روغن زیتون یکی از قدیمی‌ترین ترکیبات طبیعی است که به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و خواص ضدباکتری، می‌تواند برای سلامت پوست بسیار مفید باشد. این روغن به‌عنوان یک مرطوب‌کننده طبیعی عمل می‌کند، به بازسازی سلول‌های پوستی کمک می‌نماید و حتی می‌تواند در کاهش علائم پیری پوست نقش داشته باشد. پژوهش‌های نوین نشان داده‌اند که ترکیبات فعال روغن زیتون، به‌ویژه اولئیک اسید و اولئوکانتال، قادرند فرآیندهای التهابی پوست را کاهش دهند و عملکرد سد دفاعی پوست را بهبود بخشند.
خواص مفید روغن زیتون برای پوست
۱. خاصیت آنتی‌اکسیدانی
روغن زیتون دارای ترکیبات آنتی‌اکسیدانی قوی است که می‌تواند از اکسیداسیون و تشکیل رادیکال‌های آزاد جلوگیری کند. رادیکال‌های آزاد مولکول‌هایی ناپایدار هستند که می‌توانند باعث آسیب به سلول‌ها و افزایش خطر ابتلا به سرطان شوند. استفاده موضعی از آنتی‌اکسیدان‌ها مانند روغن زیتون می‌تواند آسیب‌های پوستی ناشی از اشعه فرابنفش و آلودگی محیطی را کاهش داده و روند پیری زودرس را کند نماید. پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهند که مصرف خوراکی روغن زیتون به دلیل وجود اولئوکانتال، اثرات ضدالتهابی مشابه ایبوپروفن ایجاد می‌کند و می‌تواند به بهبود سلامت عمومی پوست کمک نماید.
۲. ویتامین‌های ضروری برای پوست
روغن زیتون منبع غنی ویتامین‌های محلول در چربی شامل A، D، E و K است که هرکدام می‌توانند برای پوست مفید باشند. به‌عنوان مثال، ویتامین E به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود در بهبود شرایطی مانند پسوریازیس و اگزما نقش دارد. اگرچه بیشتر تحقیقات درباره ویتامین E به شکل مکمل خوراکی انجام شده، اما استفاده موضعی از روغن زیتون به دلیل جذب این ویتامین‌ها می‌تواند از خشکی و التهاب پوست جلوگیری کند. همچنین ویتامین A موجود در روغن زیتون می‌تواند به بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده کمک نماید.
۳. خواص ضدباکتریایی
مطالعات نشان داده‌اند که روغن زیتون دارای خواص ضدباکتری است و می‌تواند در کنترل رشد برخی باکتری‌های مضر نقش داشته باشد. هرچند اثر آن از روغن نارگیل کمتر گزارش شده، اما همچنان در پیشگیری از عفونت‌های پوستی و تسریع روند بهبود زخم‌ها می‌تواند مؤثر باشد. به‌ویژه، در بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی، استفاده از روغن زیتون توانسته است فرایند ترمیم را بهبود دهد و التهاب را کاهش دهد. این اثرات به ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب غیر اشباع آن نسبت داده می‌شود.
۴. خاصیت مرطوب‌کنندگی و بهبود سد پوستی
روغن زیتون یک مرطوب‌کننده طبیعی است که می‌تواند خشکی پوست را کاهش داده و نرمی آن را افزایش دهد. پژوهش سال ۲۰۲۵ نشان داد که روغن زیتون بکر (EVOO) در بهبود هیدراتاسیون پوست، کاهش قرمزی و پوسته‌ریزی و افزایش عملکرد سد دفاعی پوست مؤثر بوده است. اگرچه وازلین توانست کاهش تبخیر آب از پوست را بهتر انجام دهد، اما EVOO در تحریک بازسازی سلولی عملکرد بهتری داشت. همچنین، استفاده موضعی از محلول روغن زیتون در افراد مسن بستری، بروز زخم فشاری را نسبت به سایر ترکیبات کاهش داد.
Michelle Lee Photography/Getty Images
روش استفاده از روغن زیتون برای پوست
انتخاب نوع روغن زیتون اهمیت زیادی دارد. بهترین گزینه، روغن زیتون بکر و تصفیه‌نشده (EVOO) است که کمترین میزان فرآوری و بیشترین خواص بیولوژیکی را دارد. بهتر است از برندهای معتبر با گواهی شورای بین‌المللی زیتون استفاده شود. برخی روش‌های رایج مصرف عبارتند از:
- مرطوب‌کننده: استفاده مستقیم روی پوست و سپس پاک‌کردن اضافات با دستمال نرم، یا استفاده روی پوست مرطوب برای جذب بهتر.
- اسکراب: ترکیب روغن زیتون با نمک دریایی برای لایه‌برداری پوست. استفاده از دانه‌های ریز نمک برای صورت و دانه‌های درشت‌تر برای بدن توصیه می‌شود.
- پاک‌کننده آرایش چشم: افزودن چند قطره روغن زیتون به پنبه و پاک‌کردن ملایم آرایش ضدآب.
- ماسک صورت: ترکیب روغن زیتون با عسل، سفیده تخم‌مرغ یا جوی آسیاب‌شده برای پوست خشک.
- کاهش چین‌وچروک: استفاده موضعی در اطراف چشم یا پس از قرارگیری در معرض آفتاب.
- کاهش اسکار و لک: ماساژ مستقیم روی جای زخم یا ترکیب با آب لیمو برای کاهش هایپرپیگمانتاسیون.
خطرات احتمالی استفاده از روغن زیتون برای پوست
- آسیب به سد پوستی: برخی مطالعات، به‌ویژه در نوزادان، نشان داده‌اند که استفاده طولانی‌مدت می‌تواند لایه بیرونی پوست را تضعیف کند.
- انسداد منافذ: به دلیل بافت سنگین، ممکن است منافذ پوست را مسدود کرده و باعث جوش شود، بنابراین استفاده محدود و پاک‌کردن اضافات ضروری است.
- تحریک پوستی: ممکن است در برخی افراد ایجاد قرمزی یا التهاب کند، لذا تست حساسیت قبل از استفاده توصیه می‌شود.
مکانیسم اثر روغن زیتون بر پوست
خواص روغن زیتون عمدتاً به ترکیبات فنولی، اسیدهای چرب غیراشباع مانند اولئیک اسید، و ویتامین E مرتبط است. این ترکیبات با کاهش استرس اکسیداتیو، مهار آنزیم‌های التهابی، و تقویت لایه شاخی پوست، سلامت بافت پوستی را حفظ می‌کنند. علاوه بر این، اسیدهای چرب موجود در روغن زیتون به‌عنوان ماده مرطوب‌کننده طبیعی، مانع از تبخیر آب از سطح پوست می‌شوند.
آمار و یافته‌های پژوهشی
در یک مطالعه بالینی در سال ۲۰۱۹ بر روی ۵۷۱ فرد مسن در خانه سالمندان، استفاده موضعی از روغن زیتون توانست بروز زخم فشاری را به شکل معناداری کاهش دهد. همچنین، پژوهش سال ۲۰۲۵ نشان داد که EVOO در مقایسه با وازلین، توانایی بیشتری در تحریک نوسازی سلول‌های پوستی دارد.
پیشگیری و توصیه‌های بالینی
برای پیشگیری از عوارض احتمالی، توصیه می‌شود از روغن زیتون بکر و تازه استفاده شود، میزان مصرف محدود باشد، و قبل از استفاده گسترده، تست حساسیت انجام شود. در افراد با پوست چرب یا مستعد آکنه، استفاده از این روغن باید با احتیاط انجام گیرد.
یافته‌های جدید پژوهشی
مطالعات جدید در حوزه نانوتکنولوژی در حال بررسی امکان ترکیب نانوکپسول‌های روغن زیتون در محصولات آرایشی-درمانی هستند تا نفوذ بهتر به لایه‌های عمقی پوست و اثربخشی بالاتر حاصل شود.
خلاصه
روغن زیتون با دارا بودن آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و خواص ضدالتهابی، می‌تواند در بهبود سلامت پوست نقش مهمی داشته باشد. با این حال، استفاده نادرست یا در پوست‌های حساس ممکن است باعث تحریک یا انسداد منافذ شود. انتخاب روغن با کیفیت بالا و رعایت اصول مصرف، کلید بهره‌مندی از بیشترین فواید این ماده طبیعی است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Abdoli A, et al. (2022). The effect of topical olive oil dressing on the healing of grade 1 and 2 diabetic foot ulcers: An assessor-blind randomized controlled trial in type 2 diabetes patients.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36459908/ - Díaz-Valenzuela A, et al. (2019). Effectiveness and safety of olive oil preparation for topical use in pressure ulcer prevention: Multicentre, controlled, randomised, and double‐blinded clinical trial.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7949451/ - González-Rodríguez M, et al. (2023). Oleocanthal, an antioxidant phenolic compound in extra virgin olive oil (EVOO): A comprehensive systematic review of its potential in inflammation and cancer.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10741130/ - Rubio-Santoyo A, et al. (2025). Effects of extra virgin olive oil and petrolatum on skin barrier function and microtopography.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12251406/ - Taheri M, et al. (2021). Anti-inflammatory and restorative effects of olives in topical application.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5796020/#sec3-ijms-19-00070
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
