فیزیوتراپی پس از جراحی تاندون شانه (روتاتورکاف): آنچه باید انتظار داشت

روتاتور کاف (Rotator Cuff) مجموعه‌ای از چهار عضله شانه شامل سوپرااسپیناتوس، تِرِس مینور، اینفرااسپیناتوس و ساب‌اسکاپولاریس است. این گروه عضلانی مهم سر استخوان بازو (بخش توپی شکل بالای استخوان بازو) را احاطه کرده و به بالا بردن و چرخش شانه کمک می‌کند. علاوه بر این، عضلات روتاتور کاف مسئول افزایش ثبات مفصل و اطمینان از قرارگیری مرکزی سر استخوان بازو در قسمت حفره‌ای مفصل (گلنوئید) هستند¹.

جراحی ترمیم روتاتور کاف چیست؟

همیشه نیازی به جراحی برای ترمیم پارگی روتاتور کاف نیست. در حقیقت، پارگی‌های روتاتور کاف که بدون علامت هستند، شیوع بالایی دارند. مطالعات متعددی نشان داده‌اند که میزان شیوع آسیب‌های روتاتور کاف بدون علامت ممکن است تا ۴۶ درصد نیز برسد².

با این حال، شرایط و علائم خاصی وجود دارند که در آن‌ها جراحی ترمیم روتاتور کاف ضروری تلقی می‌شود. این موارد شامل ضعف شدید شانه است که توانایی فرد را در انجام وظایف روزمره محدود می‌کند. همچنین دردهایی که برای مدت زمان طولانی‌تر از شش ماه ادامه داشته باشند، نیاز به بررسی جدی دارند. ضعف شانه پس از یک آسیب حاد یا سقوط، و همچنین مشاهده پارگی‌های بزرگ روتاتور کاف (بیش از ۳ سانتی‌متر) در تصویربرداری‌هایی مانند MRI، از دیگر دلایل انجام جراحی هستند³.

نحوه انجام عمل جراحی

هنگامی که شما و جراح ارتوپد تصمیم به انجام این عمل می‌گیرید، جراح معمولاً تاندون پاره شده را با استفاده از لنگرهایی که به استخوان بازو محکم می‌شوند، ترمیم می‌نماید. سپس تاندون پاره شده با استفاده از بخیه به این لنگرها وصل و تثبیت می‌شود. بسته به شرایط خاص بیمار، ممکن است نیاز به برداشتن خارهای استخوانی (رشد اضافی استخوان در انتهای استخوان‌ها) در آن ناحیه نیز باشد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

این روش ترمیم ممکن است با ایجاد یک برش بزرگ‌تر در شانه (که ترمیم باز نامیده می‌شود) یا یک برش کمی کوچک‌تر (ترمیم نیمه‌باز) انجام پذیرد. امروزه این جراحی اغلب به روش آرتروسکوپی انجام می‌شود که یک تکنیک کم تهاجمی است. در این روش، ابزاری جراحی مجهز به دوربین از طریق یک برش کوچک در شانه وارد می‌شود³.

۴ مرحله فیزیوتراپی پس از عمل جراحی

پس از جراحی ترمیم روتاتور کاف، معمولاً بازوی آسیب‌دیده توسط تیم مراقبت در یک بانداژ یا اسلینگ قرار می‌گیرد. به بیمار توصیه می‌شود که برای چندین هفته بازوی خود را به صورت فعال حرکت ندهد.

فیزیوتراپی (PT) نیز معمولاً بلافاصله پس از جراحی آغاز می‌شود تا روند بهبودی فرد سرعت یابد. در طول فیزیوتراپی، برنامه توانبخشی به طور معمول به چندین فاز مجزا تقسیم می‌شود:

۱. دامنه حرکتی غیرفعال (Passive Range of Motion)

در اوایل دوره پس از جراحی، هدف اصلی درمان، پیشبرد آهسته دامنه حرکتی شانه در حالی که از محل ترمیم جراحی محافظت می‌شود، است. از آنجایی که حرکت فعال بازو مجاز نیست، درمانگر به آرامی و به صورت غیرفعال شانه را تحت کشش قرار می‌دهد تا از سفتی مفصل جلوگیری شود.

درمانگر همچنین دستورالعمل‌هایی را برای انجام کارهای روزمره مانند حمام کردن یا لباس پوشیدن بدون فعال‌سازی عضلات درگیر به شما آموزش خواهد داد. ماساژ بافت نرم و استفاده از یخ نیز ممکن است برای کاهش درد و تورم پس از عمل که امری طبیعی است، به کار رود. در مورد مدت زمان بهینه این فاز توانبخشی هنوز اختلاف نظر وجود دارد⁴، اما این مرحله معمولاً دو تا هشت هفته طول می‌کشد که بستگی به اندازه پارگی و ترجیحات جراح شما دارد⁵.

۲. دامنه حرکتی فعال و فعال-کمکی (Active-Assisted and Active Range of Motion)

در طول فاز دوم توانبخشی، فیزیوتراپیست به شما اجازه می‌دهد تا کشش شانه را به تنهایی و با کمک بازوی دیگر یا ابزاری دیگر (مانند عصا یا قرقره) شروع کنید. همچنین به شما اجازه داده می‌شود که استفاده از اسلینگ را متوقف کرده و شروع به حرکت فعال بازو تا حد تحمل نمایید.

در این مرحله، معمولاً مقدار مشخصی سفتی و درد همچنان در شانه وجود خواهد داشت. به همین دلیل، ممکن است همچنان نیاز به انجام کشش غیرفعال توسط درمانگر و استفاده از یخ باشد. این فاز توانبخشی معمولاً به مدت سه تا چهار هفته به طول می‌انجامد⁵.

۳. تقویت اولیه (Initial Strengthening)

در بخش بعدی توانبخشی، درمانگر شروع به آموزش تمریناتی به شما می‌کند که به آرامی عضلات روتاتور کاف را تقویت نمایند. در این مرحله، ترمیم جراحی ایمن‌تر شده و می‌تواند مقاومت سبک را تحمل کند.

تکنیک‌هایی که فیزیوتراپیست به شما می‌آموزد، عموماً بر تقویت عضله شانه آسیب‌دیده و عضلات حمایتی در روتاتور کاف و تیغه‌های شانه متمرکز هستند. مدت زمان این فاز می‌تواند بسته به میزان گستردگی جراحی و قدرت اولیه شما به طور گسترده‌ای متغیر باشد، اما به طور کلی بین دو تا سه ماه طول می‌کشد⁵.

۴. تقویت پیشرفته (Late Strengthening)

مرحله نهایی فیزیوتراپی عمدتاً بر تقویت کامل شانه با افزایش شدت تمریناتی که انجام می‌دهید، متمرکز است. درمانگر راهنمایی‌هایی را در مورد افزایش ایمن میزان وزنه مورد استفاده ارائه خواهد داد و همچنین ممکن است تکنیک‌های تحمل وزن یا هل دادن و کشیدن را در برنامه بگنجاند.

اگر فرد مایل به بازگشت به فعالیت‌های ورزشی باشد، تمرینات خاص ورزشی برای پرتاب کردن نیز ممکن است در این مرحله معرفی شوند. جدول زمانی برای این بخش از فیزیوتراپی متغیر است، اما ممکن است چندین ماه طول بکشد تا به طور کامل از برنامه درمانی مرخص شوید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: