علائم و نشانه‌های هیدرادنیت چرکی (HS): شناسایی، مراحل و تشخیص زودهنگام

هیدرادنیت چرکی (HS) یک بیماری مزمن پوستی است که با ایجاد توده‌های دردناک در زیر پوست مشخص می‌شود و می‌تواند به آبسه و اسکار تبدیل گردد. این بیماری که به آن “آکنه اینورسا” نیز گفته می‌شود، ماهیتی التهابی دارد و غیرمسری است. توده‌های HS در فولیکول‌های مو و در مناطقی از بدن که پوست روی پوست ساییده می‌شود، مانند زیر بغل، کشاله ران، ران‌های داخلی یا زیر پستان‌ها شکل می‌گیرند. این توده‌ها در ادامه می‌توانند به آبسه‌های دردناکی تبدیل شوند که ترشح کرده و باعث ایجاد جای زخم و اسکار می‌شوند.¹

هیدرادنیت چرکی یک بیماری نسبتاً شایع است و حدود ۱ نفر از هر ۱۰۰ نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.² با این وجود، یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان داد که به طور متوسط، تشخیص صحیح این بیماری برای افراد مبتلا به HS، ۱۰ سال به طول انجامیده است.³ به همین دلیل، بسیاری از افراد سال‌ها و حتی دهه‌ها علائم را تجربه می‌کنند تا در نهایت به تشخیص قطعی دست یابند. این علائم، به ویژه در صورت عدم درمان، با گذشت زمان بدتر می‌شوند و اغلب در یک ناحیه از بدن شروع شده و به تدریج به مناطق دیگر نیز گسترش می‌یابند. مراحل پیشرفت بیماری با نام “مراحل هورلی (Hurley Stages I-III)” شناخته می‌شوند. علت دقیق این بیماری پیچیده است و به طور کامل درک نشده، اما خوشبختانه، بسیاری از افراد می‌توانند با درمان‌های موجود، علائم HS را تسکین دهند.

علائم اولیه هیدرادنیت چرکی

اولین علامت هیدرادنیت چرکی، ظهور برآمدگی‌ها یا ندول‌هایی روی پوست است که اغلب شبیه جوش یا آکنه به نظر می‌رسند. این ظهور معمولاً با درد یا سوزش خفیفی همراه است که درست پیش از نمایان شدن ندول از زیر پوست، احساس می‌شود.⁴ یکی از ویژگی‌های ندول‌های HS این است که ممکن است برای مدتی ناپدید شوند و سپس در همان نقطه دوباره عود کنند.

متخصصان پزشکی به مراحل اولیه بیماری، مرحله ۱ هورلی می‌گویند. این مرحله با وجود یک یا چند ندول مشخص می‌شود. گاهی اوقات این ندول‌ها تبدیل به آبسه (ناحیه‌ای متورم که در آن چرک جمع می‌شود) می‌شوند که می‌تواند دچار عفونت نیز گردد. تشخیص زودهنگام در این مرحله برای جلوگیری از پیشرفت بیماری به مراحل دردناک‌تر، حیاتی است.

علائم پیشرونده هیدرادنیت چرکی

با پیشرفت HS، ندول‌ها اغلب به یکدیگر پیوسته و نواحی بزرگ و دردناکی را روی پوست تشکیل می‌دهند. در این حالت، احتمال تبدیل شدن ندول‌ها به آبسه و پر شدن از مایع بیشتر است. این آبسه‌ها ممکن است باز شده و مایعات بدبو شامل چرک یا خون از آن‌ها نشت کند.

زمانی که علائم پیشرفت می‌کنند، وضعیت مرحله ۲ هورلی نامیده می‌شود. در این مرحله، آبسه‌ها به طور مرتب عود می‌کنند و شروع به ایجاد اسکار می‌کنند. تونل‌هایی به نام سینوس تراکت در زیر پوست تشکیل می‌شوند که ندول‌ها را به یکدیگر متصل می‌کنند. عواملی مانند افزایش وزن، استرس، تغییرات هورمونی، قاعدگی و گرمای زیاد یا تعریق می‌توانند باعث تحریک و ظهور ندول‌های جدید شوند.¹

علائم شدید هیدرادنیت چرکی

هنگامی که HS بسیار پیشرفته می‌شود، چندین ندول و آبسه شکل گرفته و به طور گسترده‌ای در هم آمیخته‌اند. اغلب، این برآمدگی‌ها ممکن است به صورت دو جوش سرسیاه کنار هم ظاهر شوند.⁴ در این مرحله، آبسه‌ها به طور مکرر بهبود یافته، دوباره ظاهر می‌شوند و بدتر می‌گردند. در زیر پوست، سینوس تراکت‌های گسترده‌ای شکل گرفته است. این تونل‌ها می‌توانند دچار عفونت شده و اسکارهای دائمی ایجاد کنند.

افراد مبتلا به HS پیشرفته (مرحله ۳ هورلی) دارای ندول‌ها، آبسه‌ها و اسکارهای متعددی هستند که هر کدام در مراحل مختلف پیشرفت قرار دارند. مرحله ۳ هورلی با گروه‌بندی آبسه‌ها در سراسر یک ناحیه کامل از پوست مشخص می‌شود. در HS پیشرفته، وجود اسکار گسترده می‌تواند منجر به محدودیت حرکت و درد شدید شود.

علائم هیدرادنیت چرکی در کودکان

اگرچه HS همواره به عنوان یک بیماری بزرگسالان تلقی شده است، اما مطالعات اخیر نشان می‌دهند که تا ۵۰ درصد از افراد مبتلا به HS، علائم را بین سنین ۱۰ تا ۲۱ سالگی شروع به تجربه می‌کنند.⁵ اطلاعات کمی در مورد HS در کودکان وجود دارد و از آنجایی که این بیماری اغلب در ابتدا به اشتباه تشخیص داده می‌شود، بیشتر افراد تا بزرگسالی، تشخیص صحیح را دریافت نمی‌کنند.

کودکان همان نوع علائمی را که بزرگسالان تجربه می‌کنند، خواهند داشت، اما اغلب با بیماری‌های همراه (Comorbidities) دیگری نیز روبه‌رو هستند. این بیماری‌های همراه، اغلب با عوامل هورمونی مرتبط هستند و شامل قاعدگی زودرس، چاقی، کم‌کاری تیروئید، سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و بلوغ زودرس می‌شوند.⁵

علائم در زنان و مردان

علائم HS معمولاً در هر دو جنس یکسان است، اما مطالعات نشان می‌دهند که زنان به طور نامتناسبی تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ زنان سه برابر بیشتر از مردان به HS مبتلا می‌شوند. با این حال، هنگامی که مردان به HS مبتلا می‌شوند، علائم اغلب شدیدتر است.⁶ همچنین مطالعات نشان می‌دهد که این وضعیت در افراد سیاه‌پوست، به ویژه زنان سیاه‌پوست یا دورگه، شایع‌تر است.²

زمان مراجعه به پزشک

اگر یک برآمدگی روی پوست شما در نواحی اصطکاک مانند زیر بغل یا کشاله ران ایجاد شد، مراجعه به یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی بسیار مهم است. هرچه HS زودتر تشخیص داده و درمان شود، احتمال پیشرفت آن به مراحل دردناک کمتر خواهد بود. متخصصان پوست (درماتولوژیست‌ها) پزشکانی هستند که شرایط پوستی را درمان می‌کنند و معمولاً بیشترین آشنایی را با HS و گزینه‌های درمانی مختلف آن دارند.

هیچ درمانی برای HS وجود ندارد، اما انواع مختلفی از درمان‌ها در دسترس هستند که می‌توانند به کاهش تعداد عودها و کُند کردن پیشرفت بیماری کمک کنند. درمان‌ها بر کاهش تعداد ندول‌ها و آبسه‌های جدید تمرکز دارند و اجازه نمی‌دهند بیماری پیشرفت کند. گزینه‌های درمانی معمولاً شامل مدیریت درد، مراقبت از زخم و مراقبت از پوست هستند. داروهای متعدد و روش‌های پزشکی نیز برای درمان HS مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سؤالات متداول (FAQ)

آیا هیدرادنیت چرکی گسترش می‌یابد؟

بله، HS تمایل دارد به مرور زمان به نواحی بزرگتر پوست و سایر مناطق بدن گسترش یابد، به ویژه اگر بدون درمان رها شود. با این حال، این بیماری مسری نیست و نمی‌تواند به افراد دیگر سرایت کند.

آیا می‌توان جوش‌های HS را ترکاند؟

توصیه می‌شود که جوش‌ها و برآمدگی‌های HS دست‌کاری نشوند. ترکاندن یا فشردن ندول‌ها و آبسه‌های HS می‌تواند پوست را تحریک کرده و علائم شما را بدتر کند.⁷

آیا هیدرادنیت چرکی بوی بدی دارد؟

آبسه‌های HS می‌توانند به راحتی عفونی شده و پاره شوند. اگر این آبسه‌ها نشت کنند، مایع خارج شده معمولاً بدبو است.

نتیجه‌گیری

هیدرادنیت چرکی (HS) یک بیماری التهابی مزمن است که با توده‌های دردناک زیر پوست شروع می‌شود و در صورت عدم درمان، از طریق مراحل هورلی (I تا III) پیشرفت می‌کند و منجر به آبسه‌های مکرر، تونل‌های زیر پوستی و اسکار می‌شود. زنان سه برابر بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا قرار دارند و تأخیر در تشخیص یک چالش مهم است. با وجود عدم درمان قطعی، تشخیص زودهنگام و شروع مراقبت‌های لازم توسط متخصص پوست، از جمله مدیریت درد، مراقبت از زخم و درمان‌های دارویی، می‌تواند به طور قابل توجهی عودها را کاهش داده و از پیشرفت بیماری به مراحل شدید و ناتوان‌کننده جلوگیری کند.