بله، شستن میوهها و سبزیجات ضروری است — اما این کار باید به روش صحیح انجام شود. برخی روشهای شستوشو نهتنها ناکارآمد هستند، بلکه ممکن است خطر را افزایش دهند، بنابراین لازم است محصولاتی که از فروشگاه خریداری میکنید را به روش درستی تمیز کنید.¹
در واقع، شستن صحیح میوهها و سبزیجات میتواند آلودگیها و بقایای مواد شیمیایی را کاهش دهد و نقش مهمی در جلوگیری از بیماریهای ناشی از غذا داشته باشد، که این امر در حفظ سلامت عمومی اهمیت دارد.
چه چیزی واقعاً روی سطح میوهها و سبزیجات وجود دارد؟
شستن میوهها و سبزیجات تازه برای جلوگیری از انتقال میکروارگانیسمهای مضر که باعث مسمومیت غذایی میشوند، کاملاً ضروری است. این میکروارگانیسمها ممکن است باعث علائمی نظیر استفراغ، اسهال، گرفتگی معده، تهوع و تب شوند.²
محصولات تازه و نشسته ممکن است حاوی موارد آلاینده زیر باشند:³⁴⁵²¹
- خاک
- باکتریهایی مانند لیستریا، ایکولای و سالمونلا
- قارچها
- بقایای آفتکشها
- مقادیر جزئی مواد شیمیایی
- آلودگی ناشی از برداشت و حملونقل (شامل میکروبهایی که از خاک آلوده، بهداشت ضعیف در حین برداشت، و حتی از چرخ دستیهای فروشگاه منتقل میشوند)
SARINYAPINNGAM / Getty Images
شستن چه چیزهایی را از بین میبرد — و چه چیزهایی را نه
شستوشوی محصولات کشاورزی میتواند خاک را پاک کند، سطح بقایای آفتکشها را کاهش دهد و تعداد باکتریها و سایر میکروارگانیسمهای موجود در سطح میوهها و سبزیجات را کمتر کند.
در حالیکه شستن میوهها و سبزیجات میتواند میزان آلودگیها را کاهش داده و خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از غذا را کم کند، اما این روش تمام آلایندهها را به طور کامل حذف نمیکند.⁶
نظر کارشناسان: راهنماییهای رسمی
سازمانهای رسمی ایمنی غذا توصیههایی را برای شستوشوی صحیح محصولات ارائه دادهاند که باید به آنها توجه کرد.
توصیههای سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) شامل موارد زیر است:⁷²⁸¹
- همیشه قبل از خوردن، بریدن یا پختن محصولات، آنها را بشویید. USDA توصیه نمیکند میوهها را قبل از نگهداری بشویید، زیرا این کار میتواند رشد باکتریها را افزایش داده و خطر فاسد شدن را بیشتر کند.
- دستان خود را قبل و بعد از شستوشوی محصولات، دستکم به مدت ۲۰ ثانیه با آب گرم و صابون بشویید.
- برای شستوشوی میوهها و سبزیجات از صابون، سفیدکننده، مواد شوینده یا پاککنندههای تجاری محصولات استفاده نکنید. این مواد ممکن است باقیماندههای خطرناکی برجای بگذارند یا باعث بیماری شوند.
- اگر روی محصول برچسب «از پیش شسته شده» درج شده باشد، نیازی به شستوشوی مجدد آن نیست.
- برای میوهها و سبزیجات با پوست، حتی اگر قصد خوردن پوست را ندارید، باید آنها را زیر آب جاری بشویید یا با برس تمیز کنید، زیرا باکتریهای روی پوست ممکن است هنگام بریدن وارد بخش خوراکی شوند.
بهترین روشها بر اساس نوع محصول
روش شستوشوی مناسب بسته به نوع محصول متفاوت است. در ادامه بهترین روشهای شستن انواع مختلف میوهها و سبزیجات آورده شده است:⁹³¹⁰⁸¹¹
- سبزیجات برگدار: سبزیجات برگدار را حداقل به مدت ۲۰ ثانیه بهخوبی بشویید. پیشنهاد میشود از خشککن سالاد (سالاد اسپینر) برای گرفتن رطوبت اضافی استفاده شود و سبزیها را قبل از نگهداری با حوله کاغذی یا پارچهای تمیز خشک کنید.
- توتها: توتها را پیش از مصرف، با ملایمت زیر آب خنک بشویید تا آسیب نبینند و بافت ظریف آنها حفظ شود.
- سبزیجات ریشهای: برای سبزیجات سفت مانند سیبزمینی، هویج و طالبی، از برس تمیز برای از بین بردن خاک استفاده کنید. «بگذارید سیبزمینیها برای چند دقیقه در آب تمیز خیس بخورند تا خاک چسبیده راحتتر با برس جدا شود»، به گفته جن برونینگ، متخصص تغذیه و سخنگوی آکادمی تغذیه و رژیمشناسی.
- میوههای پوستدار: برای میوههایی با پوست خوراکی یا غیرخوراکی (مانند سیب یا خیار)، شستوشوی کامل ضروری است. حتی اگر قصد دارید پوست را جدا کنید، ابتدا باید آن را بشویید تا باکتری به بخش خوراکی وارد نشود.
- فلفلهای تند: هنگام شستوشو دستکش بپوشید و از تماس دست با چشم و صورت خودداری کنید. این کار از احساس سوزش ناشی از کپسایسین – ترکیب فعال در فلفل تند – جلوگیری میکند.
- قارچها: برای پاک کردن خاک از قارچها، آنها را با برس نرم تمیز کرده یا با دستمال کاغذی مرطوب پاک کنید تا آب زیاد جذب نکنند و بافتشان حفظ شود.
- سبزیهای معطر (مانند جعفری یا گشنیز): سبزیها را در کاسهای از آب خنک قرار داده و تکان دهید تا خاک جدا شود، سپس آنها را با حوله کاغذی خشک نمایید.
امی رید، متخصص تغذیه و سخنگوی آکادمی تغذیه و رژیمشناسی در گفتوگو با Health عنوان کرد: «چه محصولات ارگانیک و چه غیرارگانیک، همه باید شسته شوند، زیرا در برخی شیوههای کشت از کود دامی استفاده میشود و به همین دلیل خاک آلوده ممکن است روی محصول باقی بماند».¹²
به گفته رید، استفاده از سرکه یا جوش شیرین برای شستن میوهها و سبزیجات مجاز است، اما الزامی نیست و بیشتر به سلیقه شخصی بستگی دارد. شستوشو با آب بهتنهایی برای حذف خاک، کاهش باکتری و پایین آوردن سطح آفتکشها کافی است.²⁵
جمعبندی
برای تهیه ایمن میوهها و سبزیجات، شستوشوی تمام محصولات پیش از خوردن، پختن یا بریدن ضروری است. این کار نخستین و مؤثرترین گام در جلوگیری از ورود آلایندهها به بدن انسان به شمار میرود.
شستوشو کمک میکند خاک، باکتریها، آفتکشها و سایر مواد شیمیایی که در مراحل برداشت و حملونقل روی سطح محصولات تجمع یافتهاند، پاک شوند. اگرچه این کار تمام آلودگیها را بهطور کامل حذف نمیکند، اما به شکل مؤثری خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از مواد غذایی را کاهش میدهد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Food and Drug Administration. 7 Tips for cleaning fruits, vegetables.
- FoodSafety.gov. Fruit and vegetable safety.
- Colorado State University Extension. Guide to washing fresh produce.
- Calle A, Montoya BD, English A, Brashears M. Microbial contamination of grocery shopping trolleys and baskets in west Texas. Food Prot Trends. 2020;40(1):8-15.
- Environmental Working Group. EWG's 2025 shopper's guide: the dirty dozen.
- Food and Drug Administration. Selecting and serving produce safely.
- Centers for Disease Control and Prevention. Steps to safe and healthy fruits & vegetables.
- FoodSafety.gov. 4 Steps to food safety.
- Yenigun OM, Thanassi M. Capsaicin: an uncommon exposure and unusual treatment. Clin Pract Cases Emerg Med. 2019;3(3):219-221. doi:10.5811/cpcem.2019.3.41231
- Environmental Working Group. EWG's guide to washing produce.
- Academy of Nutrition and Dietetics. Washing leafy greens.
- Rahman SME, Mele MA, Lee YT, Islam MZ. Consumer preference, quality, and safety of organic and conventional fresh fruits, vegetables, and cereals. Foods. 2021;10(1):105. doi:10.3390/foods10010105
- https://www.health.com/do-you-need-to-rinse-fruits-and-vegetables-11767559
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
