آرتروز یک بیماری رایج در سگها است که باعث درد و تورم در مفاصل میشود و تحرک و انعطافپذیری آنها را به شدت کاهش میدهد. این بیماری که با التهاب، تورم و حساسیت در مفاصل مشخص میشود، محدود به انسانها نیست و سگها نیز به طور مشابه آن را تجربه میکنند. آرتروز در سگها ممکن است به دلیل فرسایش و پارگی مفاصل در طول زندگی یا عوامل دیگری مانند ژنتیک، آسیبدیدگی یا سایر بیماریها ایجاد شود.
علائم آرتروز در سگها شامل لنگیدن، بیمیلی به حرکت یا ورزش، دشواری در بلند شدن یا دراز کشیدن و تغییراتی در وضعیت بدن مانند خمیدگی پشت است. اگرچه هیچ درمان قطعی برای آرتروز در سگها وجود ندارد، اما دامپزشکان روشهای درمانی متعددی را برای مدیریت این وضعیت توصیه میکنند.
🏠 راهکارهای خانگی برای مدیریت آرتروز سگها
دامپزشکان پیش از تجویز هرگونه دارو، به احتمال زیاد چندین راهکار خانگی را برای مدیریت آرتروز سگ شما پیشنهاد خواهند کرد. این راهکارها اغلب شامل تغییرات در سبک زندگی و مراقبتهای فیزیکی هستند.
مدیریت وزن بدن
چاقی و اضافه وزن یک عامل شایع است که میتواند باعث آرتروز در سگها شود یا وضعیت موجود را بدتر کند، زیرا فشار زیادی بر مفاصل حیوان وارد میآورد. بنابراین، دامپزشکان غالباً مدیریت وزن را به عنوان اولین گام برای کاهش علائم توصیه میکنند. نتایج یک تحقیق در سال ۲۰۲۱ نشان میدهد که کاهش وزن میتواند به طور قابل توجهی لنگش و کیفیت کلی زندگی در سگهای چاق مبتلا به استئوآرتریت (شایعترین شکل آرتروز در سگها) را بهبود بخشد ¹.
مدیریت وزن با ترکیبی از تغذیه صحیح و ورزش به دست میآید؛ از این رو، دامپزشک احتمالاً به شما کمک میکند تا یک برنامه غذایی و ورزشی مناسب برای حیوان خانگی خود تدوین کنید.
فیزیوتراپی (فیزیکال تراپی)
فیزیوتراپی گزینه دیگری برای کاهش درد در سگهای مبتلا به آرتروز است. برخی از این تکنیکها را میتوانید خودتان در خانه انجام دهید، اما برخی دیگر ممکن است نیاز به کمک حرفهای از یک فیزیوتراپیست دامپزشکی داشته باشند.
فیزیوتراپی ممکن است شامل تکنیکهای زیر باشد:
- آبدرمانی (Hydrotherapy): این شکل از درمان شامل استفاده از تمرینات مبتنی بر آب برای کمک به بهبود است، مانند جلسات کنترل شده شنا یا استفاده از تردمیل زیر آب.
- ماساژ درمانی: این تکنیک شامل ماساژ دادن مفاصل برای کاهش درد و تورم در ناحیه آسیبدیده است.
- تمرینات تقویتکننده: تمریناتی برای تقویت عضلات سگ میتواند به کاهش درد و جلوگیری از بدتر شدن بیماری کمک کند. این تمرینات میتوانند به سادگی یک پیادهروی منظم باشند یا شامل تمرینات مقاومتی در برنامه روزانه سگ شوند.
- تمرینات دامنه حرکتی (Range of Motion): این تمرینات شامل حرکت دادن آرام مفاصل سگ در تمام دامنه حرکتی آنها است که به بهبود انعطافپذیری و کاهش درد و سفتی کمک میکند.
- درمان سرد یا گرمایی: این تکنیک شامل استفاده از کمپرسهای سرد یا گرم بر روی مفاصل برای کاهش تورم و التهاب است.

💊 داروها و مکملهای درمانی آرتروز در سگها
در بسیاری از موارد، ممکن است برای مدیریت آرتروز در سگها نیاز به دارو باشد. این داروها میتوانند شامل درمانهای بدون نسخه یا داروهای تجویزی باشند.
مکملهای تغذیهای و داروهای بدون نسخه
به طور کلی، داروهای مخصوص آرتروز سگها اغلب نیاز به نسخه دامپزشک دارند. با این حال، برخی از روشهای غیردارویی دیگر، عمدتاً از طریق تغذیه، میتوانند مفید باشند. یکی از این روشها، استفاده از مکملهای مفصلی است. برخی مکملهای غذایی میتوانند به حفظ سلامت مفاصل کمک کرده و از بدتر شدن آرتروز جلوگیری کنند.
برخی از رایجترین مکملهای مفصلی عبارتند از:
- اسیدهای چرب امگا ۳، مانند روغن ماهی
- عوامل حاوی گلوکزامین و کندرویتین سولفات
- گلیکوزآمینوگلیکانهای پلی سولفاته، مانند پلیگلیکان SA
دامپزشکان ممکن است مکملهای مفصلی را حتی قبل از بروز علائم آرتروز، به ویژه برای سگهای نژاد بزرگ که در معرض خطر بالاتری قرار دارند، توصیه کنند. همچنین، غذاهای تجویزی مخصوصی برای سگها وجود دارند که برای کمک به مدیریت آرتروز فرموله شدهاند. این غذاها با مدیریت مسیرهای التهابی در بدن، به کاهش تورم و درد ناشی از آرتروز کمک میکنند.
داروهای تجویزی
گاهی اوقات، دامپزشک تشخیص میدهد که برای کنترل وضعیت سگ شما به داروهای تجویزی نیاز است. این داروها شامل دستههای مهمی از مسکنها و داروهای ضدالتهابی هستند.
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): داروهای NSAIDs میتوانند برای کاهش درد و تورم مفاصل استفاده شوند. نمونههایی از آنها شامل ملوکسیکام (Metacam)، گراپیپرانت (Galliprant) و دیکلوفناک موضعی (Venngel One) هستند. در حالی که این داروها در انسان معمولاً بدون نسخه در دسترس هستند، نمونههای مخصوص حیوانات حتماً به نسخه دامپزشک نیاز دارند.
- داروهای قویتر برای تسکین درد: در برخی موارد، دامپزشکان ممکن است داروهای قویتری مانند گاباپنتین یا آمانتادین را تجویز کنند. با این حال، این داروها توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای حیوانات تأیید نشدهاند و مصرف آنها به عنوان “مصرف خارج از برچسب” تلقی میشود.
- کورتیکواستروئیدها: در برخی موارد، داروهای کورتیکواستروئیدی ممکن است برای مدیریت آرتروز سگها استفاده شوند، اما این معمولاً به دلیل خطر عوارض جانبی، به عنوان آخرین راهحل در نظر گرفته میشود. پردنیزولون (Prednis-Tab) یکی از نمونههای رایج است.
- تزریقات مفصلی: در موارد شدید با آسیب گسترده به مفاصل، دامپزشکان ممکن است تزریقاتی را برای مدیریت آرتروز توصیه کنند. این تزریقات معمولاً شامل هیالورونیک اسید (HA) برای بهبود روانکاری مفصل یا هیدروژلهای مصنوعی مانند آرترامید برای بازگرداندن عملکرد مفصل هستند. از مثالهای دیگر میتوان به تزریق سلولهای بنیادی و پلاسمای غنی از پلاکت اشاره کرد.
- سایر داروهای تزریقی: برخی داروها مستقیماً به مفصل تزریق نمیشوند، اما میتوانند به مدیریت آرتروز کمک کنند. یک نمونه رایج، پلی سولفاته گلیکوزآمینوگلیکان (Adequan Canine) است که به ترمیم غضروف و افزایش روانکاری مفصل کمک میکند. مثال دیگر شامل آنتیبادیهای مونوکلونال مانند بدینوتوماب (Librela) است.
توجه بسیار مهم: شما هرگز نباید داروهایی را که برای انسان تجویز شدهاند به سگها بدهید. دوزها و فرمولاسیونهای داروهای انسانی و سگها معمولاً متفاوت هستند و دادن داروی طراحی شده برای انسان به یک سگ میتواند منجر به عوارض جانبی شدید و خطرناک شود.
🔪 جراحی برای آرتروز سگها
در شدیدترین موارد آرتروز، دامپزشکان ممکن است جراحی را برای سگ شما توصیه کنند. این جراحیها شامل چندین روش تخصصی هستند.
- تعویض مفصل: این روش شامل جایگزینی یک مفصل آسیبدیده با یک مفصل مصنوعی است. این کار میتواند درد را کاهش داده و تحرک کلی حیوان را بهبود بخشد.
- جوش دادن مفصل (Joint Fusion): در این جراحی، استخوانهای یک مفصل خاص به هم جوش داده میشوند. این روش درد را به طور کامل از بین میبرد، اما تمام حرکت در آن مفصل را نیز حذف میکند.
- آرتروپلاستی قطع و برداشت (Excision Arthroplasty): این روش شامل برداشتن بخشی از مفصل آسیبدیده برای ایجاد یک مفصل کاذب است که با بافت اسکار (جای زخم) پر میشود.
- جراحیهای اصلاحی: اگر آرتروز سگ شما ناشی از یک مشکل زمینهای در ساختار آناتومیکی او باشد، برخی جراحیهای اصلاحی میتوانند خطر آسیب دیدن مفاصل و ایجاد آرتروز را کاهش دهند.
❓ سوالات متداول
اولین و مهمترین توصیه برای سگهای مبتلا به آرتروز چیست؟
مهمترین و اولین توصیهای که دامپزشکان برای سگهای مبتلا به آرتروز میکنند، کاهش وزن و حفظ وزن متعادل از طریق رژیم غذایی و ورزش مناسب است. چاقی یک عامل اصلی تشدید کننده آرتروز است و کاهش وزن، فشار وارده بر مفاصل را به طور قابل ملاحظهای کم میکند.
آیا مکملهای مفصلی واقعاً برای سگها مؤثر هستند؟
بله، بسیاری از مکملهای مفصلی مانند امگا ۳، گلوکزامین و کندرویتین میتوانند به حمایت از سلامت غضروف کمک کرده و روند تخریب مفصل را کند نمایند. دامپزشکان حتی ممکن است این مکملها را به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای سگهای مستعد، مانند نژادهای بزرگ، تجویز کنند.
آیا میتوان برای سگ از مسکنهای انسانی استفاده کرد؟
خیر، به هیچ وجه نباید از مسکنها یا داروهای تجویزی انسانی برای سگها استفاده کرد. دوز و ترکیبات داروها برای انسان و سگ متفاوت است و مصرف داروهای انسانی میتواند منجر به عوارض جانبی جدی و خطرناکی برای سگ شود.
آیا آرتروز سگ قابل درمان است؟
آرتروز یک بیماری مزمن و پیشرونده است و در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای آن وجود ندارد. با این حال، با استفاده ترکیبی از مدیریت وزن، فیزیوتراپی، مکملها و داروهای تجویزی، میتوان علائم آن را با موفقیت کنترل کرده و کیفیت زندگی سگ را به طور قابل توجهی بهبود بخشید.
🔑 خلاصه نهایی
آرتروز یک بیماری شایع در سگها، به ویژه با افزایش سن، است که به دلیل فرسایش طبیعی مفاصل رخ میدهد. روشهای متعددی برای درمان آرتروز سگها وجود دارد. اولین توصیه معمولاً کاهش وزن است؛ زیرا چاقی عاملی رایج در تشدید آرتروز است و حفظ وزن مناسب به کاهش فشار بر مفاصل کمک میکند. همچنین، فیزیوتراپی میتواند در کاهش درد و تورم مؤثر باشد. مکملهای غذایی مانند گلوکزامین نیز برای حمایت از سلامت مفصل استفاده میشوند و معمولاً بدون نسخه در دسترس هستند. در بسیاری از موارد، داروهای تجویزی مانند NSAIDs برای مدیریت وضعیت سگ ضروری هستند. آرتروز قابل درمان نیست، اما علائم آن میتواند با ترکیبی از این روشهای درمانی با موفقیت کنترل شود.
