میخک میتواند یک درمان طبیعی برای بسیاری از مشکلات سلامتی، از تسکین دندان درد تا کمک به کاهش قند خون، ارائه دهد. این مزایا به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی غنی آن است. با این حال، در حالی که این پتانسیل امیدوارکننده است، بیشتر این فواید توسط تحقیقات اولیه پشتیبانی میشوند، بنابراین استفاده از آن باید با احتیاط و آگاهی همراه باشد.
فواید سلامتی میخک چیست؟
قبل از استفاده از هرگونه مکمل، با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مانند متخصص تغذیه، داروساز یا پزشک مشورت کنید. مکملها برای درمان، علاج یا پیشگیری از بیماریها در نظر گرفته نشدهاند.
میخک عمدتاً به عنوان یک ادویه در آشپزی شناخته میشود، اما قرنهاست که برای رفع مشکلات سلامتی نیز استفاده میشود. اعتقاد بر این است که میخک دارای خواص ضدالتهابی است و ممکن است به درمان دنداندرد، کاهش پلاک دندانی، رفع خماری و بهبود سوءهاضمه کمک کند. با این حال، شواهد محدودی در حمایت از استفاده از میخک در مقادیری بالاتر از مصرف معمول در غذاها وجود دارد.
تحقیقات مقدماتی، تأثیر میخک را برای کاهش دردهای دندانی و پایین آوردن سطوح قند خون بررسی کردهاند. همچنین، برخی مطالعات آزمایشگاهی اثرات آن را بر روی سلولهای سرطانی ارزیابی کردهاند، اما این تحقیقات روی انسان انجام نشدهاند و هنوز قطعی نیستند.
تسکین دنداندرد
روغن میخک احتمالاً بیشتر به عنوان یک درمان برای دنداندرد و درد دندانی شناخته شده است. به عنوان مثال، در یک مطالعه قدیمی روی ۷۳ بزرگسال، محققان دریافتند که ژل مبتنی بر میخک از نظر تواناییاش در کاهش درد ناشی از تزریقات داخل دهان، قابل مقایسه با بنزوکائین (یک بیحسکننده موضعی) است¹. تحقیقات دیگر نشان دادهاند که خواص ضدباکتریایی میخک ممکن است به کاهش باکتریهای دهانی که منجر به تشکیل پلاک، ژنژیویت (التهاب لثه) و پوسیدگی دندان میشوند، کمک کند².
تأثیر بر قند خون
برخی شواهد اولیه نشان میدهد که اوژنول، ترکیبی که در میخک یافت میشود، ممکن است اثر کاهنده بر سطوح قند خون داشته باشد. با این حال، بیشتر تحقیقات در مدلهای حیوانی انجام شدهاند، بنابراین برای توصیه دوزهای خاص برای مدیریت قند خون در انسان بسیار زود است³.
یک مطالعه روی داوطلبان سالم نشان داد که ۱۲ روز استفاده از عصاره میخک به طور متوسط سطح قند خون را ۳ میلیگرم در دسیلیتر نسبت به دارونما کاهش داد⁴. این تفاوت اندک، سوالاتی را در مورد اهمیت بالینی آن مطرح میکند و نیاز به تحقیقات بیشتری برای درک کامل مکانیسم و تأثیر آن وجود دارد.
پتانسیل ضدسرطان
اگرچه برخی مطالعات آزمایشگاهی تأثیر میخک بر سلولهای سرطانی را بررسی کردهاند، اما این تحقیقات روی انسان انجام نشدهاند و شواهد قاطعی در مورد نقش میخک در درمان یا پیشگیری از سرطان نیستند⁵’⁶. یک بررسی در مورد اوژنول نشان میدهد که این ترکیب ممکن است به تنهایی یا در ترکیب با شیمیدرمانی، به عنوان یک درمان سرطان مؤثر باشد⁷.
با این حال، مهم است بدانید که مکملها و داروهای گیاهی نمیتوانند بیماریها را درمان یا از آنها پیشگیری کنند. کنار گذاشتن شیمیدرمانیهای سنتی و اتکا به درمانهای جایگزین میتواند نتایج را بدتر کند. قبل از شروع هرگونه مکمل یا محصول گیاهی جدید، حتماً با تیم درمانی سرطان خود صحبت کنید.
تسکین خارش پوست
این احتمال وجود دارد که استفاده موضعی از روغن میخک بر روی پوست بتواند به کاهش خارش کمک کند. در یک مطالعه، استفاده از روغن میخک در ۲۵ نفر مبتلا به خارش مزمن (chronic pruritus)، خارش را در مقایسه با گروهی که از روغن وازلین استفاده میکردند، تسکین داد⁸. اگرچه این نتایج امیدوارکننده هستند، اما برای درک کامل نحوه تأثیر روغن میخک بر خارش پوست به تحقیقات بیشتری نیاز است.
سرشار از آنتیاکسیدانها
میخک سرشار از آنتیاکسیدانها است که ترکیباتی هستند که ممکن است در تولید رادیکالهای آزاد آسیبرسان به سلولها اختلال ایجاد کنند. یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که میخک دارای خواص آنتیاکسیدانی قویتری نسبت به سایر ادویههای مدیترانهای مانند پونه کوهی، آویشن، رزماری و مریم گلی است⁹. همچنین، مطالعه دیگری نشان داد که اوژنول ۵ برابر مؤثرتر از ویتامین E، که یک آنتیاکسیدان قوی است، رادیکالهای آزاد را مهار میکند¹⁰.

خطرات و عوارض جانبی میخک
مقادیر کم روغن میخک عوارض جانبی کمی ایجاد میکند، اما ممکن است منجر به تحریک موضعی، واکنشهای آلرژیک نادر و درماتیت تماسی شود. با این حال، مصرف مقادیر زیاد میتواند عوارض جانبی شدیدی از جمله آسیب به کبد و کلیه، تشنج و کما ایجاد کند¹¹. مصرف زیاد میخک میتواند سمی باشد و باید از آن اجتناب شود.
احتیاط برای کودکان
روغن میخک میتواند برای کودکان سمی باشد و محصولات مبتنی بر میخک باید دور از دسترس آنها نگهداری شوند. هیچ داده ایمنی کافی در مورد میخک در دوران بارداری و شیردهی وجود ندارد، بنابراین اگر در این گروهها هستید، از مصرف مکمل آن خودداری کنید. روغن میخک نباید برای کودکان استفاده شود؛ حتی مقادیر کمی از روغن میخک گزارش شده است که عوارض جانبی شدیدی مانند تشنج و آسیب کبدی ایجاد میکند.
یک گزارش موردی، جزئیات کودکی را شرح میدهد که روغن میخک را بلعیده و دچار انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC)، که یک وضعیت لخته شدن خون نادر اما جدی است، و نکروز کبدی (مرگ سلولهای کبدی) شده است¹².
اقدامات احتیاطی دیگری که باید در نظر داشته باشید عبارتند از:
- اگر اختلال خونریزی دارید، از مصرف روغن میخک خودداری کنید¹³.
- مصرف میخک را حداقل دو هفته قبل از جراحی برنامهریزی شده متوقف کنید، زیرا ممکن است منجر به افزایش خونریزی شود¹³.
- میخک به صورت سیگار برای استنشاق نیز موجود است. کشیدن سیگار میخک احتمالاً ایمن نیست و میتواند منجر به عوارض نامطلوب سلامتی شود.
آیا میخک بر داروهای شما تأثیر میگذارد؟
قبل از استفاده از هرگونه محصول مکمل، در مورد تداخلات احتمالی دارویی یا غذایی با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید. هرگونه داروی نسخهای یا بدون نسخه (OTC)، ویتامین یا مکمل گیاهی را که در حال حاضر مصرف میکنید، به اشتراک بگذارید.
میخک ممکن است اثر کاهندهای بر قند خون داشته باشد. افزودن آن به رژیمی که شامل داروهای دیابت است، میتواند خطر ابتلا به هیپوگلیسمی (افت قند خون) را افزایش دهد¹³. همچنین، افزودن میخک در زمانی که از رقیقکنندههای خون یا ضدانعقادها استفاده میکنید، میتواند منجر به افزایش خطر کبودی و خونریزی شود¹³.
نکات کاربردی برای استفاده
روغن میخک در بیشتر فروشگاههای مواد غذایی سالم و سوپرمارکتها در دسترس است. طبق بررسیهای موجود در مونوگرافهای کمیسیون E (که حاوی آمادهسازیهای تأیید شده روغن میخک توسط مقامات آلمانی است)، محلولهای روغن ضروری ۱٪ تا ۵٪ برای دهانشویهها توصیه میشود و روغن رقیق نشده برای استفاده رسمی دندانپزشکی توصیه میگردد¹⁴.
همانند هر مکمل دیگری، به دنبال محصولی باشید که دارای برچسب USP، ConsumerLabs یا NSF باشد. این برچسبها نشان میدهند که محصول به طور مستقل آزمایش شده است و حاوی مقدار مواد تشکیلدهنده ذکر شده روی بطری مکمل است.
آیا سؤال دیگری در مورد استفاده از میخک یا سایر داروهای طبیعی دارید؟
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Alqareer A, Alyahya A, Andersson L. The effect of clove and benzocaine versus placebo as topical anesthetics. J Dent. 2006;34(10):747-750. doi:10.1016/j.jdent.2006.01.009
- Kothwale SV, Patwardhan V, Gandhi M, Sohoni R, Kumar A. A comparative study of antiplaque and antigingivitis effects of herbal mouthrinse containing tea tree oil, clove, and basil with commercially available essential oil mouthrinse. J Indian Soc Periodontol. 2014;18(3):316-320. doi:10.4103/0972-124X.134568
- Carvalho RPR, Lima GDA, Machado-Neves M. Effect of eugenol treatment in hyperglycemic murine models: a meta-analysis. Pharmacol Res. 2021;165:105315. doi:10.1016/j.phrs.2020.105315
- Mohan R, Jose S, Mulakkal J, Karpinsky-Semper D, Swick AG, Krishnakumar IM. Water-soluble polyphenol-rich clove extract lowers pre- and post-prandial blood glucose levels in healthy and prediabetic volunteers: an open label pilot study. BMC Complement Altern Med. 2019;19(1):99. doi:10.1186/s12906-019-2507-7
- Nirmala MJ, Durai L, Gopakumar V, Nagarajan R. Anticancer and antibacterial effects of a clove bud essential oil-based nanoscale emulsion system. Int J Nanomedicine. 2019;14:6439-6450. doi:10.2147/IJN.S211047
- Liu H, Schmitz JC, Wei J, et al. Clove extract inhibits tumor growth and promotes cell cycle arrest and apoptosis. Oncol Res. 2014;21(5):247–259. doi:10.3727/096504014X13946388748910
- Begum SN, Ray AS, Rahaman CH. A comprehensive and systematic review on potential anticancer activities of eugenol: from pre-clinical evidence to molecular mechanisms of action. Phytomedicine. 2022;107:154456. doi:10.1016/j.phymed.2022.154456
- Percival SS, Vanden Heuvel JP, Nieves CJ, Montero C, Migliaccio AJ, Meadors J.Bioavailability of herbs and spices in humans as determined by ex vivo inflammatory suppression and DNA strand breaks. J Am Coll Nutr. 2012;31(4):288-294. doi:10.1080/07315724.2012.10720438
- Viuda-Martos M, Ruiz Navajas Y, Sánchez Zapata E, Fernández-LÃ3pez J, Pérez-Ãlvarez JA. Antioxidant activity of essential oils of five spice plants widely used in a Mediterranean diet. Flavour Fragr J. 2010;25(1):13-19. doi:10.1002/ffj.1951
- Nagababu E, Rifkind JM, Boindala S, Nakka L. Assessment of antioxidant activity of eugenol in vitro and in vivo. Methods Mol Biol. 2009:165-180. doi:10.1007/978-1-60327-029-8_10
- Eugenol (clove oil). In: LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2012.
- Brown SA, Biggerstaff J, Savidge GF. Disseminated intravascular coagulation and hepatocellular necrosis due to clove oil. Blood Coagul Fibrinolysis. 1992;3(5):665-668. doi:10.1097/00001721-199210000-00025
- MedlinePlus. Clove.
- Nathan M. The Complete German Commission E Monographs: therapeutic guide to herbal medicines. Annals of Internal Medicine. 1999;130(5):459. doi:10.7326/0003-4819-130-5-199903020-00024.
