زمانی که دچار سوءهاضمه میشوید، دارو یا پیادهروی کوتاه ممکن است کمک کند، اما تکنیکی ساده به نام خودماساژ نیز میتواند سوزش سر دل را کاهش دهد.
علل سوزش سر دل
عوامل متعددی میتوانند باعث سوزش سر دل یا سوءهاضمه شوند؛ از جمله عدم تحمل برخی غذاها، نوشیدنیهای گازدار و حتی نحوه خوابیدن شما. سوزش سر دل مزمن ممکن است ناشی از بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) باشد که در آن اسید معده به مری باز میگردد و باعث احساس سوزش میشود¹. اگر هفتهای دو بار یا بیشتر دچار این علائم میشوید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
شروع با تنفس عمیق
تحقیقات نشان دادهاند که تنفس عمیقی که دیافراگم را درگیر میکند، میتواند علائم رفلاکس معده را کاهش دهد². برای این کار، یک دست را روی قفسه سینه و دست دیگر را روی شکم قرار دهید و به آرامی چهار ثانیه نفس بکشید و چهار ثانیه بازدم کنید. این الگوی تنفسی را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید تا سیستم پاراسمپاتیک فعال شود، روند هضم بهبود یابد و ناراحتی کاهش یابد. همچنین دیافراگم با ماساژ داخلی شکم به جریان بهتر خون کمک میکند.
افزودن ماساژ شکمی
یکی از متخصصان طب سنتی چینی توصیه میکند شکم را مانند یک ساعت تصور کنید و ناف را به عنوان نقطه ۱۲ در نظر بگیرید. با دست یا سه انگشت، شکم را به آرامی به صورت دایرهای در جهت عقربههای ساعت ماساژ دهید و همزمان تنفس عمیق را ادامه دهید. این روش سنتی به افزایش جریان خون در ناحیه شکم کمک کرده و روند هضم را تسهیل میکند.
تشویق به حرکات رودهای
انقباضات موجی عضلات دستگاه گوارش (پریستالسیس) محتویات معده را به حرکت درمیآورد و به دفع کمک میکند. ماساژ ملایم میتواند این فرآیند طبیعی را حمایت کند و به رفع یبوست و کاهش سوزش سر دل کمک نماید³. برای این کار روی پشت دراز بکشید، زانوها را بالا بیاورید و کف پاها را روی تخت یا مبل قرار دهید. ماساژ را از سمت پایین سمت چپ شکم آغاز کرده و به آرامی در خط مورب زیر ناف ادامه دهید. فشار باید ملایم باشد، مانند کار کردن با خمیر.
پس از ماساژ، دراز کشیدن به سمت راست میتواند تخلیه معده را تسهیل کرده و حرکت گوارشی را بهبود بخشد.
نکات مهم
- حرکات باید آرام و ملایم باشند و در صورت بارداری، ممکن است نیاز به تغییر روش یا اجتناب از ماساژ باشد.
- درمان اصلی سوزش سر دل شامل دارو و تغییر سبک زندگی است.
- روشهای مکمل مانند تنفس عمیق و ماساژ شکمی میتوانند جریان خون و فعالیت گوارشی را بهبود بخشند.
- در صورتی که هفتهای دو بار یا بیشتر دچار سوزش سر دل هستید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
سؤالات متداول (FAQ)
۱. آیا ماساژ شکمی برای همه افراد بیخطر است؟
در بیشتر افراد سالم، ماساژ شکمی ملایم بیخطر است، اما افرادی که باردار هستند یا بیماریهای خاص گوارشی دارند باید پیش از انجام آن با پزشک مشورت کنند. فشار زیاد یا ماساژ شدید میتواند مشکلاتی مانند درد شکم یا تشدید رفلاکس ایجاد کند.
۲. چه مدت طول میکشد تا ماساژ اثر تسکینی داشته باشد؟
اکثر افراد پس از ۵ دقیقه ماساژ ملایم شکم و تنفس عمیق، کاهش نسبی سوزش سر دل را تجربه میکنند. اثر ممکن است با توجه به شدت علائم و نحوه اجرای ماساژ متفاوت باشد.
۳. آیا ماساژ جایگزین داروهای ضد رفلاکس است؟
خیر، ماساژ و روشهای مکمل میتوانند به کاهش علائم کمک کنند، اما درمان اصلی شامل داروهای تجویزی و اصلاح سبک زندگی است. استفاده ترکیبی ممکن است به بهبود کلی وضعیت کمک کند.
۴. آیا تغییر موقعیت بدن پس از غذا تأثیری دارد؟
بله، حفظ وضعیت عمودی و دراز کشیدن به سمت راست پس از ماساژ میتواند تخلیه معده را تسهیل کرده و از بازگشت اسید به مری جلوگیری کند. همچنین باید از دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا خودداری شود.
۵. آیا میتوان هر روز از ماساژ شکمی استفاده کرد؟
استفاده روزانه با شرایط مناسب و فشار ملایم معمولاً بیخطر است و میتواند به بهبود حرکت رودهای و کاهش سوزش کمک کند. با این حال، در صورت بروز درد شدید یا علائم غیرمعمول، ماساژ را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.
- Gavini S et al. Acid Reflux / GERD (gastroesophageal reflux disease). American College of Gastroenterology. April 2025.
- Ong A M-L et al. Diaphragmatic Breathing Reduces Belching and Proton Pump Inhibitor Refractory Gastroesophageal Reflux Symptoms. Clinical Gastroenterology and Hepatology. March 2018.
- Ogasawara N et al. Overlap Between Constipation and Gastroesophageal Reflux Disease in Japan: Results From an Internet Survey. Journal of Neurogastroenterology and Motility. April 30, 2022.
- https://www.everydayhealth.com/gerd/heartburn-massage/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
