کاندومها تاریخ انقضا دارند و استفاده از آنها پس از این تاریخ میتواند قابلیت محافظت در برابر بارداری ناخواسته و عفونتهای منتقله از راه جنسی (STIs) را کاهش دهد. ماندگاری کاندوم به جنس آن، وجود مواد اسپرمکش و شرایط نگهداری بستگی دارد.
نکته مهم: حتی اگر تاریخ انقضای کاندوم نگذشته باشد، نگهداری نامناسب، آسیبدیدگی بستهبندی یا قرارگرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند قابلیت اطمینان آن را کاهش دهد.
۱. ماندگاری کاندوم چقدر است؟
ماندگاری کاندومها بسته به جنس و ترکیبات آنها متفاوت است. بازههای زیر تقریبیاند و تاریخ درجشده روی بستهبندی هر محصول، معیار اصلی استفاده است.
| نوع کاندوم | ماندگاری تقریبی |
|---|---|
| لاتکس بدون ماده اسپرمکش | تا ۵ سال |
| پلییورتان بدون ماده اسپرمکش | تا ۵ سال |
| لاتکس یا پلییورتان حاوی اسپرمکش | تا ۳ سال |
| پلیایزوپرن | تا ۳ سال |
| کاندوم ساختهشده از غشای طبیعی بره | تا ۱ سال |
این بازهها در شرایط نگهداری مناسب در نظر گرفته شدهاند و ممکن است بین محصولات مختلف تفاوت داشته باشند.
مواد تشکیلدهنده کاندوم بهمرور زمان تغییر میکنند و ممکن است خاصیت کشسانی و استحکام خود را از دست بدهند. در کاندومهای حاوی اسپرمکش نیز پایداری ترکیبات میتواند بر ماندگاری محصول اثر بگذارد.
کاهش کیفیت کاندوم ممکن است احتمال پارگی یا نشت را افزایش دهد. همچنین، مواد اسپرمکش در برخی افراد میتوانند موجب تحریک یا سوزش ناحیه تناسلی شوند.
توجه: کاندومهای ساختهشده از غشای طبیعی، مانند پوست بره، ممکن است در پیشگیری از بارداری کاربرد داشته باشند، اما محافظت قابلاعتمادی در برابر عفونتهای منتقله از راه جنسی فراهم نمیکنند.

۲. تاریخ انقضای کاندوم را کجا پیدا کنیم؟
تاریخ انقضا معمولاً روی جعبه بیرونی و بستهبندی تکی کاندوم درج میشود. پیش از استفاده، این موارد را بررسی کنید:
- تاریخ انقضا نگذشته باشد.
- بستهبندی پاره، سوراخ یا باز نشده باشد.
- پوشش کاندوم نشانهای از آسیب یا نشت نداشته باشد.
- کاندوم خشک، شکننده یا غیرعادی به نظر نرسد.
اگر بستهبندی آسیب دیده یا تاریخ انقضا گذشته است، بهتر است از کاندوم دیگری با بستهبندی سالم و تاریخ معتبر استفاده کنید.
۳. آیا استفاده از کاندوم تاریخگذشته مجاز است؟
توصیه ایمن این است که از کاندوم تاریخگذشته استفاده نکنید. تاریخ انقضا به دورهای اشاره دارد که محصول، در صورت نگهداری صحیح، برای حفظ کیفیت و عملکرد مورد انتظار ارزیابی شده است.
پس از این تاریخ، نمیتوان از روی ظاهر کاندوم با اطمینان درباره استحکام، احتمال پارگی یا قابلیت محافظت آن قضاوت کرد.
اگر تنها گزینه موجود کاندوم تاریخگذشته باشد، استفاده از آن ممکن است از نداشتن هیچ نوع محافظتی بهتر باشد؛ بااینحال، محافظت آن قابلاعتماد نیست و جایگزین تهیه کاندوم سالم و تاریخدار نمیشود.
۴. بهترین شرایط نگهداری کاندوم چیست؟
کاندوم را در محیطی خنک، خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. کشو یا کمدی دور از منابع گرما معمولاً انتخاب مناسبی است.
از نگهداری طولانیمدت کاندوم در این مکانها خودداری کنید:
- داخل خودرو: دمای بالا و نوسان دما میتواند به مواد کاندوم آسیب برساند.
- داخل کیف پول: فشار و اصطکاک مداوم ممکن است به بستهبندی آسیب وارد کند.
- حمام: رطوبت و تغییرات دما برای نگهداری طولانیمدت مناسب نیستند.
اگر کاندوم مدت زیادی در معرض گرما، فشار یا اصطکاک بوده است، حتی در صورت معتبر بودن تاریخ انقضا، بهتر است در صورت تردید از محصول دیگری استفاده کنید.
۵. با کاندوم تاریخگذشته چه کنیم؟
کاندوم تاریخگذشته نباید برای رابطه جنسی استفاده شود. اگر قصد استفاده مجدد از آن در کاربردهای غیرجنسی را دارید، به خاطر داشته باشید که چنین کاربردهایی نیز لزوماً از نظر بهداشتی یا ایمنی مناسب نیستند.
برای مثال، استفاده از کاندوم تاریخگذشته بهعنوان دستکش، پوشش ضدآب یا وسیله محافظتی در کارهای خانگی توصیه نمیشود؛ زیرا این محصولات برای چنین کاربردهایی ارزیابی نشدهاند و ممکن است در برابر فشار، مواد شیمیایی یا تماسهای خاص عملکرد قابلپیشبینی نداشته باشند.
بهترین انتخاب، دور انداختن کاندوم تاریخگذشته و جایگزین کردن آن با محصولی سالم و تاریخدار است.
جمعبندی
- ماندگاری کاندومها بسته به جنس و ترکیبات آنها معمولاً حدود یک تا پنج سال است.
- تاریخ انقضای درجشده روی بستهبندی، معیار اصلی تصمیمگیری است.
- گرما، رطوبت، فشار و اصطکاک ممکن است پیش از انقضا نیز کیفیت کاندوم را کاهش دهند.
- کاندوم تاریخگذشته یا دارای بستهبندی آسیبدیده انتخاب مطمئنی برای پیشگیری از بارداری و عفونتهای منتقله از راه جنسی نیست.
- کاندومهای ساختهشده از غشای طبیعی، برخلاف کاندومهای لاتکس و بسیاری از انواع مصنوعی، محافظت قابلاعتمادی در برابر عفونتهای منتقله از راه جنسی ندارند.
قاعده ساده: پیش از هر بار استفاده، تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را بررسی کنید و کاندوم را مطابق دستورالعمل سازنده نگهداری کنید.
- Centers for Disease Control and Prevention. Condom use: An overview.
- Planned Parenthood. What happens if you use an expired condom?
- https://www.verywellhealth.com/three-things-to-do-with-expired-condoms-3133128
