کبودی لثه معمولاً یک مشکل خفیف است که بهتدریج خودبهخود بهبود مییابد؛ اما گاهی اوقات میتواند نشانهای از یک بیماری جدیتر باشد. این کبودی ممکن است بر اثر مسواک زدن شدید، استفاده نادرست از نخ دندان، آسیبدیدگی یا حتی برخی مشکلات سیستمیک ایجاد شود. درک علائم و علل کبودی لثه به شما کمک میکند تا اقدامات درمانی مناسب را انجام دهید و در صورت لزوم، بهموقع به پزشک مراجعه کنید.
علائم کبودی لثه
تشخیص کبودی لثه معمولاً آسان است زیرا رنگ آن با بافت طبیعی صورتی لثه متفاوت میشود. کبودی میتواند به رنگهای قرمز تیره، قهوهای، بنفش یا حتی سیاه دیده شود. علاوه بر تغییر رنگ، ممکن است این ناحیه دردناک باشد و در برخی موارد خونریزی خفیف نیز رخ دهد.

Verywell / Katie Kerpel
علل کبودی لثه
کبودی زمانی ایجاد میشود که رگهای خونی کوچک در سطح لثه دچار آسیب و خونریزی میشوند. خون محبوسشده در این ناحیه باعث ایجاد تغییر رنگ میشود. برخی علل رایج عبارتاند از:
- استفاده نادرست از نخ دندان: فشار بیشازحد هنگام نخ کشیدن میتواند منجر به خونریزی و کبودی شود، بهویژه اگر لثهها حساس باشند یا بیماری لثه وجود داشته باشد.
- مسواک زدن شدید: استفاده از مسواک با برس سخت یا فشار بیشازحد ممکن است بافت لثه را آسیب بزند و باعث کبودی شود.
- سقوط یا آسیب فیزیکی: ضربه به صورت یا دهان میتواند کبودی لثه را به همراه سایر آسیبها مانند لب پاره یا دندان شکسته ایجاد کند.
- غذاهای تیز یا اجسام خارجی: خوردن مواد غذایی ترد مانند چیپس یا فروکردن خلال دندان در لثه ممکن است باعث آسیب و خونریزی شود.
- آسیب ناشی از کار دندانپزشکی: گاهی اوقات انجام پرکردگی یا کشیدن دندان میتواند منجر به کبودی موقت شود. همچنین، “تاتو آمالگام” ممکن است لکههای تیره شبیه کبودی ایجاد کند.
- روییدن دندان در کودکان: هنگام دندان درآوردن، لثهها ممکن است حساس و کبود شوند، زیرا فشار دندانهای در حال رشد به بافت لثه آسیب میزند.
- التهاب لثه (ژنژیویت): تجمع پلاک و باکتری روی دندانها میتواند باعث التهاب و قرمزی لثه شود که گاهی شبیه کبودی به نظر میرسد.
- سرطان دهان: لکههای قرمز یا سفید که طی دو هفته بهبود نمییابند باید توسط دندانپزشک بررسی شوند.
- ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت خون): کاهش پلاکت باعث میشود خونریزی و کبودی حتی پس از آسیبهای جزئی رخ دهد.
- کمبود ویتامین C، بیماریهای خونی و کبدی: این موارد میتوانند بافت لثه را ضعیف و مستعد خونریزی و کبودی کنند.
- مصرف برخی داروها: داروهایی مانند رقیقکنندههای خون و آسپرین میتوانند احتمال خونریزی و کبودی را افزایش دهند.
تشخیص کبودی لثه
نوع پزشک موردنیاز برای بررسی کبودی لثه به علت احتمالی و شدت علائم بستگی دارد. در موارد خفیف، پزشک عمومی یا دندانپزشک میتواند تشخیص دهد. در صورت وجود خونریزی شدید، کاهش پلاکت یا احتمال سرطان، ممکن است آزمایش خون، عکسبرداری یا بیوپسی لازم باشد.
روشهای درمانی
درمان کبودی لثه بسته به علت آن متفاوت است:
- کبودی خفیف: معمولاً به درمان خاصی نیاز ندارد و با کمپرس سرد و شستشو با آبنمک گرم بهبود مییابد.
- دنداندرآوردن کودکان: استفاده از گاز استریل خنک، پستانک سرد یا میوه خنک میتواند به کاهش درد کمک کند.
- ژنژیویت: جرمگیری دندان، دهانشویه ضدباکتری و رعایت بهداشت دهان ضروری است.
- کمبود ویتامین یا بیماریهای سیستمیک: مصرف مکملها، داروهای ضدالتهاب، تزریق خون یا حتی پیوند مغز استخوان در موارد شدید ممکن است لازم باشد.
- آسیب یا تومور: در موارد شدید، جراحی یا درمان تخصصی ممکن است موردنیاز باشد.
مراقبتهای خانگی برای کاهش درد لثه
برای کاهش درد و التهاب لثه میتوانید:
- از خوردن غذاهای خیلی داغ، سرد یا ترد خودداری کنید.
- از مسواک نرم استفاده کنید.
- بهآرامی نخ دندان بکشید.
- مسکنهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن مصرف کنید.
- دهان را با آبنمک گرم شستشو دهید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر کبودی پس از یک هفته بهبود نیافت، با علائمی مانند تب، خستگی یا خونریزی مداوم همراه بود، یا بدون دلیل مشخص ایجاد شد، باید به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید. در موارد ضربه شدید یا مشکوک به سرطان دهان، مراجعه فوری ضروری است.
جمعبندی
کبودی لثه در اغلب موارد خفیف و گذرا است، اما در صورت ماندگاری یا وجود علائم نگرانکننده، مراجعه به پزشک یا دندانپزشک ضروری است. رعایت بهداشت دهان، مسواک نرم و تغذیه مناسب میتواند نقش مهمی در پیشگیری از کبودی لثه ایفا کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Institute on Aging. Taking care of your teeth and mouth.
- University of Michigan Health, Michigan Medicine. Facial injuries.
- Brigham and Women's Hospital. Amalgam tattoo.
- Mouth Healthy, American Dental Association. Teething.
- MedlinePlus. Gingivitis.
- Johns Hopkins Medicine. Gum cancer.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Thrombocytopenia.
- Michigan Medicine. Toothache and gum problems.
- National Library of Medicine: MedlinePlus. Gingivitis.
- Kaiser Permanente. Tooth and gum pain: Care instructions.
- https://www.verywellhealth.com/bruised-gums-5188160
