ماچا نوعی چای سبز است که می‌تواند با تأثیرگذاری بر فرایند متابولیسم، یعنی همان واکنش‌های شیمیایی بدن برای تبدیل غذا یا چربی ذخیره‌شده به انرژی، به چربی‌سوزی کمک کند. این نوشیدنی سنتی ژاپنی به‌دلیل میزان بالای آنتی‌اکسیدان‌ها و پلی‌فنول‌ها مورد توجه دانشمندان و علاقه‌مندان به تغذیه سالم قرار گرفته است.
پژوهش‌های اولیه نشان داده‌اند که مصرف منظم ماچا می‌تواند به بهبود عملکرد متابولیک کمک کند، اما برای اثبات قطعی این موضوع، تحقیقات بیشتری لازم است. با این حال، بررسی داده‌های موجود نشان می‌دهد که نوشیدن ماچا می‌تواند اثرات قابل‌توجهی در بهبود چربی‌سوزی و مصرف انرژی داشته باشد.
مزایای متابولیکی
۱. چربی‌سوزی بیشتر
شواهد علمی حاکی از آن است که ماچا ممکن است به چربی‌سوزی بیشتر در حین فعالیت‌های ورزشی با شدت متوسط کمک کند. در مطالعه‌ای که روی ۱۳ زن انجام شد، این افراد پس از نوشیدن چهار وعده ماچا طی ۲۴ ساعت، به پیاده‌روی سریع ۳۰ دقیقه‌ای پرداختند.
نتایج نشان داد که ماچا به افزایش اکسیداسیون چربی (یا همان چربی‌سوزی) در طول پیاده‌روی کمک کرده، در مقایسه با زمانی که بدون نوشیدن ماچا پیاده‌روی انجام شد. این موضوع حاکی از تأثیر بالقوه ماچا بر روند مصرف چربی ذخیره‌شده در بدن حین ورزش است.¹
در مطالعه‌ای بلندمدت‌تر نیز یافته‌هایی مشابه گزارش شد؛ در این تحقیق، ۱۲ زن به‌مدت سه هفته روزانه کپسول‌های یک گرمی ماچا مصرف کردند و سپس در یک پیاده‌روی سریع ۳۰ دقیقه‌ای شرکت نمودند. مجدداً افزایش چربی‌سوزی مشاهده شد.²
اگرچه اندازه این مطالعات کوچک است، اما نتایج آن‌ها امیدوارکننده‌اند و نشان می‌دهند که ماچا ممکن است از طریق افزایش مصرف چربی، متابولیسم بدن را در طول فعالیت بدنی تقویت کند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تأیید این نتایج ضروری است.
۲. افزایش مصرف انرژی
برخی دانشمندان بر این باورند که چای سبز می‌تواند با افزایش مصرف انرژی و کالری‌سوزی حین فعالیت‌ها، به کنترل وزن کمک کند. این موضوع ممکن است ناشی از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در چای سبز به‌ویژه کاتچین‌ها باشد.³
همچنین چای سبز حاوی کافئین است که به‌عنوان یک محرک شناخته می‌شود و می‌تواند با کاتچین‌ها هم‌افزایی کرده و مصرف انرژی را افزایش دهد. در این میان، ماچا به‌عنوان نوعی چای سبز با میزان بالاتری از کاتچین و کافئین، احتمالاً اثری حتی قوی‌تر خواهد داشت.⁴
۳. بهبود مسیرهای متابولیکی بدن
ماچا ممکن است با بهبود مسیرهای متابولیکی در دستگاه گوارش و کبد، به تنظیم بهتر سوخت‌وساز بدن کمک کند. متابولیسم مجموعه‌ای از واکنش‌های پیچیده شیمیایی است که بدن برای تأمین انرژی به آن‌ها نیاز دارد.⁵
در یک مطالعه حیوانی، موش‌ها به چهار گروه با رژیم‌های مختلف تقسیم شدند: رژیم عادی، رژیم عادی همراه با ماچا، رژیم پرچرب، و رژیم پرچرب همراه با ماچا. محققان دریافتند که ماچا از چاقی و تجمع چربی ناشی از رژیم پرچرب جلوگیری می‌کند.⁶
۴. تنظیم متابولیسم کربوهیدرات‌ها
شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ماچا می‌تواند متابولیسم کربوهیدرات‌ها را در دستگاه گوارش تنظیم کند. کربوهیدرات‌ها دسته‌ای از درشت‌مغذی‌ها هستند که بدن برای تولید انرژی آن‌ها را تجزیه می‌کند.
ماچا دارای مقدار زیادی اپی‌گالوکاتچین گالات (EGCG) است؛ ترکیبی از خانواده کاتچین‌ها که می‌تواند فرایند هضم نشاسته را مهار کند. این عملکرد باعث کاهش آزادسازی گلوکز از کربوهیدرات‌ها شده و در نتیجه ممکن است به کاهش قند خون کمک کند.⁷⁴
VadimZakirov / Getty Images
ماچا و کاهش وزن
آیا ماچا می‌تواند به کاهش وزن کمک کند؟
مشخص نیست که ماچا واقعاً تا چه اندازه می‌تواند در کاهش وزن مؤثر باشد. شواهدی نشان می‌دهد که مصرف روزانه ۵۰۰ میلی‌گرم مکمل چای سبز ممکن است طی ۱۲ هفته باعث کاهش وزن شود.⁸
البته این مکمل‌ها دارای غلظتی بسیار بالاتر از ماچا نوشیدنی هستند و ممکن است نتایج مشابهی با مصرف چای ماچا نداشته باشند. بنابراین برای نتیجه‌گیری دقیق، لازم است تفاوت بین مکمل و نوشیدنی ماچا در نظر گرفته شود.
در مطالعه‌ای دیگر، ۳۴ فرد دارای چاقی به دو گروه با رژیم کم‌کالری تقسیم شدند، که یکی از آن‌ها روزانه یک فنجان ماچا نیز مصرف می‌کرد. پس از ۱۲ هفته، هر دو گروه کاهش وزن مشابهی را تجربه کردند.⁹
با این حال، گروهی که ماچا نوشیده بودند، علائم کاهش التهاب نیز نشان دادند. اگرچه این تحقیق مزایای کاهش وزن ماچا را به‌طور مستقیم تأیید نکرد، اما نشان‌دهنده اثرات ضد التهابی آن بود.
در نهایت، نمی‌توان به‌طور قطعی نتیجه‌گیری کرد که ماچا یک ابزار مؤثر برای کاهش وزن است. در صورت وجود اثر، احتمالاً این تأثیر محدود خواهد بود و بهترین روش برای کاهش وزن همچنان ترکیب ورزش با رژیم کم‌کالری است.¹⁰¹¹
روش‌های استفاده از ماچا
ماچا فقط محدود به چای نیست و می‌توانید آن را در انواع غذاها و نوشیدنی‌ها استفاده کنید. افزودن یک تا دو قاشق چای‌خوری از پودر ماچا به غذاها و نوشیدنی‌های مختلف راه خوبی برای گنجاندن آن در رژیم غذایی‌تان است.
- لاته ماچا
- اسموتی
- لیموناد
- اوتمیل
- پودینگ دانه چیا
- شیرینی‌جات و نان‌های پخته‌شده
- بستنی
- موچی
- کوکتل یا ماکتل
تفاوت ماچا با چای سبز معمولی چیست؟
ماچا و چای سبز معمولی هر دو از گیاه کاملیا سیننسیس (Camellia sinensis) تهیه می‌شوند، اما فرآیند تولید آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. این تفاوت‌ها موجب می‌شود که ماچا خواص تغذیه‌ای متمایزتری داشته باشد.⁴
ماچا در سایه رشد می‌کند، فرآیند برداشت و فرآوری پیچیده‌تری دارد، رنگ آن به‌دلیل غلظت بالای کلروفیل، سبزتر است و از نظر کافئین و آنتی‌اکسیدان‌ها سطح بالاتری دارد. همچنین برخلاف چای سبز که به‌صورت دم‌کردنی تهیه می‌شود، ماچا پودر شده و به‌طور کامل با آب داغ حل شده و مصرف می‌شود.
عوارض جانبی و احتیاط‌ها
ماچا برای بیشتر افراد بی‌خطر است و به‌خوبی تحمل می‌شود، اگرچه ممکن است همه افراد از طعم تلخ آن خوششان نیاید.¹² با این حال، افرادی که به کافئین حساس هستند یا مقدار زیادی ماچا مصرف می‌کنند، ممکن است دچار عوارضی شوند.
عوارض جانبی احتمالی مصرف زیاد ماچا عبارتند از:¹³
- اضطراب
- کم‌آبی بدن
- تپش قلب
- فشار خون بالا
- افزایش ضربان قلب
- مشکل در خواب
- ناراحتی معده
جمع‌بندی نهایی
ماچا از راه‌های گوناگونی بر متابولیسم اثر می‌گذارد و ممکن است به افزایش چربی‌سوزی در هنگام ورزش کمک کند. این خاصیت می‌تواند در کنار مزایای آنتی‌اکسیدانی آن، آن را به نوشیدنی‌ای مفید برای افراد فعال و علاقه‌مند به تغذیه سالم تبدیل کند.
با این حال، رابطه میان ماچا و متابولیسم هنوز به‌خوبی مورد تحقیق قرار نگرفته است و مشخص نیست چه میزان از ماچا (در صورت وجود تأثیر) می‌تواند به بهبود متابولیسم و کاهش وزن کمک کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Willems MET, Şahin MA, Cook MD. Matcha green tea drinks enhance fat oxidation during brisk walking in females. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2018;28(5):536-541. doi: 10.1123/ijsnem.2017-0237
- Willems MET, Fry HL, Belding MA, Kaviani M. Three weeks daily intake of matcha green tea powder affects substrate oxidation during moderate-intensity exercise in females. J Diet Suppl. 2021;18(5):566-576. doi: 10.1080/19390211.2020.1811443
- Gaur N, Minocha S, Singh R, et al. The role of green tea in the management of obesity. In: Nutraceuticals in Obesity Management and Control.
- Kochman J, Jakubczyk K, Antoniewicz J, et al. Health benefits and chemical composition of matcha green tea: a review. Molecules. 2020;26(1):85. doi:10.3390/molecules26010085
- Sánchez López de Nava A, Raja A. Physiology, metabolism. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025.
- Wang Y, Yu Y, Ding L, et al. Matcha green tea targets the gut–liver axis to alleviate obesity and metabolic disorders induced by a high-fat diet. Frontiers in Nutrition. 2022;9:931060. doi:10.3389/fnut.2022.931060
- Lochocka K, Bajerska J, Glapa A, et al. Green tea extract decreases starch digestion and absorption from a test meal in humans: a randomized, placebo-controlled crossover study. Sci Rep. 2015;5(1):12015. doi:10.1038/srep12015
- Lin Y, Shi D, Su B, et al. The effect of green tea supplementation on obesity: A systematic review and dose–response meta‐analysis of randomized controlled trials. Phytotherapy Research. 2020;34(10):2459-2470. doi: 10.1002/ptr.6697
- El-Elimat T, Qasem WM, Al-Sawalha NA, et al. A prospective non-randomized open-label comparative study of the effects of matcha tea on overweight and obese individuals: a pilot observational study. Plant Foods Hum Nutr. 2022;77(3):447-454. doi:10.1007/s11130-022-00998-9
- Olateju IV, Opaleye-Enakhimion T, Udeogu JE, et al. A systematic review on the effectiveness of diet and exercise in the management of obesity. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews. 2023;17(4):102759. doi:10.1016/j.dsx.2023.102759
- Wu X, Zhang C, Liang Z, et al. Exercise combined with a low-calorie diet improves body composition, attenuates muscle mass loss, and regulates appetite in adult women with high body fat percentage but normal bmi. Sports. 2024;12(4):91. doi:10.3390/sports12040091
- National Center for Complementary and Integrative Health. Green tea.
- US Food and Drug Administration. Spilling the beans: how much caffeine is too much?
- https://www.verywellhealth.com/does-matcha-boost-metabolism-11759950
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
