سیس جندر یا Cisgender بودن به چه معناست؟

در سال‌های اخیر، اصطلاحاتی مانند سیس‌جندر، تراجنسیتی، غیر دودویی و تنوع جنسیتی بسیار رایج شده‌اند. اگر این سؤالات برایتان پیش آمده که سیس‌جندر دقیقاً یعنی چه؟، تفاوت جنسیت و جنس بیولوژیک چیست؟ یا چرا این موضوع مهم است؟، این مقاله برای شماست.

پاسخ کوتاه

فرد سیس‌جندر کسی است که هویت جنسیتی او با جنسیتی که در بدو تولد بر اساس اندام تناسلی‌اش به او اختصاص داده شده، هم‌خوانی کامل دارد. به عبارت ساده‌تر، اگر در شناسنامه شما «مذکر» ثبت شده و شما هم خودتان را مرد می‌دانید، یا «مؤنث» ثبت شده و خودتان را زن می‌دانید، شما سیس‌جندر هستید.

تفاوت جنس بیولوژیک و هویت جنسیتی

جنس بیولوژیک (Sex): به ویژگی‌های جسمانی، کروموزومی و هورمونی فرد گفته می‌شود (معمولاً در دو دستهٔ مرد یا زن قرار می‌گیرد). در بدو تولد، پزشک با نگاه کردن به اندام تناسلی خارجی، جنسیت را «مذکر» یا «مؤنث» تعیین و در شناسنامه ثبت می‌کند. این همان «جنس تعیین‌شده در بدو تولد» (Assigned Sex at Birth) است.
هویت جنسیتی (Gender Identity): درک درونی و شخصی فرد از خود به‌عنوان مرد، زن، هر دو، هیچ‌کدام یا چیزی خارج از این دوگانه است. این هویت کاملاً مستقل از بدن فیزیکی شکل می‌گیرد و ممکن است در طول زمان تغییر کند یا سیال باشد.

جنس بیولوژیک یک طیف است

هرچند بسیاری فقط دو جنس «مرد» و «زن» را می‌شناسند، اما افراد بیناجنس (Intersex) با ویژگی‌های کروموزومی، هورمونی یا آناتومیک متفاوتی به دنیا می‌آیند که در دسته‌بندی سنتی جای نمی‌گیرند. بر اساس آمار جهانی، حدود ۱/۷ تا ۲ درصد نوزادان با ویژگی‌های بیناجنس متولد می‌شوند.

هویت جنسیتی نیز یک طیف است

هویت جنسیتی فقط «مرد» یا «زن» نیست. برخی از هویت‌های شناخته‌شده عبارتند از:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

غیر دودویی (Non-binary)
جندر کوئیر (Genderqueer)
جندر فلوئید (Genderfluid)
اَجندر (Agender – بدون جنسیت)
بی‌جندر (Bigender – تجربهٔ همزمان دو جنسیت)

همچنین در فرهنگ‌های مختلف جهان، هویت‌های سنتی خارج از دوگانهٔ مرد/زن وجود داشته؛ مانند «دو روح» (Two-Spirit) در برخی قبایل بومی آمریکای شمالی، «هجره» در جنوب آسیا و «باکلا» در فیلیپین.

چگونه بفهمید سیس‌جندر هستید؟

اگر هویت جنسیتی فعلی شما با جنسیتی که در بدو تولد به شما اختصاص داده شده کاملاً هم‌خوان است و هیچ‌گاه احساس ناهم‌خوانی یا ناراحتی عمیقی با بدن یا نقش‌های جنسیتی اجتماعی خود نداشته‌اید، به احتمال بسیار زیاد سیس‌جندر هستید.

تفاوت سیس‌جندر با هویت‌های دیگر

سیس‌جندر در برابر تراجنسیتی: پیشوند «سیس» به معنای «در همان سمت» و «ترنس» به معنای «طرف دیگر» است. افراد تراجنسیتی هویتی متفاوت از جنس تعیین‌شده در بدو تولد دارند.
سیس‌جندر و غیر دودویی: بسیاری از افراد غیر دودویی خود را سیس‌جندر نمی‌دانند، چون هویتشان در چارچوب مرد/زن سنتی نمی‌گنجد؛ اما برخی ممکن است همچنان از اصطلاح تراجنسیتی هم استفاده نکنند.
سیس‌جندر و اَجندر: افراد اَجندر هیچ جنسیتی را تجربه نمی‌کنند و بنابراین سیس‌جندر هم محسوب نمی‌شوند.

سیس‌جندر بودن ≠ هتروسکسوال (دگرجنس‌گرا) بودن

سیس‌جندر به هویت جنسیتی مربوط است، در حالی که گرایش جنسی (هترو، همجنس‌گرا، دوجنس‌گرا، بی‌جنس‌گرا و …) به این موضوع اشاره دارد که فرد به چه کسانی جذب می‌شود. یک نفر می‌تواند همزمان سیس‌جندر و همجنس‌گرا، یا تراجنسیتی و دگرجنس‌گرا باشد.

امتیاز سیس‌جندر (Cisgender Privilege)

افراد سیس‌جندر معمولاً با چالش‌های زیر مواجه نمی‌شوند:

عدم پوشش بیمه‌ای درمان‌های تأیید جنسیت (هورمون‌درمانی، جراحی‌ها)
تبعیض شغلی و مسکن به دلیل هویت جنسیتی
میکروتجاوزهای روزانه (استفاده از ضمیر یا نام اشتباه، سؤالات تهاجمی درباره بدن)
خطر بالای خشونت و بی‌خانمانی (به‌ویژه در افراد تراجنسیتی و غیر دودویی)

چگونه به‌عنوان یک فرد سیس‌جندر متحد خوبی باشیم؟

ضمایر همه را بپرسید و از آن‌ها درست استفاده کنید (حتی اگر فکر می‌کنید «مشخص است»).
از زبان خنثی جنسیتی استفاده کنید (به‌جای «خانم‌ها و آقایان» بگویید «همگی» یا «دوستان»).
در صورت شنیدن تبعیض یا شوخی‌های ترنس‌هراسانه، واکنش مناسب نشان دهید.
به سازمان‌های حقوق تراجنسیتی کمک مالی یا داوطلبانه کنید.
در موقعیت‌های بالقوه تبعیض‌آمیز (مثل مراجعه به اداره ثبت احوال یا دستشویی عمومی) همراه افراد تراجنسیتی و غیر دودویی باشید.
تعصبات خود را بشناسید و مدام آموزش ببینید.

خلاصه

سیس‌جندر بودن یعنی هویت جنسیتی شما با جنسیتی که در بدو تولد به شما اختصاص داده شده هم‌خوانی دارد. این فقط یک توصیف خنثی است و نه ارزش‌گذاری مثبت یا منفی. درک این مفاهیم و احترام به هویت جنسیتی همهٔ افراد، قدم مهمی در ساختن جامعه‌ای فراگیرتر و انسانی‌تر است.

سلامت

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: