آیا مصرف قرص‌های ضدبارداری باعث افزایش وزن می‌شود؟

به طور معمول، مصرف داروهای ضدبارداری باعث افزایش وزن طولانی‌مدت نمی‌شود، اما برخی افراد ممکن است یک افزایش وزن موقتی را تجربه کنند. افرادی که از داروهای ضدبارداری استفاده می‌کنند، ممکن است احساس گرسنگی بیشتری داشته باشند؛ در این شرایط، مصرف میان‌وعده‌های غنی از مواد مغذی مانند میوه‌ها و سبزیجات می‌تواند کمک کننده باشد.

فعالیت‌های ورزشی هوازی و تقویت عضلات می‌توانند در مدیریت وزن هنگام مصرف داروهای ضدبارداری مؤثر باشند. در برخی افراد، افزایش وزن ناشی از مصرف قرص‌های ضدبارداری معمولاً موقتی، جزئی و قابل مدیریت است و جای نگرانی دائمی ندارد.

آیا داروهای ضدبارداری می‌توانند باعث افزایش وزن شوند؟

هنوز به طور قطعی مشخص نیست که آیا داروهای ضدبارداری مستقیماً باعث افزایش وزن می‌شوند یا خیر. برخی مطالعات نشان می‌دهند که قرص ترکیبی، که حاوی هورمون‌های استروژن و پروژستین است، ممکن است در افرادی که در تلاش برای کاهش وزن هستند، باعث افزایش جزئی چربی بدن و کاهش توده بدون چربی شود.

در مقابل، مطالعات دیگری نیز وجود دارند که هیچ رابطه معناداری بین مصرف داروهای ضدبارداری و افزایش وزن پیدا نکرده‌اند. به همین دلیل، افزایش وزن مشاهده شده اغلب به عوامل دیگری نسبت داده می‌شود.

عوامل متعددی ممکن است در افزایش وزن هنگام مصرف داروهای ضدبارداری نقش داشته باشند که شامل موارد زیر است:

• سن: بسیاری از افراد در دوران نوجوانی شروع به مصرف داروهای ضدبارداری می‌کنند، زمانی که بدن آن‌ها هنوز در حال رشد و تکامل است و تغییرات وزنی طبیعی است.
• اشتها: سطوح بالاتر پروژسترون می‌تواند باعث افزایش اشتها و تحریک دوره‌های پرخوری شود؛ در این شرایط، ممکن است تمایل فرد به خوردن غذاهای پرکالری بیشتر شود.
• احتباس مایعات: ممکن است در چند ماه اول پس از شروع مصرف داروهای ضدبارداری، احتباس مایعات در بدن رخ دهد که می‌تواند چند کیلوگرم به وزن بدن اضافه کند.
• سلامت روان: افرادی که از داروهای ضدبارداری استفاده می‌کنند و دارای شرایط سلامت روان مانند افسردگی یا اضطراب هستند، ممکن است بیشتر مستعد افزایش وزن باشند.
• چاقی و اضافه‌وزن: ممکن است رابطه‌ای بین داشتن اضافه‌وزن یا چاقی و مصرف داروهای ضدبارداری وجود داشته باشد. افراد در این گروه‌ها ممکن است در کاهش وزن با مشکل بیشتری روبرو شوند.
• سایر شرایط سلامتی: افرادی که دارای عدم تعادل یا اختلالات هورمونی مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک هستند و از قرص ترکیبی استفاده می‌کنند، ممکن است افزایش بیشتری در سطوح چربی و کلسترول نسبت به سایرین داشته باشند.
• استرس: استرس بیش از حد و مزمن می‌تواند خطر افزایش وزن را بالا ببرد.

تغییرات وزنی می‌تواند در انواع مختلف داروهای ضدبارداری، که دوزهای هورمونی متفاوتی دارند، متغیر باشد. برخی از افرادی که قرص ترکیبی مصرف می‌کنند، ممکن است مقداری افزایش وزن تجربه کنند.

کدام انواع داروهای ضدبارداری با افزایش وزن همراه هستند؟

انواع دیگری از داروهای ضدبارداری غیر از قرص‌ها نیز ممکن است با افزایش وزن مرتبط باشند. باید توجه داشت که تغییرات وزنی ذکر شده در زیر، میانگین هستند و برای همه افراد یکسان نیستند.

• دستگاه‌های داخل رحمی (آی یو دی) هورمونی: این دستگاه‌ها پروژستین (شکل مصنوعی پروژسترون) آزاد می‌کنند و با میانگین افزایش وزنی معادل حدود ۰.۳ کیلوگرم در یک سال و ۱.۸ کیلوگرم در ده سال مرتبط هستند.
• ایمپلنت‌ها (کاشتنی‌ها): این دستگاه‌های زیر پوستی که پروژستین آزاد می‌کنند، ممکن است در مقایسه با روش‌های ضدبارداری غیر هورمونی، منجر به افزایش وزن بیشتری شوند.
• دستگاه‌های داخل رحمی غیر هورمونی: این آی یو دی‌ها حاوی مس هستند و برای جلوگیری از بارداری استفاده می‌شوند. آن‌ها با میانگین افزایش وزنی معادل حدود ۰.۱ کیلوگرم در یک سال و ۲.۲ کیلوگرم پس از ده سال مرتبط هستند.
• تزریق‌ها: تزریق ضدبارداری، که یک روش تزریقی رایج است، ممکن است به طور متوسط باعث افزایش وزن ۱.۳ کیلوگرم در یک سال و ۶.۳ کیلوگرم پس از ده سال شود. همچنین ممکن است این تزریق‌ها باعث افزایش چربی بدن شوند.

چگونه می‌توان خطر افزایش وزن را کاهش داد؟

ممکن است پس از شروع داروهای ضدبارداری متوجه مقداری افزایش وزن شوید، اما ابزارهای پیشگیری از بارداری تنها علت احتمالی نیستند. مدیریت سبک زندگی می‌تواند به کاهش این خطر کمک کند.

مصرف یک رژیم غذایی غنی از مواد مغذی

ممکن است پس از شروع داروهای ضدبارداری، احساس گرسنگی بیشتری نسبت به حد معمول داشته باشید. سعی کنید میان‌وعده‌هایی مانند میوه‌ها، سبزیجات، پروتئین کم‌چرب و محصولات لبنی کم‌چرب یا بدون چربی مصرف کنید. مصرف غذاهای پر کربوهیدرات، پرکالری و دارای شکر، چربی و نمک افزودنی را محدود نمایید.

ورزش منظم

بزرگسالان باید حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته را برای مدیریت وزن هدف قرار دهند. سعی کنید ۳۰ دقیقه در روز و پنج روز در هفته ورزش کنید. فعالیت‌های هوازی شامل دوچرخه‌سواری، دویدن، شنا و پیاده‌روی سریع هستند.

همچنین، حداقل دو روز در هفته را به فعالیت‌های تقویت‌کننده عضلات اختصاص دهید. می‌توانید تمرینات با وزن بدن (مانند شنا سوئدی و دراز و نشست)، وزنه‌برداری یا استفاده از کش‌های مقاومتی را امتحان کنید.

کاهش استرس

استرس مزمن (طولانی‌مدت) سطح هورمون کورتیزول را افزایش می‌دهد که ممکن است باعث شود بیشتر غذا بخورید و به افزایش وزن دامن بزنید. مدیریت استرس و اولویت دادن به مراقبت از خود می‌تواند بسیار کمک کننده باشد.

برخی از راه‌های مدیریت استرس عبارتند از: داشتن خواب کافی، مدیتیشن یا تمرینات ذهن‌آگاهی، برنامه‌ریزی زمان برای استراحت و تنفس عمیق.

داروهای ضدبارداری چه عوارض جانبی دیگری دارند؟

علاوه بر افزایش وزن، ممکن است عوارض جانبی دیگری را نیز هنگام استفاده از داروهای ضدبارداری تجربه کنید. عوارض جانبی معمولاً به نوع داروی ضدبارداری و هورمونی بودن یا نبودن آن بستگی دارد.

برخی از رایج‌ترین عوارض جانبی شامل قطع قاعدگی (آمنوره) و تغییرات در دوره قاعدگی، از جمله خونریزی نامنظم و لکه‌بینی است.

سایر عوارض جانبی داروهای ضدبارداری ممکن است شامل موارد زیر باشد: آکنه، گرفتگی عضلات، سرگیجه، سردرد، کاهش تراکم استخوان، تغییرات خلقی، حالت تهوع، تحریک پوست، حساس شدن سینه‌ها و ترشحات واژن.

سؤالات متداول (FAQ)

اگر پس از شروع قرص‌ها دچار افزایش وزن شدم، چه کار کنم؟

اگر پس از شروع قرص‌ها دچار افزایش وزن شدید، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید. پزشک می‌تواند مطمئن شود که این افزایش وزن ناشی از خود قرص‌ها است یا عوامل دیگر. در صورت لزوم، پزشک ممکن است نوع دیگری از داروی ضدبارداری را با دوز یا ترکیبات هورمونی متفاوت تجویز کند که ممکن است برای بدن شما مناسب‌تر باشد.

آیا قرص‌های ضدبارداری غیر هورمونی باعث افزایش وزن می‌شوند؟

قرص‌های ضدبارداری غیر هورمونی (مانند برخی انواع آی یو دی‌های مسی) معمولاً با افزایش وزن قابل توجهی همراه نیستند. اگرچه مطالعات، افزایش وزن بسیار جزئی را پس از چندین سال استفاده نشان داده‌اند، اما این افزایش وزن بسیار کمتر و کندتر از روش‌های تزریقی هورمونی است و اغلب به عوامل طبیعی زندگی نسبت داده می‌شود.

چرا احتباس مایعات در چند ماه اول مصرف قرص رخ می‌دهد؟

احتباس مایعات که در اوایل مصرف قرص‌ها رخ می‌دهد، به دلیل تغییرات هورمونی، به ویژه هورمون استروژن، است. این هورمون می‌تواند بر تعادل نمک و آب در بدن تأثیر بگذارد. این وضعیت معمولاً موقتی است و پس از اینکه بدن با سطح هورمون‌های جدید سازگار شد، خود به خود برطرف می‌شود.

چه نوع ورزشی برای مدیریت وزن هنگام مصرف داروهای ضدبارداری توصیه می‌شود؟

ترکیبی از ورزش‌های هوازی و تمرینات قدرتی برای مدیریت وزن بسیار مؤثر است. ورزش‌های هوازی (مثل پیاده‌روی سریع یا دوچرخه‌سواری) به سوزاندن کالری کمک می‌کنند، در حالی که تمرینات قدرتی (مانند وزنه‌برداری) توده عضلانی بدون چربی را افزایش می‌دهند که متابولیسم بدن را تقویت می‌کند.