استفاده از یخ بر روی جوشهای آکنه میتواند به کاهش قرمزی، التهاب و درد کمک کند. این روش اگرچه در مدیریت سریع جوشها و بهبود ظاهر آنها مؤثر است، اما یک راهحل بلندمدت نیست و ریشه اصلی بروز آکنه را درمان نمیکند. آکنه یکی از رایجترین مشکلات پوستی است که میلیونها نفر را درگیر میکند و معمولاً به صورت جوشهای قرمز و ملتهب، یا گاهی کیستها و ندولهای عمیق و دردناک ظاهر میشود.
سازوکار تأثیر یخ بر آکنه
یخ در تسکین درد و کاهش التهاب بسیار کارآمد است و میتواند قرمزی پوست را نیز کم کند. اعمال سرما بر روی جوشها موجب انقباض عروق یا وازوکانستریکشن میشود؛ در این فرآیند، رگهای خونی ناحیه مورد نظر تنگتر شده و جریان خون در آن منطقه کاهش مییابد. این تأثیر مستقیم به کاهش درد و فروکش کردن التهاب جوشها منجر میشود.
استفاده از یخ تنها میتواند علائم ظاهری آکنه را مدیریت کند و به عنوان یک درمان ریشهای برای این بیماری پوستی به شمار نمیرود. بنابراین، اگرچه یخ میتواند ظاهر و درد جوشها را کنترل کند، شما همچنان برای درمان قطعی آکنه به داروهای بدون نسخه یا نسخهشده توسط متخصص پوست نیاز خواهید داشت. داروهای مؤثر برای درمان آکنه شامل ترکیباتی چون سالیسیلیک اسید، آداپالن، بنزوئیل پروکساید، سولفور و رزورسینول هستند. سالیسیلیک اسید با نفوذ به منافذ پوست، سلولهای مرده و چربی اضافی را حل میکند، در حالی که سایر داروها با خشک کردن چربی، از بین بردن باکتریها و لایهبرداری سطح پوست عمل میکنند.
نحوه صحیح استفاده از یخ بر روی جوش
از آنجایی که سرما درمانی برای آکنه یک روش درمانی رسمی و تجویز شده نیست، مطالعات محدودی در مورد نحوه ایمن استفاده از آن وجود دارد. با این حال، متخصصان پوست توصیههایی را برای به کارگیری صحیح این روش ارائه میدهند. ابتدا باید از تمیز و خشک بودن کامل صورت اطمینان حاصل کنید تا از انتقال آلودگی به ناحیه ملتهب جلوگیری شود.
سپس، یخ یا بسته یخ را حتماً در یک پارچه تمیز بپیچید و آن را مستقیماً روی آکنه قرار دهید. هرگز نباید یخ را برای مدت طولانی نگه داشت و مدت زمان توصیهشده برای اعمال یخ حداکثر سه تا چهار دقیقه است. برای کاهش تورم و التهاب، میتوانید این فرآیند کوتاه را چندین بار در طول روز تکرار کنید. اگر هدف شما رساندن جوش به سر باز کردن باشد، میتوانید به جای یخ از کمپرس گرم استفاده کنید؛ پارچهای تمیز را در آب داغ خیسانده و پس از کمی خنک شدن به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، سه بار در روز روی جوش قرار دهید. توجه داشته باشید که از دستکاری یا ترکاندن جوشها باید به شدت اجتناب شود، زیرا این عمل التهاب و قرمزی را تشدید کرده و باکتریها را پخش میکند. داروهای موضعی مانند آداپالن، بنزوئیل پروکساید یا سالیسیلیک اسید زمانی بیشترین تأثیر را دارند که جوش به سطح پوست نزدیک شده باشد.
ملاحظات ایمنی و عوارض جانبی
بزرگترین خطر استفاده از یخ برای درمان آکنه، احتمال آسیب رساندن به بافت پوست است. قرار دادن مستقیم یخ بر روی پوست، اعمال سرما برای مدت طولانی، یا استفاده روی پوستهای حساس میتواند باعث تحریک و ایجاد مشکلات پوستی شود. استفاده طولانیمدت و بیاحتیاط از یخ ممکن است در موارد نادر منجر به سرمازدگی یا کهیر سرد (تورم و قرمزی پوست در پاسخ به سرما) شود.
افرادی که دارای بیماریهای عروقی، دیابت، پدیده رینود یا سابقه مصرف سیگار هستند، بیشتر در معرض خطر آسیبهای ناشی از سرما قرار دارند. به همین دلیل، باید زمان اعمال یخ بر روی صورت را محدود کرده و همیشه از پیچیدن بسته یخ در یک پارچه نرم و تمیز اطمینان حاصل کنید.
سایر راهکارهای درمانی خانگی
قبل از آزمایش هرگونه درمان خانگی برای آکنه، مشورت با متخصص پوست ضروری است. امتحان کردن همزمان روشهای متعدد یا تغییر زودهنگام درمانها میتواند وضعیت آکنه را بدتر کند. برخی از درمانهای خانگی مؤثر که میتوانید با پزشک خود در مورد آنها صحبت کنید شامل موارد زیر است:
- روغن درخت چای: این روغن دارای خواص ضد میکروبی است و تحقیقات نشان دادهاند که ممکن است برای درمان آکنههای خفیف تا متوسط مفید باشد.
- روغن جوجوبا: نتایج یک مطالعه قدیمیتر حاکی از آن بود که استفاده از ماسک رسی حاوی روغن جوجوبا به مدت شش هفته و دو تا سه بار در هفته، بهبود ۵۴ درصدی در وضعیت آکنه افراد ایجاد کرده است.
- چای سبز: ترکیبات موجود در چای سبز میتوانند تولید چربی پوست را تحت تأثیر قرار داده و آکنه را کاهش دهند؛ یک مطالعه نشان داد که استفاده از عصاره چای سبز به مدت هشت هفته تا ۸۹ درصد از میزان آکنه کاسته است.
- آلوئهورا: این گیاه به دلیل توانایی در کاهش التهاب شناخته شده و ممکن است تأثیر کمی بر آکنه داشته باشد؛ در یک تحقیق، مشخص شد که آلوئهورا در ترکیب با ماسکهای نرم و اولتراسوند، تعداد ضایعات و برجستگیهای پوستی شرکتکنندگان را کاهش داده است.
- مدیریت استرس: استرس از عوامل شناخته شدهای است که میتواند آکنه را تشدید کند؛ تمرین تکنیکهای کاهش استرس مانند یوگا و تنفس عمیق میتواند از بروز جوشهای جدید جلوگیری کرده یا از بدتر شدن آکنههای موجود پیشگیری نماید.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
اگر آکنه شما پس از گذشت چند هفته استفاده از درمانهای خانگی و داروهای بدون نسخه بهبود نیافت، باید حتماً به یک متخصص پوست مراجعه کنید. متخصص میتواند نوع آکنه شما را تشخیص داده و یک برنامه درمانی مؤثر برای بهبود آن تنظیم کند. مراجعه به پزشک همچنین در شرایط زیر ضروری است:
- مشاهده هایپرپیگمانتاسیون یا لکههای تیره روی پوست.
- داشتن آکنههای بسیار دردناک، کیستمانند یا شدیداً قرمز.
- بروز اسکارهای آکنه یا جای زخم ناشی از جوشها.
- تجارب فشار روانی یا استرس عاطفی قابل توجه به دلیل آکنه.
- وخیمتر شدن آکنه به شکلی که هیچ بهبودی در آن دیده نمیشود.
- بروز ناگهانی و غیرقابل توضیح آکنه شدید.

سؤالات متداول (FAQ)
آیا یخ میتواند آکنه را به طور کامل درمان کند؟
یخ نمیتواند علت ریشهای بروز آکنه را درمان کند و یک راهحل دائمی نیست. با این حال، استفاده از آن میتواند به طور موقت علائمی مانند قرمزی، درد و التهاب را کاهش دهد و ظاهر جوش را بهبود بخشد. برای درمان اساسی آکنه، نیاز به استفاده از داروهای موضعی یا خوراکی است که توسط متخصص پوست تجویز میشوند.
چقدر باید یخ را روی جوش نگه داشت تا پوست آسیب نبیند؟
برای جلوگیری از آسیب رساندن به پوست مانند سرمازدگی یا تحریک، توصیه میشود یخ یا بسته یخ پیچیده شده در پارچه را حداکثر به مدت سه تا چهار دقیقه روی آکنه قرار دهید. اعمال مستقیم یخ بر روی پوست یا استفاده طولانیمدت به هیچ وجه توصیه نمیشود، به خصوص برای افرادی که پوست حساس یا مشکلات گردش خون دارند.
آیا میتوان از کمپرس گرم برای آکنه استفاده کرد؟
بله، در کنار استفاده از یخ برای کاهش التهاب، اگر میخواهید جوش سریعتر به سطح پوست بیاید و رسیده شود، میتوانید از کمپرس گرم استفاده کنید. یک پارچه تمیز آغشته به آب گرم (نه داغ) را برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، سه بار در روز روی جوش قرار دهید. این روش میتواند به تسریع تخلیه طبیعی جوش کمک کند، اما هرگز نباید جوش را فشار داده یا بترکانید.
- American Academy of Dermatology Association. Skin conditions by the numbers.
- Sutaria AH, Masood S, Saleh HM, et al. Acne vulgaris. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025.
- American Academy of Dermatology Association. Pimple popping: Why only a dermatologist should do it.
- Khoshnevis S, Craik NK, Diller KR. Cold-induced vasoconstriction may persist long after cooling ends: an evaluation of multiple cryotherapy units. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2015;23(9):2475-2483. doi:10.1007/s00167-014-2911-y
- MedlinePlus. Acne - self care.
- MedlinePlus. Salicylic acid topical.
- Saguaro Dermatology. 6 ways to get rid of pimples fast.
- American Academy of Dermatology Association. Tips to treat a deep, painful pimple.
- Basit H, Wallen TJ, Dudley C. Frostbite. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025.
- American Academy of Dermatology Association. 10 skin care habits that worsen acne.
- Ahmad S, Afsana, Popli H. A review on efficacy and tolerability of tea tree oil for acne. J Drug Delivery Ther. 2019;9(3):609-612. doi:10.22270/jddt.v9i3.2838
- Meier L, Stange R, Michalsen A, Uehleke B. Clay jojoba oil facial mask for lesioned skin and mild acne – Results of a prospective, observational pilot study. Res Complement Med. 2012;19(2):75–79. doi:10.1159/000338076
- Saric S, Notay M, Sivamani RK. Green tea and other tea polyphenols: Effects on sebum production and acne vulgaris. Antioxidants (Basel). 2016;6(1):2. doi:10.3390/antiox6010002
- Zhong H, Li X, Zhang W, Shen X, Lu Y, Li H. Efficacy of a new non-drug acne therapy: Aloe vera gel combined with ultrasound and soft mask for the treatment of mild to severe facial acne. Front Med (Lausanne). 2021;8:662640. doi:10.3389/fmed.2021.662640
- Zari S, Alrahmani D. The association between stress and acne among female medical students in Jeddah, Saudi Arabia. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2017;10:503-506. doi:10.2147/CCID.S148499
- American Academy of Dermatology Association. Adult acne treatment dermatologists recommend.
- https://www.health.com/does-ice-help-acne-11759171
