درد معده ناشی از اضطراب میتواند برای هر فرد متفاوت باشد و حتی در زمانهای مختلف، نشانههای متفاوتی ایجاد کند. برخی از این علائم عبارتند از:
- دلدرد یا گرفتگی معده
- احساس چرخش یا آشوب در شکم
- نفخ
- سوءهاضمه
- سوزش سردل
- حالت تهوع
- اسهال
- یبوست
- تغییر در اشتها
ارتباط مغز و روده
تحقیقات نشان میدهند که میان مغز و روده ارتباط مستقیمی وجود دارد. در سیستم گوارش انسان، تعداد زیادی عصب قرار دارد که با مغز در ارتباط هستند. این دو از طریق دو مسیر عصبی اصلی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند:
- عصب واگ: طولانیترین عصب در سیستم عصبی خودکار که عملکردهایی مانند گوارش را کنترل میکند.
- سیستم عصبی رودهای: بخشی از سیستم عصبی خودکار است که در روده قرار دارد و بر خلقوخو نیز تأثیر میگذارد.
زمانی که احساس اضطراب، وحشت یا استرس شدید دارید، این ارتباط منجر به احساسات نیرومند در معده و روده میشود.

JulPo / Getty Images
چگونه بفهمیم درد معده ناشی از اضطراب است؟
اگر درد معده شما بهدلیل اضطراب باشد، معمولاً علائم دیگری نیز همراه آن وجود دارد، از جمله:
- احساس ترس یا نگرانی شدید
- تعریق
- تپش قلب
- بیقراری
- افکار شتابزده و غیرقابل کنترل
- اجتناب از فعالیتهایی که اضطرابآور هستند
البته، علل دیگری نیز میتوانند موجب درد معده شوند، از جمله:
- گاز معده
- یبوست
- ویروسهای گوارشی یا مسمومیت غذایی
- عدم تحمل غذایی
- آپاندیسیت
- سنگ کلیه یا سنگ کیسه صفرا
- سوزش معده
- گرفتگی عضلانی
- درد قاعدگی
اگر درد معده شما پس از چند ساعت بهبود نیافت یا شدیدتر شد، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا علت دقیق آن مشخص شود.
چگونه میتوان از درد معده ناشی از اضطراب پیشگیری کرد؟
راهکارهای مختلفی برای مدیریت واکنش بدن نسبت به استرس وجود دارد که میتواند به کاهش علائم گوارشی کمک کند:
درمان روانشناختی
رواندرمانی به شما کمک میکند افکار، احساسات و رفتارهای مربوط به اضطراب را شناسایی و مدیریت کنید. موثرترین روش درمانی در این زمینه، درمان شناختی-رفتاری (CBT) است که بر درک بهتر افکار و توسعه راهکارهای مقابلهای تمرکز دارد.
تمرین ذهنآگاهی، تنفس و آرامسازی
ذهنآگاهی یعنی تمرکز بر لحظه حال بدون قضاوت. این روش میتواند به کاهش اضطراب و علائم فیزیکی مانند درد معده کمک کند. تمریناتی مانند تنفس عمیق (تنفس جعبهای یا شکمی) و آرامسازی عضلات پیشرونده نیز بسیار مفید هستند.
داروها
برخی افراد برای کنترل اضطراب به دارو نیاز دارند. داروهایی مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونین (SSRIs) یا سایر داروهای ضداضطراب ممکن است توسط پزشک تجویز شوند.
تغذیه و ورزش
فعالیت بدنی باعث ترشح هورمونهای شادیآور مانند اندورفین میشود. تمرینهایی مانند یوگا و تایچی نیز در کاهش اضطراب مؤثر هستند. همچنین، مصرف غذاهای تند، چرب یا محرک مانند کافئین ممکن است علائم معده را بدتر کند، بنابراین شناسایی و پرهیز از این مواد ضروری است.
درمانهای طبیعی
برخی درمانهای طبیعی مانند دمنوش بابونه، روغن اسطوخودوس، گل ساعتی و ملاتونین ممکن است در کاهش اضطراب یا تسکین معده مؤثر باشند. اما از آنجایی که این محصولات اغلب تحت نظارت سازمان غذا و داروی آمریکا نیستند، باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کرد.
جمعبندی سریع
بهدلیل ارتباط مستقیم میان مغز و روده، اضطراب میتواند موجب درد معده، تهوع، سوزش معده یا احساس پری شود. خوشبختانه راهکارهای درمانی متعددی برای کنترل این علائم وجود دارد و با شناسایی علت و پیگیری درمان مناسب، میتوان کیفیت زندگی را بهبود بخشید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Gwak MG, Chang SY. Gut-Brain Connection: Microbiome, Gut Barrier, and Environmental Sensors. Immune Netw. 2021;21(3):e20. doi:10.4110/in.2021.21.e20
- Anxiety and Depression Association of America. How to calm an anxious stomach: The brain-gut connection.
- Dicks LMT. An Intrinsic Interplay between the Central Nervous System, Enteric Nerves, and Gut Microbiota determines our Mental Health. Int J Mol Sci. 2023;25(1):38. doi:10.3390/ijms25010038
- MedlinePlus. Anxiety.
- MedlinePlus. Abdominal pain.
- Cherpak CE. Mindful Eating: A Review Of How The Stress-Digestion-Mindfulness Triad May Modulate And Improve Gastrointestinal And Digestive Function. Integr Med (Encinitas). 2019;18(4):48-53.
- MedlinePlus. Relaxation techniques for stress.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Anxiety and complementary health approaches.
- https://www.health.com/what-does-anxiety-stomach-pain-feel-like-11756923
