این ماده شیمیایی که بهعنوان نگهدارنده استفاده میشود، با افزایش خطر ابتلا به آسم و برخی انواع خاص سرطانها مرتبط است.
مطالعهای که بر روی زنان سیاهپوست و لاتینتبار در لسآنجلس انجام شده، نشان میدهد که بیش از نیمی از این افراد از محصولات مراقبت شخصی حاوی فرمالدهید استفاده میکنند. این ماده شیمیایی که بهطور گستردهای بهعنوان نگهدارنده مورد استفاده قرار میگیرد، با افزایش خطر ابتلا به برخی بیماریهای جدی از جمله آسم، سرطان رحم، و انواع نادر سرطانهای دیگر ارتباط دارد.
فرمالدهید یکی از ترکیبات شیمیایی بسیار متداول است که در صنایع مختلف کاربرد دارد. اما یافتههای این مطالعه نگرانیها را درباره مواجهه روزمره با آن از طریق محصولاتی که بهطور مستقیم روی پوست استفاده میشوند افزایش داده است.
فرمالدهید چیست و چقدر خطرناک است؟
فرمالدهید گازی بیرنگ و معمولاً بیبو است که بهصورت طبیعی در بدن موجودات زنده، از جمله انسانها و گیاهان، به عنوان بخشی از فرایندهای متابولیکی تولید میشود. با این حال، این ماده همچنین بهطور مصنوعی و عمدی به محصولات بسیاری افزوده میشود تا از رشد میکروبها و باکتریها جلوگیری کرده و ماندگاری آنها را افزایش دهد. از جمله این محصولات میتوان به مصالح ساختمانی، رنگها، پلاستیکها و مواد آرایشی و بهداشتی اشاره کرد.
در اتحادیه اروپا استفاده از فرمالدهید و برخی مواد شیمیایی آزادکننده آن در محصولات آرایشی ممنوع شده است، اما در ایالات متحده، بجز ایالتهای کالیفرنیا و مریلند که اخیراً قوانین محدودکنندهای را به اجرا درآوردهاند، استفاده از آن همچنان مجاز است. این تفاوت در مقررات میتواند منجر به تفاوت چشمگیر در میزان مواجهه افراد با این ماده خطرناک شود.
راههای ورود فرمالدهید به بدن شامل سه مسیر اصلی است:
- تنفس (استنشاق گاز)
- بلعیدن (ورود به دستگاه گوارش)
- جذب از طریق پوست (تماس موضعی)
استنشاق فرمالدهید میتواند منجر به بروز علائم تحریکزا نظیر سوزش چشم و بینی، سرفه و خسخس سینه شود. مطالعات علمی نشان دادهاند که مواجهه مکرر با فرمالدهید ممکن است باعث افزایش خطر ابتلا به آسم شود. دکتر لسلیام کیروس-آلکالا (PhD)، متخصص مواجهات محیطی و اپیدمیولوژیست دانشگاه جان هاپکینز، در این زمینه توضیح میدهد که برخی شواهد پژوهشی ارتباط بین این ماده و بروز بیماریهای تنفسی مانند آسم را تأیید کردهاند.
علاوه بر این، شواهد علمی نشان دادهاند که قرارگیری در معرض فرمالدهید در بلندمدت ممکن است به برخی انواع سرطان از جمله سرطان سینوسهای بینی و لوسمی میلوئیدی منجر شود. برنامه ملی سمشناسی (NTP) که زیر نظر وزارت بهداشت و خدمات انسانی ایالات متحده فعالیت میکند، در سال ۲۰۱۱ فرمالدهید را به عنوان یک “سرطانزای انسانی قطعی” طبقهبندی کرد.
میزان خطری که فرمالدهید برای سلامت انسان ایجاد میکند، به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله سن، شرایط زمینهای سلامتی فرد و البته مقدار و دفعات تماس با این ماده. به گفته کیروس-آلکالا، “مقدار و تناوب تماس افراد با این ماده نقش کلیدی در تعیین میزان خطر آن دارد.”
چرا پژوهشگران به دنبال بررسی فرمالدهید در محصولات آرایشی بودند؟
پژوهشهای قبلی نشان داده بودند که زنان سیاهپوست و لاتینتبار بیش از سایر گروههای جمعیتی در معرض تماس با فرمالدهید و ترکیبات آزادکننده آن قرار دارند، بهویژه از طریق محصولاتی مانند صافکنندههای شیمیایی مو و لاک ناخن. با این حال، پژوهشگران میخواستند بدانند که حضور این مواد شیمیایی در محصولات رایجتر مراقبت شخصی مانند لوسیونها و کرمهای صورت تا چه اندازه گسترده است.
مطالعه اخیر بخشی از پروژهای بزرگتر با عنوان “مطالعه بررسی تماسهای شیمیایی در محصولات زیبایی” (Taking Stock Study) بود. این پروژه با هدف بررسی ارتباط میان تماس با ترکیبات شیمیایی موجود در محصولات مراقبتی و نابرابریهای سلامت در میان زنان رنگینپوست در کالیفرنیا طراحی شده است.
نتایج مطالعه چه بودند؟
در این تحقیق که نتایج آن در مجله Environmental Science & Technology Letters منتشر شده، ۷۰ زن سیاهپوست و لاتینتبار ساکن جنوب لسآنجلس، به مدت یک هفته در سال ۲۰۲۱، فهرست دقیقی از تمام محصولات مراقبت شخصی و آرایشی که استفاده میکردند (از خط چشم و چسب مژه گرفته تا ریمل) تهیه کردند.
پژوهشگران ۳۵ ماده شیمیایی خاص را در میان بیش از ۱۱۰۰ محصول منحصر بهفردی که زنان گزارش کرده بودند، بررسی کردند. یافتهها نشان داد که حدود ۴٪ از محصولات حاوی فرمالدهید یا مواد آزادکننده آن بودند، اما جالب اینجاست که بیش از نیمی از زنان (۵۳٪) گزارش دادند که از این نوع محصولات استفاده کردهاند.
به گفته دکتر رابین دادسون (ScD)، نویسنده اصلی مطالعه و پژوهشگر مؤسسه Silent Spring، “این درصد شاید در نگاه اول کم به نظر برسد، اما باید توجه داشت که تعداد زیادی از مردم از این محصولات استفاده میکنند و برخی زنان روزانه چندین مرتبه با این مواد در تماس هستند.”
لوسیونها، کرمهای صورت و صابونها از جمله رایجترین محصولات حاوی فرمالدهید یا ترکیبات آزادکننده آن بودند.
در میان لوسیونهایی که استفاده شدند، ۲۰ درصد حاوی ترکیبات آزادکننده فرمالدهید بودند که ۱۲ مورد از آنها از برند شناختهشده Bath & Body Works بودند. در طی بازه پنجروزه مطالعه، ۲۰ زن در مجموع ۷۶ بار از لوسیونهای حاوی این ترکیبات استفاده کردند. جالب آنکه بیش از ۷۰٪ از محصولات حاوی فرمالدهید در طول هفته حداقل دو بار استفاده شدند.
در میان مواد نگهدارنده شناساییشده در این محصولات، تقریباً نیمی از محصولات مراقبت پوستی و ۵۸٪ از محصولات مراقبت مو حاوی ترکیبی به نام DMDM هیدانتوئین بودند که گاه با نام Glydant نیز درج میشود. ماده دوم رایج دیازولیدینیل اوره بود که در ۱۷ مورد از ۴۱ محصول حاوی نگهدارندهها یافت شد، عمدتاً در محصولات مراقبت از پوست.
چهار محصول حاوی ایمیدازولیدینیل اوره بودند و دو محصول دیگر—یکی لوسیون بدن و دیگری شامپو—حاوی چندین نگهدارنده آزادکننده فرمالدهید بودند.
آیا جایگزینی برای محصولات حاوی فرمالدهید وجود دارد؟
به گفته دکتر امیلی بارت (PhD)، استاد اپیدمیولوژی و معاون مرکز مواجهات محیطی و بیماری در دانشگاه راتگرز، اگرچه برخی نگهدارندهها مانند پارابنها نیز دارای نگرانیهای بهداشتی هستند، اما خوشبختانه گزینههای ایمنتری نیز وجود دارد.
او افزود: “مواد نگهدارندهای وجود دارند که از لحاظ ایمنی، خطر کمتری دارند و بهطور گسترده در صنعت استفاده میشوند.”
بر اساس دادههای گروه کاری محیطزیست (EWG)، سه ماده نگهدارنده زیر بهعنوان ایمنترین گزینهها برای استفاده در محصولات آرایشی و بهداشتی معرفی شدهاند:
- پروپیلن گلیکول
- کاپریلیل گلیکول
- سوربیتان کاپریلات
چگونه میتوان از مواجهه با فرمالدهید در محصولات مراقبتی جلوگیری کرد؟
نهادهای فدرال در آمریکا تاکنون اقدام قاطعی در زمینه تنظیم مقررات مربوط به فرمالدهید در محصولات مراقبتی انجام ندادهاند. برای مثال، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) قرار بود در آوریل ۲۰۲۴ تصمیمی در مورد ممنوعیت استفاده از فرمالدهید در صافکنندههای مو اتخاذ کند، اما این تصمیم هنوز عملی نشده است. در نتیجه، بخش زیادی از بار مسئولیت به دوش مصرفکنندهها افتاده است.
به گفته دادسون، “نباید تصور کرد که مصرفکنندگان با انتخاب هوشمندانه میتوانند بهطور کامل از این مشکل رهایی یابند. اقداماتی در سطوح کلان مورد نیاز است، اما در حال حاضر هیچ اقدامی در سطح فدرال صورت نگرفته است.”
با این حال، متخصصان راهکارهایی را برای کاهش مواجهه پیشنهاد میدهند:
- بررسی فهرست ترکیبات روی بستهبندی محصولات: مراقب مواد آزادکننده فرمالدهید باشید. نامهای رایج آنها عبارتاند از:
- ترکیباتی که با پسوند “-دهید” ختم میشوند
- پارافورم
- متیلن گلیکول
- فرمال
- کواترنیوم-۱۵
- سدیم هیدروکسیمتیلگلیسینات
- استفاده از اپلیکیشنها برای بررسی ترکیبات: اپلیکیشنهایی مانند Detox Me، Clearya و Healthy Living (وابسته به EWG) میتوانند به کاربران کمک کنند تا ترکیبات محصولات را بهتر بشناسند. تحقیقات نشان دادهاند که استفاده از این ابزارها میتواند منجر به انتخاب محصولات ایمنتر شود.
- نگران نباشید، اما هوشمندانه عمل کنید: نیازی به دور ریختن یکباره تمام محصولات نیست. دکتر بارت پیشنهاد میدهد: “زمانی که یک محصول تمام شد، از اپلیکیشنها برای یافتن جایگزینی ایمنتر استفاده کنید.” بهویژه محصولات روزانه و یا آنهایی که مدت طولانیتری روی پوست میمانند—مانند کرمها، لوسیونها و لوازمآرایش—اهمیت بیشتری دارند.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
