درد واژن : ۸ علت، علائم و گزینه‌های درمانی

درد واژینال شایع است و افراد دارای واژن به دلایل مختلفی آن را تجربه می‌کنند. درد در داخل یا اطراف واژن می‌تواند علل گوناگونی داشته باشد، از جمله عفونت، آسیب، یائسگی، زایمان، اختلالات کف لگن یا آلرژی. در بسیاری موارد، درد واژینال با درمان‌های خانگی و گذر زمان بهبود می‌یابد.

یک نکته مهم این است که درد واژینال با درد ولوار (بخش خارجی اندام تناسلی) تفاوت دارد. درد در بافت‌های بیرونی اندام تناسلی، مانند لابیا، درد ولوار است. درد درونی همان درد واژینال است. با این حال، اغلب هر دو تحت عنوان “درد واژینال” دسته‌بندی می‌شوند.

۱. آدنومیوز (Adenomyosis)

آدنومیوز زمانی رخ می‌دهد که آندومتر، یا همان لایه داخلی رحم، به لایه‌های عضلانی رحم رشد می‌کند. علائم آدنومیوز شامل موارد زیر است:

• قاعدگی‌های سنگین یا نامنظم
• درد هنگام رابطه جنسی
• درد لگنی
• درد واژینال

گزینه‌های درمان

• هیسترکتومی (برداشتن رحم) می‌تواند آدنومیوز را درمان کند، اما برای افرادی که قصد بارداری دارند مناسب نیست.
• قرص‌های جلوگیری از بارداری هورمونی می‌توانند علائم را کاهش دهند و در عین حال امکان باروری را حفظ کنند.

health

۲. اندومتریوز (Endometriosis)

اندومتریوز یک بیماری التهابی است که در آن بافتی شبیه به آندومتر خارج از رحم رشد می‌کند. برخی افراد فقط هنگام قاعدگی درد دارند و برخی دیگر در تمام طول ماه علائم را تجربه می‌کنند. درد ممکن است به اعصاب ولوار و واژن کشیده شود. به‌ندرت، ضایعات مستقیماً روی واژن یا ولوار ایجاد می‌شوند.

علائم دیگر اندومتریوز (اما محدود به این‌ها نیست):

• مشکلات گوارشی
• خستگی
• ناباروری
• درد لگنی

گزینه‌های درمان

• جراحی برداشت ضایعات (Excision surgery): بهترین درمان استاندارد برای کاهش درد.
• درمان‌های هورمونی: برای جلوگیری از رشد ضایعات و کاهش علائم (مانند قرص‌های ضدبارداری یا IUD هورمونی).

۳. فیبروم‌های رحمی (Fibroids)

فیبروم یک توده خوش‌خیم (غیرسرطانی) در رحم است. ممکن است یک یا چند فیبروم وجود داشته باشد. این رشدها بیشتر باعث درد فشاری می‌شوند تا درد تیز، بسته به اندازه و محل آن‌ها.

علائم دیگر فیبروم‌ها:

• دیسپارونیا (درد هنگام رابطه جنسی)
• تکرر ادرار
• خونریزی شدید قاعدگی
• درد دوره‌ای
• لکه‌بینی یا خونریزی بین دوره‌ها

گزینه‌های درمان

• در برخی موارد نیاز به برداشتن فیبروم است، اما همیشه ضروری نیست.
• فیبروم‌ها گاهی با نزدیک شدن به یائسگی کوچک می‌شوند.

۴. فعالیت جنسی

درد واژینال می‌تواند نتیجه درد هنگام رابطه جنسی (Dyspareunia) باشد.

• دیسپارونیا عمیق: درد در عمق لگن یا واژن، معمولاً ناشی از نفوذ عمیق.
• رابطه جنسی بدون روان‌کننده کافی می‌تواند به ایجاد زخم یا پارگی‌های کوچک منجر شود و درد پس از رابطه ادامه یابد.

گزینه‌های درمان

• بسته به علت:
  • فیزیوتراپی کف لگن
  • درمان شناختی-رفتاری (CBT)
  • داروها مانند ضدافسردگی‌ها یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)

۵. عفونت‌های منتقله جنسی (STIs)

شایع‌ترین علت درد واژینال عفونت‌ها هستند. بسیاری از عفونت‌های منتقله جنسی می‌توانند باعث درد لگنی، ولوار و واژینال شوند.

نمونه‌ها:

• کلامیدیا و سوزاک (عفونت‌های باکتریایی که باعث درد لگنی یا پایین شکم می‌شوند).

علائم دیگر STIs:

• ترشحات یا بوی غیرطبیعی واژینال
• تب
• تکرر یا درد هنگام ادرار
• خارش و قرمزی
• زخم یا زگیل در ناحیه ولوار

گزینه‌های درمان

• آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند STIs باکتریایی مانند کلامیدیا یا سوزاک را درمان کنند.
• عدم درمان می‌تواند منجر به بیماری التهابی لگن (PID) شود که می‌تواند به ناباروری منجر گردد.

۶. خشکی واژن

خشکی واژن یکی از شایع‌ترین علل درد واژینال در طول و پس از رابطه جنسی است.

علل رایج:

• قرص‌های ضدبارداری هورمونی
• پری‌منوپوز (دوران پیش‌یائسگی با کاهش استروژن)
• داروهای آلرژی (آنتی‌هیستامین‌ها که غشاهای مخاطی بدن را خشک می‌کنند)

گزینه‌های درمان

• کرم‌های واژینال و روان‌کننده‌های محلول در آب
• استروژن تجویزی (به صورت قرص، پچ پوستی، کرم، شیاف یا حلقه واژینال)

۷. کیست ولوار (Bartholin Cyst)

یک برآمدگی دردناک روی ولوار می‌تواند کیست بارتولین باشد. این کیست زمانی رخ می‌دهد که مایع غده بارتولین مسدود شود.

علائم دیگر:

• ترشحات غیرطبیعی واژن
• تب
• رابطه جنسی دردناک
• قرمزی و تورم

گزینه‌های درمان

• اگر کیست بزرگ و آزاردهنده باشد، نیاز به تخلیه دارد.
• هرگز آن را دستکاری یا فشار ندهید.
• حمام سیتز (نشستن در آب گرم با نمک اپسوم یا نمک مخصوص) می‌تواند به تخلیه و کاهش درد کمک کند.

۸. ولوودینیا و واژینیسموس

• ولوودینیا: درد مزمن یا احساس تورم در ولوار.
• واژینیسموس: اسپاسم یا درد واژینال که نفوذ (مثل استفاده از تامپون) را دشوار یا دردناک می‌کند.

علل احتمالی:

• واکنش غیرطبیعی به عفونت‌ها یا آسیب
• آلرژی به مواد شیمیایی
• تغییرات هورمونی
• داروها
• آسیب عصبی
• استرس یا اضطراب

گزینه‌های درمان

• فیزیوتراپی کف لگن با راهنمایی پزشک متخصص.
• استفاده از دیلاتورهای واژینال برای افزایش تدریجی انعطاف‌پذیری.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

با یک متخصص زنان (OB-GYN) صحبت کنید اگر:

• درد لگنی، ولوار یا واژینال دارید.
• درد همراه با علائم زیر باشد:
  • خونریزی غیرطبیعی
  • سوزش یا خارش
  • التهاب
  • ترشحات غیرطبیعی

مرور سریع

درد واژینال شایع است اما طبیعی نیست. این درد می‌تواند نشانه شرایطی مانند اندومتریوز، STIs یا کیست‌های واژینال باشد.
برای تشخیص و درمان مناسب، همیشه به پزشک زنان مراجعه کنید.