آلوپسی آره‌آ یک بیماری خودایمنی پوست است که باعث ایجاد لکه‌های طاسی در سر و دیگر نواحی بدن دارای مو می‌شود، از جمله ابروها، مژه‌ها و ریش. این نوع ریزش مو غیرجایگزین‌کننده (non-scarring) است، به این معنا که فولیکول‌های مو به‌طور دائمی آسیب نمی‌بینند و در برخی افراد، موها مجدداً رشد می‌کنند.
این بیماری شایع است و تقریباً ۷ میلیون نفر در ایالات متحده را مبتلا می‌کند که حدود یک‌پنجم آن‌ها کودکان هستند¹. هرچند آلوپسی آره‌آ تهدید جانی ندارد، اما ریزش مو می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر جنبه‌های روانی داشته باشد و باعث اضطراب یا افسردگی شود. تا پیش از این، درمان‌های محدودی وجود داشت و هیچ دارویی به‌طور خاص توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید نشده بود. اما اکنون شرایط به‌سرعت در حال تغییر است و سه درمان تأییدشده برای آلوپسی متوسط تا شدید موجود است، یک دارو در شرف تأیید قرار دارد و سایر درمان‌ها در مراحل اولیه آزمایش‌های بالینی هستند.
مهارکننده‌های JAK تأییدشده توسط FDA
مهارکننده‌های کیناز جانوس (JAK) داروهای خوراکی هستند که مسیر ایمنی بیش‌فعال JAK-STAT را مسدود می‌کنند. در آلوپسی آره‌آ، این مسیر دچار اختلال می‌شود و سیستم ایمنی به‌اشتباه به فولیکول‌های مو حمله می‌کند. با مسدود کردن سیگنال‌دهی JAK، این چرخه مختل شده و امکان رشد مجدد مو فراهم می‌شود².
سه مهارکننده JAK تأییدشده برای آلوپسی متوسط تا شدید عبارت‌اند از:
- باریسیتینیب (Olumiant): در ژوئن ۲۰۲۲ به‌عنوان اولین درمان سیستمیک برای بزرگسالان مبتلا به آلوپسی شدید تأیید شد. این دارو با مسدود کردن پروتئین‌های JAK1 و JAK2 التهاب را کاهش می‌دهد³. مطالعات نشان داد که یک‌سوم افراد پس از ۳۶ هفته درمان، رشد موی بیش از ۸۰٪ سر را تجربه کردند و پس از دو سال، ۹۰٪ افراد رشد مو در بیش از ۸۰٪ سر داشتند.
- ریتلستینیب (Litfulo): در ژوئن ۲۰۲۳ برای بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ سال به بالا تأیید شد⁴. این دارو JAK3 و TEC کینازها را هدف قرار می‌دهد و ممکن است تأثیر کمتری بر کلسترول داشته باشد. مطالعات نشان داد که پس از ۲۴ هفته، بسیاری از افراد نسبت به دارونما رشد مو داشتند⁵.
- دئوروکسولیتینیب (Leqselvi): در سال ۲۰۲۴ برای بزرگسالان تأیید شد و JAK1 و JAK2 را مسدود می‌کند. مطالعات مرحله ۳ نشان داد که حدود یک‌سوم افراد پس از ۲۴ هفته، رشد موی ۸۰٪ سر را تجربه کردند⁶. قبل از شروع درمان، تست ژنتیکی برای اطمینان از متابولیسم ایمن دارو ضروری است.
مهارکننده‌های JAK در مراحل بالینی پیشرفته
اوپاداسیتینیب (Rinvoq) یک مهارکننده انتخابی JAK1 است که انتظار می‌رود در اواخر ۲۰۲۵ برای تأیید به FDA ارسال شود. نتایج اولیه مطالعه فاز ۳ نشان داد که تقریباً ۴۵٪ افراد با دوز ۱۵ میلی‌گرم و بیش از ۵۰٪ با دوز ۳۰ میلی‌گرم، رشد موی ۸۰٪ سر را در ۲۴ هفته تجربه کردند⁷⁸. این دارو همچنین ممکن است برای افراد مبتلا به چندین بیماری پوستی خودایمنی مفید باشد.
درمان‌های موضعی در دست توسعه
مهارکننده‌های موضعی JAK جذاب هستند زیرا می‌توانند فواید محلی با عوارض جانبی سیستمیک کمتر ارائه دهند. با این حال، التهاب در آلوپسی آره‌آ در عمق اطراف فولیکول مو رخ می‌دهد و رسیدن کرم یا پماد به محل هدف چالش‌برانگیز است. مطالعات اولیه نشان داده‌اند که برخی داروهای موضعی مانند دلگوسیتینیب، روکسولیتینیب و توفاسیتینیب می‌توانند باعث رشد جزئی مو شوند، اما هنوز نتایج قوی و پایدار در مطالعات بزرگ به‌دست نیامده است⁹.
علاوه بر مهارکننده‌های JAK، ترکیبات نوین غیر-JAK شامل درمان‌های مبتنی بر آنتی‌بادی و سلول نیز در حال بررسی هستند. این درمان‌ها می‌توانند به بازسازی فولیکول‌های مو یا تحریک رشد مو از طریق مسیرهای مختلف کمک کنند¹⁰.
دلایل امیدواری
دهه‌هاست که گزینه‌های محدود و نامطمئن برای افراد مبتلا به آلوپسی آره‌آ وجود داشته است. اکنون، برای اولین بار، درمان‌های مؤثر متعدد در دسترس هستند و گزینه‌های جدید بیشتری در حال ظهورند. مطالعات نشان می‌دهند شروع زودهنگام درمان می‌تواند نتایج بهتری به همراه داشته باشد. حتی افرادی که مدت طولانی است دچار ریزش مو شده‌اند، ممکن است به دارو پاسخ دهند.
شرکت در آزمایش‌های بالینی نیز می‌تواند فرصتی برای دسترسی به درمان‌های آینده باشد و توجه به سلامت روانی از اهمیت بالایی برخوردار است. بنیاد ملی آلوپسی آره‌آ (NAAF) گروه‌های حمایتی حضوری و آنلاین ارائه می‌دهد.
خلاصه
- پس از سال‌ها بدون درمان تأییدشده، اکنون درمان‌های مؤثر و تأییدشده برای آلوپسی متوسط تا شدید وجود دارد.
- این درمان‌ها پاسخ ایمنی ایجادکننده ریزش مو را هدف قرار می‌دهند و می‌توانند باعث رشد مجدد مو شوند.
- درمان‌های جدید شامل روش‌های موضعی نیز در حال تحقیق هستند، به‌ویژه برای افرادی که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند مهارکننده JAK مصرف کنند.
- با پیشرفت سریع تحقیقات، چشم‌انداز بیماران مبتلا به آلوپسی آره‌آ هرگز به این اندازه امیدوارکننده نبوده است.
سؤالات متداول (FAQ)
- آیا آلوپسی آره‌آ قابل درمان است؟ بله، درمان‌های مؤثر تأییدشده توسط FDA وجود دارند و گزینه‌های جدیدی در حال توسعه هستند که می‌توانند باعث رشد مجدد مو شوند.
- مهارکننده‌های JAK چگونه عمل می‌کنند؟ این داروها مسیر ایمنی JAK-STAT را مسدود می‌کنند و از حمله سیستم ایمنی به فولیکول‌های مو جلوگیری می‌کنند.
- آیا درمان‌های موضعی مؤثر هستند؟ در حال حاضر برای لکه‌های کوچک یا نواحی حساس، درمان‌های موضعی می‌توانند مفید باشند، اما نتایج پایدار در مطالعات بزرگ هنوز مشاهده نشده است.
- آیا نوجوانان می‌توانند از این داروها استفاده کنند؟ ریتلستینیب تنها داروی تأییدشده برای نوجوانان ۱۲ سال به بالا است، سایر داروها معمولاً برای بزرگسالان مجاز هستند.
- چه زمانی باید درمان را شروع کرد؟ داده‌ها نشان می‌دهند شروع زودهنگام درمان می‌تواند نتایج بهتری داشته باشد، اما حتی افراد با ریزش طولانی‌مدت ممکن است پاسخ دهند.
- Alopecia Areata. Cleveland Clinic. August 30, 2023.
- FDA-Approved JAK Inhibitors. National Alopecia Foundation.
- King B et al. Two Phase 3 Trials of Baricitinib for Alopecia Areata. New England Journal of Medicine. March 26, 2022.
- FDA Approves Litfulo (ritlecitinib) for Adults and Adolescents 12 Years and Older with Severe Alopecia Areata. Pfizer Press Release. June 23, 2023.
- King B et al. Efficacy and Safety of Ritlecitinib in Adults and Adolescents With Alopecia Areata: A Randomised, Double-Blind, Multicentre, Phase 2b–3 Trial. The Lancet. May 6, 2023.
- King B et al. Efficacy and Safety of Deuruxolitinib, an Oral Selective Janus Kinase Inhibitor, in Adults With Alopecia Areata: Results From the Phase 3 Randomized, Controlled Trial (THRIVE-AA1). Journal of the American Academy of Dermatology. November 2024.
- U.S. Food and Drug Administration (FDA) Approves Updated Indication Statement for Rinvoq (Upadacitinib) for the Treatment of Inflammatory Bowel Disease. Abbvie News Center. October 13, 2025.
- AbbVie Announces Positive Topline Results from Phase 3 UP-AA Trial Evaluating Upadacitinib (Rinvoq) for Alopecia Areata. AbbVie News Center. July 30, 2025.
- Stirrat T et al. Upadacitinib for Alopecia Areata: Current Evidence and Clinical Experience. Skin Appendage Disorders. February 25, 2025.
- Sanchez K et al. Evaluating Current and Emergent JAK Inhibitors for Alopecia Areata: A Narrative Review. Dermatology and Therapy. August 12, 2025.
- Kim J et al. Recent Advances in Drug Development for Hair Loss. International Journal of Molecular Sciences. April 8, 2025.
- Parikh AK et al. Advances in Topical Therapies for Clinically Relevant and Prevalent Forms of Alopecia. Life. December 1, 2024.
- https://www.everydayhealth.com/skin-conditions/new-and-upcoming-in-alopecia-areata-treatment/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
