاطفی نسبت به شریک جنسی
- ترس یا اضطراب ناشی از تجربیات منفی یا تروماهای جنسی گذشته
- مصرف برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، و همچنین مصرف الکل
- خواب ناکافی
هنگامی که استرس یا اضطراب دارید، بدن هورمون استرس کورتیزول ترشح میکند. استرس مزمن میتواند هورمونهای جنسی (از جمله تستوسترون) را مختل کرده و میل جنسی را کاهش دهد.
افراد مبتلا به اختلالات مصرف مواد، اضطراب یا افسردگی نیز ممکن است دچار اختلال جنسی شوند که به اضطراب عملکرد جنسی منجر میشود. برخی داروهای درمان این اختلالات هم میتوانند عوارضی داشته باشند که میل جنسی را کاهش دهد.
تأثیر بر روابط
کمبود رابطه جنسی در یک رابطه عاشقانه میتواند به آن آسیب بزند. شریک زندگی ممکن است تصور کند که شما به دلیل بیمیلی یا بیتوجهی از رابطه جنسی اجتناب میکنید که این مسئله میتواند باعث کاهش اعتماد و صمیمیت شود.
راههای مقابله
شناسایی محرکها و یافتن روشهایی برای کاهش استرس اغلب میتواند به مدیریت افکار و احساسات منفی در مورد رابطه جنسی کمک کند. راهکارهای مقابلهای شامل موارد زیر است:
- مدیتیشن ذهنآگاه (Mindfulness): برای درک بهتر افکار مرتبط با رابطه جنسی
- یوگا: برای مدیریت استرس و بهبود ارتباط ذهن و بدن
- خودارضایی: برای شناخت بهتر از آنچه هنگام رابطه جنسی لذتبخش است
- مشاوره با سکستراپیست: برای شناسایی افکار یا احساساتی که به اضطراب عملکرد جنسی دامن میزنند
ارتباط باز با شریک زندگی میتواند به شما کمک کند احساسات خود را بهتر درک کرده و با اضطراب کنار بیایید.
همچنین صرف زمان بیشتر برای پیشنوازی و کاهش تمرکز از خود عمل جنسی میتواند اضطراب را کم کرده و صمیمیت را افزایش دهد. این پیشنوازی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- در آغوش گرفتن
- بوسیدن
- نوازش کردن
- دست در دست گرفتن
- گذراندن وقت با کیفیت در کنار هم
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
اگر اضطراب عملکرد جنسی و اختلالات مرتبط، بر روابط یا کیفیت زندگی شما تأثیر میگذارد، به پزشک مراجعه کنید. پزشک میتواند شما را به یک سکستراپیست دارای مجوز، روانشناس یا روانپزشک ارجاع دهد.
برخی علائم اضطراب عملکرد جنسی میتواند نشانه یک اختلال عملکرد جنسی باشد. اگر هر یک از علائم زیر را دارید، به پزشک مراقبتهای اولیه، اورولوژیست یا متخصص زنان مراجعه کنید:
- انزال زودرس
- انزال دیررس
- اختلال نعوظ
- کاهش یا نبود میل جنسی
- خشکی واژن
- درد هنگام رابطه جنسی
- ناتوانی در رسیدن به ارگاسم
درمانها
درمان معمولاً به علت بستگی دارد، اما غالباً شامل ترکیبی از رواندرمانی و دارو است.
درمان شناختی رفتاری (CBT)
درمان شناختی رفتاری نوعی گفتاردرمانی رایج برای اضطراب عملکرد است.
این روش به افراد کمک میکند افکار منفی درباره رابطه جنسی که انجام آن را دشوار یا غیرممکن میکند، بازنگری کنند. همچنین آگاهی از محرکها را افزایش داده و به یادگیری چالش با آنها کمک میکند.
به همین ترتیب، درمان جنسی ذهنآگاه میتواند به درک احساسات بدنی و آگاهی از واکنشها در طول رابطه کمک کند.
زوجدرمانی
زوجدرمانی به افراد کمک میکند احساسات خود را با شریک زندگی در میان گذاشته و افکار و احساساتی را که ممکن است بر عملکرد جنسی اثر بگذارد بررسی کنند.
این رویکرد روی رابطه به عنوان یک کل تمرکز دارد، نه فقط فرد مبتلا به اضطراب عملکرد جنسی. چنین درمانی میتواند شرم، ترس و سوءتفاهم میان زوجین را کاهش دهد.
داروها
- داروهای ED مانند ویاگرا (سیلدنافیل) و سیالیس (تادالافیل) جریان خون به آلت را افزایش میدهند تا به مردان کمک کنند نعوظ ایجاد و حفظ کنند.
- داروهای ضداضطراب مانند بوسپیرون (BuSpar) و داروهای ضدافسردگی مانند بوپروپیون (Wellbutrin) و ترازودون (Desyrel) میتوانند اضطراب عملکرد جنسی را کاهش دهند.
فیزیوتراپی کف لگن
درد هنگام رابطه جنسی میتواند به اضطراب عملکرد جنسی دامن بزند. فیزیوتراپی کف لگن که بر عضلات و بافتهای ناحیه لگن، شامل اندامهای تناسلی تمرکز دارد، میتواند درد را کاهش داده و اضطراب را تخفیف دهد.
مرور سریع
اضطراب عملکرد جنسی میتواند عملکرد جنسی را پیش یا در حین رابطه مختل کند. اگر این نوع اضطراب را دارید، ممکن است نتوانید رابطه برقرار کنید، تحریک شوید یا به ارگاسم برسید.
ارتباط باز با شریک زندگی و مراجعه به یک متخصص سلامت جنسی (مانند سکستراپیست دارای مجوز) میتواند کمککننده باشد. درمان شناختی رفتاری، زوجدرمانی یا دارو نیز ممکن است مفید واقع شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Rowland DL, van Lankveld JJDM. Anxiety and performance in sex, sport, and stage: Identifying common ground. Front Psychol. 2019;10:1615. doi:10.3389/fpsyg.2019.01615
- Rowland DL, Moyle G, Cooper SE. Remediation strategies for performance anxiety across sex, sport and stage: Identifying common approaches and a unified cognitive model. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(19):10160. doi:10.3390/ijerph181910160
- Zhang F, Xiong Y, Qin F, Yuan J. Short sleep duration and erectile dysfunction: a review of the literature. Nature and Science of Sleep. 2022;14:1945. doi: 10.2147/NSS.S375571
- Acharya RK, Panigrahi S, Samani MJ, Choudhary AK. Prevalence and pattern of sexual dysfunction in male patients with alcohol dependence. Addiction & Health. 2022;14(3):192. doi: 10.34172/ahj.2022.1335
- Higgins A, Nash M, Lynch AM. Antidepressant-associated sexual dysfunction: impact, effects, and treatment. Drug, healthcare and patient safety. 2010;2:141. doi: 10.2147/DHPS.S7634
- Malhi GS, Bell E. Questions in psychiatry (QuiP): Psychological basis for sexual dysfunction in psychiatry. Bipolar Disord. 2022;24(8):830-833. doi:10.1111/bdi.13273
- American Psychological Association. Stress effects on the body.
- McCabe M, Sharlip I, Lewis R, et al. Risk factors for sexual dysfunction among women and men: A consensus statement from the Fourth International Consultation on Sexual Medicine 2015. J Sex Med. 2016;13(2):153-167. doi:10.1016/j.jsxm.2015.12.015
- Liu H, Waite L, Shen S, Wang D. Is sex good for your health? A national study on partnered sexuality and cardiovascular risk among older men and women. J Health Soc Behav. 2016;57(3):276–296. doi:10.1177/0022146516661597
- Pyke RE. Sexual performance anxiety. Sex Med Rev. 2020;8(2):183-190. doi:10.1016/j.sxmr.2019.07.001
- Joshi A, Veettil R, Deshpande S. Role of yoga in the management of premature ejaculation. World J Mens Health. 2020;38(4):495-505. doi:10.5534/wjmh.190062
- Kardan-Souraki M, Hamzehgardeshi Z, Asadpour I, Mohammadpour RA, Khani S. A review of marital intimacy—enhancing interventions among married individuals. Glob J Health Sci. 2016;8(8):53109. doi:10.5539/gjhs.v8n8p74.
- MedlinePlus. Sexual problems in women.
- MedlinePlus. Sexual problems in men.
- Kane L, Dawson SJ, Shaughnessy K, et al. A review of experimental research on anxiety and sexual arousal: Implications for the treatment of sexual dysfunction using cognitive behavioral therapy. J. Exp. Psychopathol. 2019;10(2):2043808719847371. doi:10.1177/2043808719847371
- Velurajah R, Brunckhorst O, Waqar M, McMullen I, Ahmed K. Erectile dysfunction in patients with anxiety disorders: A systematic review. Int J Impot Res. 2022;34(2):177-186. doi:10.1038/s41443-020-00405-4
- Trahan J, Leger E, Allen M, et al. The efficacy of manual therapy for treatment of dyspareunia in females: a systematic review. Journal of women’s health physical therapy. 2019;43(1):28. doi:10.1097/jwh.0000000000000117
- https://www.health.com/performance-anxiety-sexually-8606606
