ارتباطها و تعاملات احتمالی
مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خودایمنی و اختلال نورولوژیک است، در حالی که آترواسکلروزیس به تجمع پلاک در شریانها و بیماریهای قلبی مرتبط است. این دو بیماری ممکن است از دو جهت با یکدیگر ارتباط داشته باشند. بر اساس تحقیقات، MS میتواند به واسطه عوارض جانبی برخی داروها، سلامت قلب را تحت تأثیر منفی قرار دهد. همچنین این دو بیماری چندین عامل خطر مشترک دارند که احتمال بروز بیماریهای قلبی را در مبتلایان به MS افزایش میدهد.
- فشار خون بالا: افراد مبتلا به MS بهطور شایعتری دچار فشار خون بالا میشوند که یکی از عوامل کلیدی در ایجاد آترواسکلروزیس است.
- کلسترول بالا: کلسترول بالا نهتنها در ایجاد پلاک در شریانها نقش دارد، بلکه با مشکلات شناختی مانند مهذهنی در بیماران MS نیز مرتبط است.
- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن یک عامل خطر مشترک برای MS و آترواسکلروزیس است و باعث افزایش التهاب و آسیب به عروق و اعصاب میشود.
- کمتحرکی: خستگی یا سفتی عضلات ناشی از MS میتواند فعالیت بدنی را دشوار کند و کمتحرکی نیز خطر ابتلا به آترواسکلروزیس را افزایش میدهد.
- اضافه وزن و چاقی: وزن بالا فشار بیشتری بر بدن وارد میکند و ممکن است علائم MS را تشدید کند. همچنین خطر ابتلا به فشار خون بالا و کلسترول بالا را افزایش میدهد.
andresr / Getty Images
شباهتها
مولتیپل اسکلروزیس و آترواسکلروزیس در برخی ویژگیها شباهت دارند که آنها را از نظر بالینی به یکدیگر نزدیک میکند. هر دو بیماری واکنشهای غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن را شامل میشوند. در آترواسکلروزیس، سیستم ایمنی به آسیب عروقی پاسخ میدهد و این واکنشها باعث التهاب و تشکیل پلاک در دیواره شریانها میشود. در MS نیز، سیستم ایمنی به پوشش محافظتی اعصاب در مغز و نخاع حمله میکند و انتقال سیگنالهای عصبی را مختل میسازد. هر دو بیماری مزمن هستند و تأثیر بلندمدتی بر بدن دارند. آترواسکلروزیس تدریجی و پیشرونده است و با تجمع چربی و کلسترول در دیواره شریانها پیش میرود، در حالی که MS نیز یک بیماری مادامالعمر با علائم پایدار یا بدترشونده در طول زمان است. این دو وضعیت میتوانند کیفیت زندگی را کاهش دهند. آترواسکلروزیس میتواند منجر به حمله قلبی، سکته، یا اختلال در جریان خون به اندامها شود و MS نیز ممکن است باعث ناتوانیهای حرکتی و نیاز به مراقبت تخصصی مداوم گردد.
تفاوتها
با وجود برخی شباهتها، MS و آترواسکلروزیس تأثیرات بسیار متفاوتی بر بدن دارند که باید بهصورت دقیق بررسی شوند. مهمترین تفاوتها در علائم، زمان شروع بیماری، و روشهای درمانی نهفتهاند. در آترواسکلروزیس، علائمی مانند درد قفسه سینه، گرفتگی پا هنگام راه رفتن، یا نشانههای سکته مانند اختلال در گفتار دیده میشود. اما در MS، علائم متنوعتری شامل مشکلات بینایی، بیحسی، ضعف عضلانی، خستگی و اختلال در تعادل و راهرفتن مشاهده میشود. سن شروع بیماری نیز متفاوت است. MS معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی بروز میکند، در حالی که آترواسکلروزیس ممکن است از سنین پایین آغاز شود ولی معمولاً علائم آن بعد از ۴۵ سالگی در مردان و ۵۵ سالگی در زنان آشکار میشود. روشهای درمان نیز با یکدیگر متفاوت هستند. آترواسکلروزیس با تغییر سبک زندگی و داروهایی برای کنترل فشار خون و کلسترول مدیریت میشود، اما MS نیازمند درمانهای تخصصی برای کاهش آسیب عصبی، پیشگیری از حملات، و مدیریت نشانهها است.
مدیریت همزمان هر دو بیماری
افرادی که همزمان با MS زندگی میکنند و در معرض خطر یا مبتلا به آترواسکلروزیس هستند، باید رویکرد دقیقی برای حفظ سلامت خود داشته باشند. همپوشانی درمانی میان این دو بیماری اهمیت زیادی دارد. تغییرات سبک زندگی میتوانند در هر دو بیماری مؤثر باشند. تغذیه سالم برای قلب، پرهیز از سیگار و استرس، و فعالیت فیزیکی ملایم مانند پیادهروی، یوگا یا شنا میتواند جریان خون را بهبود ببخشد، علائم MS را کاهش دهد و از پیشرفت آترواسکلروزیس جلوگیری کند. معاینههای منظم برای کنترل فشار خون، چربی خون و قند خون بسیار مهم هستند. حتی در صورت نداشتن علائم، باید سلامت قلب توسط پزشک بررسی شود. در صورت بروز درد قفسه سینه، تنگی نفس یا ورم پا باید فوراً با پزشک مشورت کرد. همکاری با تیم درمانی میتواند اثربخشی مراقبت را افزایش دهد. داشتن پزشک عمومی، نورولوژیست (متخصص بیماریهای عصبی) و کاردیولوژیست (متخصص قلب) که با هم در تماس باشند، بسیار کمککننده است. همچنین استفاده از فیزیوتراپی یا توانبخشی برای بهبود حرکت، قدرت بدنی و سلامت قلب توصیه میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد
پیگیری منظم با پزشک برای کنترل MS و آترواسکلروزیس بسیار حیاتی است. عدم درمان بهموقع میتواند منجر به عوارض جدی مانند حمله قلبی، سکته مغزی یا ناتوانی دائمی شود. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد:
- فشار خون یا قند خون کنترلنشده
- کبودی یا خونریزی غیرمعمول هنگام مصرف آسپرین یا رقیقکنندههای خون
- مشکل در مصرف داروها
- ناتوانی در حرکت مفاصل یا بلند شدن از بستر یا صندلی
- زخمهای پوستی یا قرمزی
- دردی که بهتدریج شدیدتر میشود
- زمینخوردنهای اخیر
- سرفه یا خفگی هنگام غذا خوردن
- علائم عفونت مثانه
مروری سریع
آترواسکلروزیس و مولتیپل اسکلروزیس هر دو بیماری مزمن هستند که سیستم ایمنی را درگیر میکنند و میتوانند به عوارض جدی منجر شوند. این دو بیماری با وجود اشتراکاتی مانند التهاب، کلسترول بالا و کمتحرکی، کاملاً مجزا هستند. MS سیستم عصبی را هدف قرار میدهد، در حالی که آترواسکلروزیس به سیستم قلبیعروقی آسیب میزند. افراد مبتلا به MS ممکن است در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به آترواسکلروزیس باشند. تشخیص زودهنگام، انتخاب سبک زندگی سالم و انجام بررسیهای منظم میتواند به مدیریت این دو بیماری و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. What is atherosclerosis?.
- Al-Yafeai Z, Carvajal-González A, Abduljabar H, et al. Novel multiple sclerosis agents-associated cardiotoxicity: A real-world pharmacovigilance study. Int J Cardiol. 2022;362:153-7. doi:10.1016/j.ijcard.2022.05.052
- Briggs FB, Hill E, Abboud H. The prevalence of hypertension in multiple sclerosis based on 37 million electronic health records from the United States. Eur J Neurol. 2021;28(2):558-66. doi:10.1111/ene.14557
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Multiple sclerosis.
- MedlinePlus. Atherosclerosis.
- Lőrincz B, Motýl J, Friedová L, et al. Lipid measures are associated with cognitive functioning in multiple sclerosis patients. Mult Scler Rel Disord. 2024;91:105879. doi:10.1016/j.msard.2024.105879
- World Health Organization. Multiple sclerosis.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Atherosclerosis - Causes and risk factors.
- Roy P, Orecchioni M, Ley K. How the immune system shapes atherosclerosis: roles of innate and adaptive immunity. Nat Rev Immunol. 2022; 22, 251–265. doi:10.1038/s41577-021-00584-1
- Rodríguez Murúa S, Farez MF, Quintana FJ. The Immune Response in Multiple Sclerosis. Annu Rev Pathol. 2022;17:121-139. doi:10.1146/annurev-pathol-052920-040318
- Tafti D, Ehsan M, Xixis KL. Multiple sclerosis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Pahwa R, Jialal I. Atherosclerosis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2023.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Atherosclerosis - Symptoms.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Atherosclerosis - Living with.
- MedlinePlus. Multiple sclerosis - discharge.
- https://www.health.com/multiple-sclerosis-and-atherosclerosis-11767941
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
