روش صحیح پانسمان زخم: گام‌به‌گام برای کمک‌های اولیه مؤثر

پانسمان صحیح زخم یکی از اساسی‌ترین تکنیک‌های کمک‌های اولیه به شمار می‌رود. این فرآیند صرف نظر از اندازه یا شدت جراحت، اصول ثابتی دارد و برای تمام آسیب‌ها یکسان است. خواه یک زانوی خراشیده شده کودک باشد یا یک جراحت عمیق‌تر، مبانی پانسمان زخم یکسان باقی می‌ماند. بریدگی‌ها و خراش‌های جزئی را می‌توان در منزل یا خارج از خانه درمان کرد. همچنین، بریدگی‌های بزرگ‌تر نیز ممکن است نیاز به پانسمان داشته باشند تا زمانی که کمک‌های پزشکی تخصصی در دسترس قرار گیرد.

ارزیابی خونریزی

برخورد با خون شخص دیگر خطراتی مانند انتقال برخی بیماری‌ها را به همراه دارد. اگر امکان دارد، با رعایت اقدامات احتیاطی عمومی و استفاده از تجهیزات محافظت فردی (مانانند دستکش نیتریل یا ماسک) از خود محافظت کنید. پس از محافظت از خود، باید میزان خونریزی را ارزیابی نمایید.

کمی خونریزی مشکلی ندارد و حتی به شستن آلودگی‌ها و سایر عوامل خارجی از زخم کمک می‌کند، اما خونریزی شدید یک وضعیت خطرناک است. در صورت مشاهده موارد زیر با اورژانس تماس بگیرید:

خون روشن یا خونی که به صورت جهنده بیرون می‌آید
زخم سوراخ‌کننده (Puncture Wound) روی سر، گردن، سینه، شکم، لگن یا کمر که عمق آن بیش از یک اینچ باشد
یک زخم سوراخ‌کننده عمیق روی بازوی بالای آرنج یا پای بالای زانو

در ابتدا باید تمام تلاش خود را برای متوقف کردن خونریزی انجام دهید.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

روش صحیح پانسمان زخم: گام‌به‌گام برای کمک‌های اولیه مؤثر

تمیز کردن زخم

شستشو و تمیزکاری اولین قدم حیاتی در درمان زخم است که از عفونت جلوگیری می‌کند. زخم را با آب جاری تمیز کنید.¹ شستشوی مناسب ناحیه زخم، آلودگی‌ها و باکتری‌ها را از بین می‌برد.

پوست اطراف آسیب‌دیدگی را با صابون بشویید. نگران نباشید اگر صابون وارد زخم شود، هرچند ممکن است باعث سوزش و تحریک بافت خام زخم گردد.
زخم را کاملاً آبکشی کنید تا هرگونه آلودگی و صابون از آن پاک شود.
برای برداشتن ذرات خارجی (مانند خرده شیشه یا شن و ماسه) از موچین استفاده کنید.

برای بهبودی مناسب یک زخم، استفاده از پماد آنتی‌بیوتیک ضروری نیست، اما می‌تواند به کاهش درد ناشی از جراحت‌های خام مانند خراشیدگی‌ها کمک کند. استفاده از آب اکسیژنه (هیدروژن پراکسید) نیز برای تمیز کردن زخم ضرورتی ندارد و حتی ممکن است مضر باشد. عمل حباب‌زایی آب اکسیژنه گاز اکسیژن تولید می‌کند که بیش از توانایی جذب خون است. این امر می‌تواند منجر به آمبولی گازی شود که به طور بالقوه کشنده است. شواهد بسیار کمی وجود دارد که نشان دهد آب اکسیژنه بر روی بریدگی‌های جزئی مؤثر است، در حالی که شواهد زیادی در مورد فواید آب معمولی منتشر شده است؛ بنابراین، بهتر است فقط از آب استفاده کنید.

پوشاندن زخم

زخم را تنها در صورتی بپوشانید که احتمال تماس آن با لباس یا آلودگی وجود داشته باشد.² در غیر این صورت، بهتر است در معرض هوا قرار گیرد.

بانداژهای چسبنده ساده‌ترین راه برای پوشاندن اکثر بریدگی‌ها و خراش‌های جزئی هستند.
بریدگی‌های کمتر از ۲ سانتی‌متر را می‌توان با بانداژهای پروانه‌ای (Butterfly Bandages) بسته نگه داشت.
اگر لبه‌های بریدگی به آسانی به یکدیگر نزدیک نشوند، ممکن است زخم برای بسته شدن نیاز به بخیه داشته باشد.

کمک گرفتن از مرکز درمانی

بریدگی‌های عمیق به بافت‌های زیر پوست گسترش می‌یابند. اگر می‌توانید لایه‌های بافت را در امتداد کناره‌های بریدگی مشاهده کنید، زخم احتمالاً بسیار عمیق است. ارزیابی زخم‌های سوراخ‌کننده دشوارتر است و میزان عمق آن‌ها باید بر اساس طول شیء آسیب‌رسان تخمین زده شود.

در صورت مشاهده موارد زیر برای یک زخم عمیق، به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید:

زخم حساس یا بی‌حس باشد
ملتهب (قرمز و متورم) شده باشد
چرک (مایع غلیظ مایل به زرد) از آن خارج شود
بریدگی لبه‌های دندانه‌دار داشته یا بسته نشود

همچنین، اگر بیش از پنج سال از آخرین واکسن کزاز فرد می‌گذرد، باید کمک پزشکی دریافت شود.

سؤالات متداول (FAQ)

چه زمانی باید از پوشاندن زخم دست کشید؟

شما باید زمانی از پوشاندن زخم دست بکشید که خطر عفونت یا آسیب بیشتر به آن کاهش یافته باشد. پانسمان یک زخم پوشانده شده باید روزانه تعویض شود. در برخی موارد، بسته به نحوه بهبود زخم، ممکن است نیاز باشد که پانسمان با دفعات بیشتری تعویض گردد.³ همچنین، هنگام مراقبت از زخم در خانه، حتماً دستورالعمل‌های پزشک را به دقت دنبال کنید.

انواع پانسمان زخم کدامند؟

انواع پانسمان‌های زخم به دو دسته سنتی و مدرن تقسیم می‌شوند. پانسمان‌های مدرن شامل آلژینات، فوم، هیدروکلوئید، هیدروژل و فیلم هستند. پانسمان‌های سنتی شامل بانداژ، پنبه، گاز و پلاستر هستند. هر نوع پانسمان برای درمان انواع خاصی از زخم‌ها بیشترین کارایی را دارد.² انتخاب نوع مناسب پانسمان بر اساس ویژگی‌های زخم انجام می‌شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: