چای اولانگ یکی از نوشیدنیهای محبوب آسیایی است که در سالهای اخیر به دلیل اثرات بالقوه بر کاهش وزن و بهبود شاخصهای سلامت مورد توجه قرار گرفته است. هرچند شواهد اولیه امیدوارکنندهاند، اما برای تأیید قطعی بسیاری از این اثرات به پژوهشهای انسانی گستردهتری نیاز است.
حمایت احتمالی از تنظیم قند خون
دیابت نوع دو، افزایش وزن و نوسانات قند خون ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند و هر یک میتوانند دیگری را تشدید کنند. آنتیاکسیدانهای موجود در چای اولانگ ممکن است به تنظیم قند خون کمک کرده و در پیشگیری از دیابت نوع دو نقش حمایتی داشته باشند.
شواهد نشان میدهد انواع دیگر چای مانند چای سبز، چای سفید و چای سیاه میتوانند خطر ابتلا به دیابت نوع دو را کاهش داده و سطح قند خون را پایین بیاورند. این احتمال وجود دارد که چای اولانگ نیز اثر مشابهی داشته باشد، اما برای اثبات این موضوع تحقیقات بیشتری لازم است.

افزایش احتمالی سوختوساز بدن
چای اولانگ ممکن است از متابولیسم یا همان سوختوساز بدن حمایت کند. سوختوساز مجموعهای از فرایندهای شیمیایی است که طی آن بدن غذا را به انرژی تبدیل میکند و نقش اساسی در کنترل وزن دارد.
ترکیباتی به نام کاتچین در چای اولانگ و سایر انواع چای یافت میشوند که خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارند. یکی از مهمترین آنها نوعی کاتچین به نام اپیگالوکاتچین گالات است که احتمالاً در اثرات مثبت چای اولانگ بر سوختوساز نقش دارد.
در یک مطالعه، شرکتکنندگان به مدت دو هفته روزانه دو فنجان چای اولانگ، کافئین یا دارونما مصرف کردند. افرادی که چای اولانگ و کافئین دریافت کردند، در مقایسه با گروه کنترل حدود بیست درصد افزایش در تجزیه چربی نشان دادند و کیفیت یا مدت خواب آنها نیز تغییر نکرد.
این نتایج نشان میدهد چای اولانگ ممکن است به افزایش چربیسوزی کمک کند. با این حال هنوز مشخص نیست که این اثر ناشی از کافئین است یا ترکیبات فعال موجود در خود چای، بنابراین مطالعات طولانیمدتتری مورد نیاز است.
بهبود احتمالی سلامت روده
چاقی با اختلال در تعادل میکروبیوتای روده، یعنی مجموعه میکروارگانیسمهای مفید ساکن دستگاه گوارش، ارتباط دارد. بهبود این تعادل میتواند به ترکیب بدنی سالمتر و کاهش التهاب کمک کند.
همه انواع چای میتوانند به بهبود تنوع باکتریهای مفید روده کمک کنند، اما چایهای تخمیرشده مانند اولانگ و چای سیاه نسبت به چایهای تخمیرنشده مانند چای سبز اثر قویتری دارند. این تفاوت به دلیل تغییرات شیمیایی ایجادشده در طی فرایند تخمیر است.
چای اولانگ به واسطه ترکیبات گیاهی طبیعی به نام پلیفنولها میتواند از سلامت روده حمایت کند. بسیاری از این ترکیبات بدون جذب در روده باریک به روده بزرگ میرسند و در آنجا با باکتریهای مفید تعامل میکنند و به تعادل میکروبی سالمتر کمک میکنند.
البته باید توجه داشت که فیبر غذایی همچنان مهمترین منبع تغذیه باکتریهای مفید روده است. مصرف چای میتواند مکملی مفید باشد، اما جایگزین یک رژیم غذایی سرشار از فیبر نخواهد شد.
کاهش احتمالی التهاب
چای اولانگ دارای اثرات ضدالتهابی است که عمدتاً به دلیل وجود پلیفنولها و پلیساکاریدها در آن است. پلیساکاریدها مولکولهایی هستند که در ذخیره یا تأمین انرژی نقش دارند و میتوانند از عملکرد دستگاه گوارش نیز حمایت کنند.
چاقی اغلب با التهاب مزمن خفیف در بدن همراه است که خطر بیماریهای قلبی، دیابت و اختلالات متابولیک را افزایش میدهد. احتمال دارد مصرف منظم چای اولانگ بتواند به کاهش این التهاب کمک کند، اما برای اثبات قطعی این موضوع به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است.
افزایش سطح انرژی و تمرکز
چای اولانگ حاوی مقدار متوسطی کافئین است. میزان کافئین آن کمتر از قهوه و بیشتر از چای سیاه است و معمولاً در حدی است که تحریک ملایم اما قابلتوجهی ایجاد کند.
حساسیت افراد به کافئین متفاوت است و برخی افراد حتی با مقادیر کم نیز افزایش هوشیاری را تجربه میکنند. کافئین موجود در چای اولانگ میتواند به بهبود تمرکز، افزایش انرژی و حتی افزایش انگیزه برای فعالیت بدنی کمک کند که در نهایت به ارتقای آمادگی جسمانی منجر میشود.
چه مقدار چای اولانگ در روز مناسب است؟
مقدار مشخص و قطعی برای مصرف روزانه چای اولانگ با هدف ارتقای سلامت وجود ندارد. بهترین نتایج زمانی حاصل میشود که نوشیدن این چای در کنار اصلاح سبک زندگی مانند فعالیت بدنی منظم و تغذیه متعادل انجام شود.
متخصصان توصیه میکنند مجموع دریافت روزانه کافئین از تمام منابع بیش از چهارصد میلیگرم نباشد. بنابراین مصرف چای اولانگ باید متعادل باشد و با توجه به سایر منابع کافئین در رژیم غذایی تنظیم شود.
همچنین لازم است به افزودنیهایی مانند شکر، شیرینکنندهها یا خامه توجه شود. استفاده مکرر یا بیش از حد از این افزودنیها میتواند اثرات مثبت بالقوه چای را کاهش داده و دریافت کالری را افزایش دهد.
پرسشهای متداول
آیا چای اولانگ واقعاً به کاهش وزن کمک میکند؟
چای اولانگ ممکن است با افزایش سوختوساز و تجزیه چربی در کوتاهمدت به مدیریت وزن کمک کند. با این حال، کاهش وزن پایدار تنها با ایجاد تعادل بین دریافت کالری، فعالیت بدنی منظم و اصلاح عادات غذایی امکانپذیر است.
آیا نوشیدن روزانه چای اولانگ بیخطر است؟
در صورت مصرف متعادل و رعایت محدودیت دریافت کافئین، نوشیدن روزانه چای اولانگ برای اغلب افراد سالم بیخطر است. افرادی که به کافئین حساس هستند یا بیماریهای خاص دارند بهتر است پیش از مصرف منظم با پزشک مشورت کنند.
بهترین زمان مصرف چای اولانگ چه زمانی است؟
بسیاری از افراد ترجیح میدهند این چای را در صبح یا اوایل بعدازظهر مصرف کنند تا از اثر افزایش انرژی آن بهره ببرند. مصرف آن در ساعات پایانی شب ممکن است در برخی افراد موجب اختلال در خواب شود.
جمعبندی
نوشیدن منظم چای اولانگ میتواند با حمایت از تنظیم قند خون، بهبود سوختوساز، تقویت سلامت روده، کاهش التهاب و افزایش انرژی همراه باشد. با این حال، برای تأیید قطعی بسیاری از این اثرات به تحقیقات بیشتری نیاز است و این نوشیدنی باید در چارچوب یک سبک زندگی سالم و متعادل مصرف شود.
- Meng JM, Cao SY, Wei XL, et al. Effects and mechanisms of tea for the prevention and management of diabetes mellitus and diabetic complications: an updated review. Antioxidants. 2019;8(6):170. doi:10.3390/antiox8060170
- Weerawatanakorn M, Hung WL, Pan MH, et al. Chemistry and health beneficial effects of oolong tea and theasinensins. Food Science and Human Wellness. 2015;4(4):133-146. doi:10.1016/j.fshw.2015.10.002
- Zhang S, Takano J, Murayama N, et al. Subacute ingestion of caffeine and oolong tea increases fat oxidation without affecting energy expenditure and sleep architecture: a randomized, placebo-controlled, double-blinded cross-over trial. Nutrients. 2020;12(12):3671. doi:10.3390/nu12123671
- Rothenberg DO, Zhou C, Zhang L. A review on the weight-loss effects of oxidized tea polyphenols. Molecules : A Journal of Synthetic Chemistry and Natural Product Chemistry. 2018;23(5):1176. doi:10.3390/molecules23051176
- Wang S, Zeng T, Zhao S, et al. Multifunctional health-promoting effects of oolong tea and its products. Food Science and Human Wellness. 2022;11(3):512-523. doi:10.1016/j.fshw.2021.12.009
- Sugar Nutrition Resource Center. Polysaccharides—a definition and examples.
- Ellulu MS, Patimah I, Khaza’ai H, et al. Obesity and inflammation: the linking mechanism and the complications. Archives of Medical Science : AMS. 2016;13(4):851. doi:10.5114/aoms.2016.58928
- Ning J, Li D, Luo X, et al. Stepwise identification of six tea (Camellia sinensis (L.)) categories based on catechins, caffeine, and theanine contents combined with fisher discriminant analysis. Food Anal Methods. 2016;9(11):3242-3250. doi:10.1007/s12161-016-0518-2
- U.S. Food and Drug Administration. Spilling the beans: how much caffeine is too much?
- https://www.verywellhealth.com/what-happens-to-your-body-when-you-drink-oolong-tea-regularly-11910143
