۱۰ نشانه و علائم ناباروری در زنان و مردان

ناباروری یک مشکل شایع پزشکی است که می‌تواند به عوامل متعددی در زنان و مردان مرتبط باشد و شناخت علائم آن اهمیت زیادی دارد. مهم‌ترین نشانه ناباروری این است که پس از یک سال تلاش برای بارداری (یا شش ماه در صورتی که سن زن ۳۵ سال یا بیشتر باشد) بارداری رخ ندهد.1 این وضعیت می‌تواند به دلایل مختلفی در هر دو شریک ایجاد شود، اما علائم آن بین زنان و مردان متفاوت است.2

شناخت این نشانه‌ها می‌تواند به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثرتر کمک کند. پزشکان تأکید می‌کنند که مراجعه به‌موقع به متخصص می‌تواند شانس باروری را افزایش دهد و از مشکلات پیچیده‌تر پیشگیری کند.

نشانه‌های ناباروری در زنان

۱. قاعدگی نامنظم

طول چرخه قاعدگی در زنان متفاوت است، اما به‌طور متوسط حدود ۲۸ روز طول می‌کشد و تغییرات چند روزه معمولاً طبیعی محسوب می‌شود. اگر چرخه قاعدگی به‌قدری نامنظم باشد که نتوانید زمان پریود خود را پیش‌بینی کنید، ممکن است دچار یک مشکل زمینه‌ای باشید که بر باروری تأثیر می‌گذارد.

شرایطی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) که بر سطح هورمون‌ها اثر می‌گذارند، می‌توانند موجب قاعدگی نامنظم شوند و به ناباروری منجر شوند.1 تحقیقات نشان داده‌اند که تغییرات هورمونی ناشی از این بیماری می‌تواند رشد فولیکول‌ها را مختل کند و بر کیفیت تخمک‌ها اثر منفی بگذارد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

۲. قطع قاعدگی

زنانی که در بیشتر ماه‌ها پریود نمی‌شوند، ممکن است در معرض ناباروری باشند. علل احتمالی قطع قاعدگی شامل استرس شدید، تغییرات قابل توجه در وزن، PCOS و ورزش‌های سنگین است.3

این عوامل می‌توانند توانایی تخمک‌گذاری و باروری را کاهش دهند. اگر پریود شما متوقف شده و باردار نیستید، مراجعه به پزشک ضروری است تا علت دقیق بررسی شود.

۳. قاعدگی دردناک

قاعدگی بسیار دردناک یا همراه با خونریزی شدید ممکن است نشانه ناباروری ناشی از اندومتریوز باشد. در این بیماری، بافتی مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد می‌کند که می‌تواند عملکرد طبیعی سیستم تولیدمثل را مختل کند.

اندومتریوز علاوه بر ناباروری می‌تواند موجب دردهای لگنی، خونریزی شدید و حتی درد هنگام رابطه جنسی شود.4 پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این بیماری یکی از علل اصلی ناباروری در زنان محسوب می‌شود.

۴. درد هنگام رابطه جنسی

درد هنگام رابطه جنسی (دیسپارونی) هرگز طبیعی نیست و می‌تواند نشانه یک بیماری جدی باشد. اگر رابطه جنسی برای شما دردناک یا آزاردهنده است، باید به پزشک مراجعه کنید.

این مشکل ممکن است ناشی از شرایطی باشد که باروری را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مانند اندومتریوز، فیبروم‌های رحمی یا عفونت‌های خاص.4 تشخیص به‌موقع این بیماری‌ها نقش مهمی در حفظ باروری دارد.

۵. تغییرات هورمونی

سطوح هورمونی بدن در طول ماه تغییر می‌کند و می‌تواند بر باروری تأثیرگذار باشد. علائم احتمالی تغییرات هورمونی شامل تغییرات پوستی، تغییرات در رشد مو، تغییر وزن و تغییر در میل جنسی است.1

این تغییرات می‌توانند نشان‌دهنده اختلالات جدی مانند مشکلات تیروئید یا تخمدان‌ها باشند. پیگیری این علائم با آزمایش خون و ارزیابی پزشک می‌تواند از ناباروری جلوگیری کند.

۶. چاقی

چاقی یکی از عوامل خطر مهم برای ناباروری محسوب می‌شود و می‌تواند احتمال بارداری را کاهش دهد. تحقیقات نشان داده‌اند که وزن بدن نقش مستقیمی در توانایی باروری دارد.5

چاقی همچنین می‌تواند خطر عوارض بارداری مانند دیابت بارداری و پره‌اکلامپسی را افزایش دهد.3 کاهش وزن از طریق رژیم غذایی سالم و ورزش می‌تواند باروری را بهبود بخشد.

۱۰ نشانه و علائم ناباروری در زنان و مردان

SrdjanPav / Getty Images

نشانه‌های ناباروری در مردان

۱. تغییرات هورمونی

سطح کافی هورمون تستوسترون برای تولید اسپرم سالم و بارور لازم است. هر بیماری یا شرایطی که سطح تستوسترون مردان را کاهش دهد می‌تواند ناباروری ایجاد کند.6

کاهش میل جنسی یا تغییرات در تمایل به رابطه جنسی ممکن است نشان‌دهنده افت سطح هورمون‌ها باشد. بررسی این علائم به تشخیص سریع‌تر مشکلات غدد درون‌ریز کمک می‌کند.

۲. اختلال نعوظ

اختلال نعوظ زمانی رخ می‌دهد که فرد نتواند نعوظ کافی برای رابطه جنسی داشته باشد یا آن را حفظ کند. این مشکل می‌تواند ناشی از تغییرات هورمونی، استرس یا بیماری‌های مزمن باشد.6

اختلال نعوظ یکی از نشانه‌های مهم ناباروری است و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد. درمان‌های دارویی و روان‌شناختی می‌توانند در بهبود این مشکل مؤثر باشند.

۳. مشکلات انزال

دشواری در انزال هنگام رابطه جنسی می‌تواند ناباروری مردان را ایجاد کند.6 تغییر در توانایی انزال باید جدی گرفته شود و نیازمند بررسی پزشکی است.

این مشکل می‌تواند به دلایل مختلفی مانند اختلالات عصبی، داروها یا مشکلات پروستات ایجاد شود. درمان مناسب می‌تواند عملکرد باروری را بازیابی کند.

۴. تغییرات بیضه

بیضه‌ها مسئول تولید تستوسترون و اسپرم هستند و هر گونه مشکل در آن‌ها می‌تواند خطر ناباروری را افزایش دهد. علائم مشکلات بیضه شامل درد، تورم یا تغییر در اندازه و سفتی بیضه‌ها است.2

عفونت‌ها، ضربه‌ها یا بیماری‌های مزمن می‌توانند عملکرد بیضه‌ها را مختل کنند. معاینه بالینی توسط پزشک می‌تواند علت دقیق را مشخص کند.

۵. چاقی

وزن بدن می‌تواند بر باروری مردان اثر بگذارد و چاقی خطر ناباروری را در هر دو جنس افزایش می‌دهد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که بافت چربی هورمون‌ها را تغییر داده و موجب مشکلات اسپرم می‌شود.7

چاقی همچنین می‌تواند مشکلاتی مانند کاهش تعداد اسپرم، اختلال در حرکت اسپرم و مشکلات انزال را ایجاد کند. کاهش وزن می‌تواند نقش مهمی در بهبود باروری مردان داشته باشد.

علل ناباروری

تقریباً یک‌سوم موارد ناباروری به عوامل زنانه و یک‌سوم دیگر به عوامل مردانه مرتبط است. یک‌سوم باقی‌مانده معمولاً ترکیبی از عوامل هر دو شریک است.1

حدود ۱۰٪ از زنان در ایالات متحده ناباروری را تجربه می‌کنند. اگر پس از یک سال تلاش برای بارداری (یا شش ماه برای زنان بالای ۳۵ سال) باردار نشدید، باید به پزشک مراجعه کنید.8

علل احتمالی ناباروری زنان

عفونت‌های درمان‌نشده کلامیدیا یا سوزاک
عدم تخمک‌گذاری (آن‌اوولاسیون)
اندومتریوز
فیبروم‌های رحمی
انسداد لوله‌های فالوپ
شکل غیرطبیعی رحم
کیفیت پایین تخمک

علل احتمالی ناباروری مردان

عفونت‌های درمان‌نشده کلامیدیا یا سوزاک
مشکلات انزال
تعداد پایین اسپرم
اختلال در حرکت اسپرم
شکل غیرطبیعی اسپرم
نبود اسپرم در مایع منی
سطح پایین تستوسترون

عوامل خطر ناباروری

ناباروری یک وضعیت پیچیده است و عوامل متعددی می‌توانند بر توانایی باروری اثر بگذارند. عوامل خطر ناباروری که بر همه جنسیت‌ها اثر دارند شامل عفونت‌های مقاربتی درمان‌نشده، افزایش سن و مشکلات وزن است.2

عوامل دیگر شامل مصرف الکل، دخانیات یا ماری‌جوانا، استرس مزمن، تغذیه ناسالم، سابقه درمان‌های سرطان و تماس با سموم محیطی مانند آفت‌کش‌ها هستند. مدیریت این عوامل می‌تواند شانس باروری را افزایش دهد.

زمان مراجعه به پزشک

اگر بیش از یک سال برای بارداری تلاش کرده‌اید و موفق نشده‌اید، باید به پزشک مراجعه کنید. برای زنان بالای ۳۵ سال، این مدت باید شش ماه در نظر گرفته شود.1

بسیاری از موارد ناباروری قابل درمان هستند و پزشک می‌تواند با آزمایش‌های تشخیصی علت دقیق را پیدا کرده و درمان مناسب را توصیه کند. درمان ممکن است شامل تغییر سبک زندگی یا مداخلات دارویی باشد.

یادداشت درباره اصطلاحات جنس و جنسیت

این مقاله علائم ناباروری را بر اساس افراد با اندام‌های تولیدمثلی زنانه یا مردانه توضیح می‌دهد. استفاده از واژه‌هایی مانند زن، مرد، زنانه یا مردانه به ارگان‌های جنسی و هورمون‌ها اشاره دارد، نه هویت جنسیتی.

بنابراین نشانه‌های ناباروری می‌توانند بر اساس ساختارهای بیولوژیکی متفاوت باشند. این تفکیک به درک بهتر علل و درمان‌های ناباروری کمک می‌کند.

نکات کلیدی

مهم‌ترین نشانه ناباروری، عدم بارداری پس از یک سال تلاش (یا شش ماه برای زنان بالای ۳۵ سال) است.
دیگر نشانه‌های ناباروری در زنان شامل قاعدگی نامنظم یا دردناک، قطع قاعدگی، درد هنگام رابطه جنسی، تغییرات هورمونی و چاقی است.
دیگر نشانه‌های ناباروری در مردان شامل تغییرات هورمونی، چاقی، اختلال نعوظ، مشکلات انزال و درد یا تورم بیضه‌ها است.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: