راهنمای پیشگیری از عفونت‌ها در افراد مبتلا به نقص ایمنی اولیه

iStock

سیستم ایمنی شما چگونه از بدن محافظت می‌کند

سیستم ایمنی بدن نقش اصلی در محافظت از بدن در برابر باکتری‌ها، قارچ‌ها، انگل‌ها و ویروس‌های بیماری‌زا ایفا می‌کند. زمانی که بیمار می‌شوید، یک سیستم ایمنی سالم به بازگرداندن سلامت شما کمک می‌کند و روند بهبود را تسریع می‌بخشد.[1]

نقص ایمنی اولیه (PI) اصطلاحی کلی برای بیش از ۴۰۰ بیماری است که عملکرد صحیح سیستم ایمنی را مختل می‌کنند. زندگی با سیستم ایمنی ضعیف می‌تواند خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهد، شدت آن را بدتر کند و توانایی بدن در مبارزه با بیماری را کاهش دهد.[2]

عواملی که خطر ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهند

برخی عوامل می‌توانند خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهند و این عوامل برای همه افراد – چه مبتلا به نقص ایمنی اولیه و چه غیر آن – مشابه هستند. دکتر آرمیتاژ تأکید می‌کند که این عوامل شامل موارد زیر می‌شوند:

سن: کودکان خردسال و سالمندان در معرض خطر بالاتری از عفونت شدید قرار دارند.[3]
سیگار کشیدن: مصرف دخانیات با تضعیف سیستم ایمنی خطر ابتلا به بیماری‌های ویروسی و باکتریایی را افزایش می‌دهد.[4]
مصرف الکل: نوشیدن بیش از حد الکل در طول زمان می‌تواند ایمنی بدن را کاهش دهد.[5]
اجتماعات بزرگ: حضور در تجمعات عمومی شما را در معرض میکروب‌هایی قرار می‌دهد که می‌توانند منجر به بیماری شوند.[6]
وضعیت سلامت: علاوه بر نقص ایمنی اولیه، بیماری‌هایی مانند HIV/AIDS، برخی سرطان‌ها و مشکلات مرتبط با سیستم ایمنی، خطر عفونت را افزایش می‌دهند.[7]
داروهای خاص: برخی داروها مانند شیمی‌درمانی یا کورتون‌ها با سرکوب سیستم ایمنی می‌توانند خطر عفونت را بالا ببرند.[7]

داروهایی برای پیشگیری از عفونت

با وجود نقص ایمنی اولیه، تغییر سبک زندگی به‌تنهایی کافی نیست و برای مقابله با خطر بالای عفونت‌ها ممکن است نیاز به درمان دارویی باشد. دکتر آرمیتاژ پیشنهاد می‌دهد که برخی مداخلات پزشکی مفید هستند:[2]

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

درمان جایگزینی ایمونوگلوبولین: این درمان با استفاده از آنتی‌بادی‌ها باعث تقویت عملکرد سیستم ایمنی شده و از بدن در برابر باکتری‌هایی که در افراد فاقد پاسخ آنتی‌بادی خاص ایجاد عفونت می‌کنند محافظت می‌کند.
آنتی‌بیوتیک‌ها: این داروها برای درمان عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌شوند و ممکن است به‌صورت پیشگیرانه برای کاهش احتمال عفونت تجویز شوند.
داروهای ضدویروسی: این داروها برای درمان عفونت‌های ویروسی به‌کار می‌روند و در برخی موارد برای پیشگیری از عفونت‌های آینده نیز تجویز می‌شوند.
درمان ژنی: در مواردی که نقص ایمنی اولیه ناشی از جهش‌های ژنتیکی است، ممکن است درمان ژنی مؤثر باشد.
پیوند سلول‌های بنیادی: در موارد عوارض شدید و تهدیدکننده حیات می‌توان از پیوند سلول‌های بنیادی استفاده کرد.

عادات روزمره برای کاهش خطر عفونت

در کنار دارو، رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از عفونت‌ها داشته باشد. پیشنهادهای زیر را مدنظر قرار دهید:

پرهیز از تماس‌های غیرضروری: از مکان‌های عمومی شلوغ و افرادی که بیمار هستند دوری کنید. در صورت لزوم، در این مکان‌ها از ماسک استفاده نمایید.[8]
رعایت بهداشت دست‌ها: دستان خود را مرتباً بشویید، به‌ویژه پس از استفاده از سرویس بهداشتی و پیش از خوردن غذا. پشت دست‌ها، مچ‌ها و خشک‌کردن کامل نیز اهمیت دارد.[9]
صورت خود را لمس نکنید: تنها شستن دست کافی نیست؛ باید از لمس کردن صورت، کندن زخم‌ها یا فشار دادن جوش‌ها خودداری کرد.[9]
تغذیه سالم: یک رژیم غذایی متعادل می‌تواند عملکرد ایمنی را تقویت کند. مصرف میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات کم‌چرب، پروتئین‌های بدون چربی و غلات کامل توصیه می‌شود. مصرف نمک، چربی اشباع و قندهای افزوده را محدود نمایید.[8]
فعال بمانید: ورزش منظم باعث ارتقاء سلامت عمومی شده و می‌تواند ایمنی بدن را تقویت کند. هدف حداقل ۳۰ دقیقه ورزش متوسط در ۵ روز هفته است.[8]
وزن مناسب: داشتن شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر از ۳۰ به‌عنوان چاقی محسوب می‌شود و می‌تواند کارایی سیستم ایمنی را کاهش دهد. چاقی همچنین ممکن است اثربخشی برخی واکسن‌ها را نیز کم کند.[10]
خواب کافی: کم‌خوابی باعث اختلال در عملکرد سیستم ایمنی می‌شود. بزرگسالان باید حداقل ۷ ساعت خواب شبانه داشته باشند.[10]
مدیریت استرس: ابتلا به نقص ایمنی اولیه ممکن است منبع اضطراب باشد. فعالیت‌هایی مانند مدیتیشن یا یوگا می‌توانند به کنترل استرس کمک کنند.[8]
ترک سیگار: ترک دخانیات باعث تقویت توانایی بدن در مبارزه با بیماری می‌شود.[10]
محدودیت مصرف الکل: برای حفظ ایمنی بدن، بهتر است نوشیدنی‌های الکلی را به حداقل برسانید.[10]
سفر ایمن: پیش از سفر درباره خطرات بهداشتی مقصد تحقیق کنید. استفاده از دستمال مرطوب ضدعفونی‌کننده و پرهیز از یخ در نوشیدنی‌ها از جمله اقدامات مفید است. بنیاد نقص ایمنی راهنمای ویژه‌ای برای سفر ایمن ارائه کرده است.
چکاپ‌های منظم: با مراجعه دوره‌ای به پزشک، امکان کنترل وضعیت و دریافت واکسن‌های لازم فراهم می‌شود.[8]

چگونه در برابر استرس ناشی از نقص ایمنی اولیه تعادل ایجاد کنیم

مدیریت نقص ایمنی اولیه می‌تواند همراه با استرس باشد و نگرانی در مورد خطر عفونت امری طبیعی است. پیروی از برنامه درمانی و سبک زندگی سالم به شما کمک می‌کند تا کنترل بیشتری بر سلامت خود داشته باشید.[11]

دکتر آرمیتاژ می‌گوید: «یادگیری و آگاهی بیشتر موجب توانمندی می‌شود. همکاری با متخصصان بیماری‌های عفونی و ایمنی‌شناسی، اتخاذ اقدامات پیشگیرانه و درمان به‌موقع عفونت‌ها راهکارهایی کلیدی هستند.»

اگر حس می‌کنید فشار روانی ناشی از بیماری زیاد شده یا در تلاش برای اجتناب از عفونت خود را منزوی می‌کنید، از پزشک خود بخواهید تا شما را به روان‌درمانگر ارجاع دهد.

جمع‌بندی

نقص ایمنی اولیه به دلیل ضعف سیستم ایمنی خطر ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد. عواملی مانند سن، سیگار، و وضعیت کلی سلامت می‌توانند این خطر را بیشتر کنند.

درمان‌هایی مانند آنتی‌بیوتیک، داروی ضدویروسی، ایمونوگلوبولین، و حتی ژن‌درمانی یا پیوند سلول‌های بنیادی می‌توانند از عفونت‌های شدید در افراد مبتلا به نقص ایمنی جلوگیری کنند.

پیروی از عادات سالم روزانه – از بهداشت دست تا تغذیه، ورزش، کنترل استرس و ترک دخانیات – می‌تواند سیستم ایمنی را تقویت کرده و خطر بیماری را کاهش دهد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: