برخی از افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) تصمیم میگیرند که برای کمک به مدیریت وضعیت خود، از تنظیمات کایروپراکتیک استفاده کنند. اسپوندیلیت آنکیلوزان نوعی آرتریت است که منجر به التهاب مفاصل ستون فقرات، مفاصل ساکروایلیاک (که لگن و ستون فقرات را به هم متصل میکنند) و رباطها میشود و به مرور زمان میتواند باعث درد و سفتی گردد.
- ماهیت بیماری: در بسیاری از افراد، AS ممکن است فقط باعث عودهای خفیف و موقتی شود. اما در افرادی با موارد شدیدتر بیماری، ممکن است جوش خوردن مهرهها (ادغام استخوانهای ستون فقرات) رخ دهد که انعطافپذیری ستون فقرات را از بین برده و آن را سفت و سخت میکند¹.
- تنظیمات کایروپراکتیک: تنظیمات کایروپراکتیک، که با نام مانورهای ستون فقرات نیز شناخته میشوند، شامل اعمال یک نیروی کنترل شده و سریع (Thrusting Force) به مفصل توسط کایروپراکتور با استفاده از دست یا دستگاه است.
آیا پزشکان کایروپراکتیک را برای AS توصیه میکنند؟
بهطور کلی، پزشکان متخصص در زمینه اسپوندیلیت آنکیلوزان نسبت به استفاده از کایروپراکتیک محتاط هستند و در برخی موارد آن را توصیه نمیکنند.
- عدم توصیه SAA: انجمن اسپوندیلیت آمریکا (SAA) بهصراحت اعلام میکند که پزشکان درمان کایروپراکتیک را برای AS توصیه نمیکنند².
- هشدار بنیاد آرتریت: بنیاد آرتریت نیز توصیه میکند که در استفاده از مراقبتهای کایروپراکتیک برای مدیریت شرایط التهابی مانند AS، احتیاط شود. این بنیاد بهویژه تأکید میکند که فرد در صورت تجربه التهاب فعال و تورم ناشی از عود بیماری یا در صورت داشتن ستون فقرات جوش خورده، باید از تنظیمات کایروپراکتیک خودداری کند؛ زیرا مانورها در این شرایط میتوانند خطرناک باشند.
- تکنیکهای پرخطر و کمخطر: یک بررسی تحقیقاتی در سال ۲۰۱۷ به کایروپراکتورها هشدار داد که از تکنیکهای مانور پرسرعت و دامنه کم (High Velocity, Low Amplitude Spinal Manipulation) در فاز التهابی شرایطی مانند AS پرهیز کنند. با این حال، در این بررسی اشاره شد که تکنیکهای سرعت پایین و دامنه کم یا کار بر روی بافت نرم ممکن است در برخی موارد ایمن باشند.

مزایای احتمالی مراقبتهای کایروپراکتیک برای AS
اگرچه یافتههای کلی برای جمعیت مبتلا به AS محدود است، یک سری گزارش موردی در سال ۲۰۱۷، شرایط سه فرد با اسپوندیلیت آنکیلوزان غیرفعال را توصیف کرد⁴. این افراد دارای کمردرد التهابی و سفتی بودند که بیش از سه ماه طول کشیده بود.
- نتایج مطالعات موردی: محققان به این نتیجه رسیدند که مانورهای کایروپراکتیک و توانبخشی ظاهراً توانسته است علائم را کاهش دهد و عملکرد اسکلتی-عضلانی را در هر سه نفر بهبود بخشد. با این حال، نمیتوان یافتههای یک سری گزارش موردی را به تمام افراد مبتلا به این بیماری تعمیم داد.
- سایر روشهای درمانی کایروپراکتیک: کایروپراکتورها میتوانند روشهای درمانی دیگری را ارائه دهند که ممکن است برای AS مفید باشند، حتی اگر مانورهای ستون فقرات نامناسب باشند:
- اولتراسوند (Ultrasound): امواج صوتی که با ایجاد اثر ماساژ بر بافتهای نرم و مفاصل، میتوانند به کاهش سفتی، درد و تورم کمک کنند.
- الکتروتراپی (Electrotherapy): پالسهای الکتریکی کوچک و بدون درد که با تحریک اعصاب و عضلات، به درمان آسیبهای بافت نرم کمک میکنند.
- لیزر سرد (Low-level Laser): یک لیزر یا نور بدون تولید حرارت که به عمق بافت نفوذ کرده و ممکن است به کاهش التهاب کمک کند.
- سونا مادون قرمز (Infrared Sauna): سطح کنترل شدهای از حرارت که مفاصل را از داخل گرم کرده، درد را تسکین میدهد و گردش خون را افزایش میدهد.
خطرات تنظیمات کایروپراکتیک برای AS
افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان که تحت تنظیمات کایروپراکتیک قرار میگیرند، ممکن است به دلیل داشتن تراکم و استحکام استخوانی کمتر نسبت به جمعیت عمومی، خطر بیشتری برای شکستگی مهرهها، مفصل ران یا استخوان رادیوس (یکی از استخوانهای ساعد) داشته باشند⁵.
- عوارض عصبی: درمانهای کایروپراکتیک در برخی افراد منجر به عوارض عصبی شده است. افرادی که به دلیل AS دچار جوش خوردن استخوان شدهاند، در معرض خطر بالاتری برای بروز این عوارض قرار دارند.
- پرهیز از دستکاری گردن: باید از مراقبتهای کایروپراکتیک در ناحیه گردن اجتناب شود، حتی در صورت عدم وجود التهاب فعال. این اجتناب به دلیل خطر بالای آسیب به نخاع است که میتواند منجر به فلج شدن شود.
درمانهای اصلی و جایگزین برای اسپوندیلیت آنکیلوزان
در حال حاضر، درمان قطعی برای AS در دسترس نیست، اما درمانهای موجود میتوانند به مدیریت علائم، حمایت از وضعیت بدنی و کاهش سرعت پیشرفت بیماری کمک کنند.
درمانهای رایج
بیشتر افراد ترکیبی از دارو درمانی و فیزیوتراپی دریافت میکنند.
- داروها: پزشکان ممکن است داروهای ضدالتهابی بدون نسخه یا کورتیکواستروئیدهای تزریقی را تجویز کنند. در صورت عدم پاسخ به درمانهای اولیه، داروهای بیولوژیک (که پیامهای ایمنی خاص تولید کننده التهاب را هدف قرار میدهند) یا مهارکنندههای ژانوس کیناز (JAK inhibitors) (که با مسدود کردن التهاب از داخل سلول، عمل میکنند) تجویز میشوند.
- جراحی: جراحی بهندرت برای AS توصیه میشود، زیرا ممکن است عوارضی مانند تبدیل بافت نرم به استخوان در خارج از محل مورد نظر رخ دهد که به آن استخوانسازی نابهجا (Ectopic Bone) گفته میشود.
درمانهای مکمل و جایگزین
انجمن SAA پیشنهاد میکند که برخی افراد ممکن است از درمانهای مکمل و جایگزین زیر بهرهمند شوند:
- طب سوزنی (Acupuncture): برای مدیریت درد.
- ماساژ (Massage): برای کاهش تنش عضلانی.
- درمان با یوگا (Yoga Therapy): برای بهبود انعطافپذیری.
- تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS): این دستگاه پالسهای الکتریکی را از طریق الکترودهای پوستی اعمال میکند تا به کنترل درد کمک کند.
- ورزش: یک برنامه ورزشی ایدهآل باید شامل کشش و دامنه حرکتی، هوازی، تقویت عضلات (بهویژه مرکزی)، تعادل و فعالیت در آب باشد.
❓ سؤالات متداول
آیا کایروپراکتیک برای درمان کمردرد مزمن ایمن است؟
بر اساس تحقیقات، مانورهای ستون فقرات ممکن است بهبودهای جزئی در چگونگی تأثیر کمردرد مزمن بر جنبههای مختلف زندگی روزمره ایجاد کنند. اما در مورد AS، ایمنی آن بستگی به فاز بیماری و وضعیت ستون فقرات (جوش خورده یا ملتهب) دارد.
آیا کایروپراکتیک برای افراد مبتلا به پوکی استخوان مناسب است؟
از آنجایی که افراد مبتلا به AS معمولاً تراکم استخوانی پایینتری دارند، مانورهای کایروپراکتیک (به دلیل اعمال نیروی سریع) میتوانند خطر شکستگی را افزایش دهند. بنابراین، باید با احتیاط زیاد و مشورت با متخصص انجام شوند.
چه زمانی باید استفاده از کایروپراکتیک را برای AS متوقف کرد؟
در صورت تجربه هرگونه عود التهابی فعال، تورم، یا زمانی که ستون فقرات فرد دچار جوش خوردگی شده است، باید فوراً استفاده از تنظیمات کایروپراکتیک متوقف شود. همچنین، باید از هرگونه دستکاری در ناحیه گردن اجتناب کرد.
جمعبندی
اسپوندیلیت آنکیلوزان یک آرتریت التهابی است که با ایجاد درد، سفتی و احتمال جوش خوردن ستون فقرات همراه است. انجمنهای تخصصی مانند SAA، مراقبتهای کایروپراکتیک را برای افراد مبتلا به اسپوندیلیت توصیه نمیکنند، بهویژه در زمان عود یا وجود ستون فقرات جوش خورده، زیرا خطر شکستگی و عوارض عصبی وجود دارد. با این حال، در افراد با بیماری غیرفعال، ممکن است برخی روشهای کایروپراکتیک مانند کار با بافت نرم یا اولتراسوند مفید باشند. درمانهای مرسوم شامل داروها، فیزیوتراپی و در موارد نادر جراحی است، در حالی که طب سوزنی و ماساژ نیز به عنوان درمانهای جایگزین مورد استفاده قرار میگیرند.
- Ankylosing spondylitis. (n.d.).
https://www.versusarthritis.org/about-arthritis/conditions/ankylosing-spondylitis/ - Ankylosing spondylitis. (2023).
https://www.niams.nih.gov/health-topics/ankylosing-spondylitis - Chiropractic care for arthritis. (n.d.).
https://www.arthritis.org/health-wellness/treatment/complementary-therapies/physical-therapies/chiropractic-care-for-arthritis - Cornelson SM, et al. (2017). Chiropractic care in the management of inactive ankylosing spondylitis: A case series.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5731838/ - Overview of spondylitis. (n.d.).
https://spondylitis.org/about-spondylitis/overview-of-spondyloarthritis/ - Research review: Clinical practice guideline: Chiropractic care for low back pain. (2017).
https://www.acatoday.org/news-publications/research-review-clinical-practice-guideline-chiropractic-care-for-low-back-pain/ - Spinal manipulation: What you need to know. (2022).
https://www.nccih.nih.gov/health/spinal-manipulation-what-you-need-to-know - https://www.medicalnewstoday.com/articles/as-and-chiropractic-adjustments
