تحقیقات نشان میدهد که مصرف همزمان مکملهای امگا ۳ و ویتامین E معمولاً ایمن است، اما شواهد علمی درباره تأثیرات ترکیبی آنها هنوز محدود است. این دو ترکیب هر دو خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارند و میتوانند از سلولها در برابر استرس اکسیداتیو محافظت کنند، اما مصرف همزمان آنها نیازمند توجه به دوز و شرایط جسمی فرد است.¹
تأثیرات ترکیبی امگا ۳ و ویتامین E
برخی پژوهشها نشان دادهاند که مصرف مشترک این دو مکمل میتواند در کاهش مقاومت به انسولین، بهبود تعادل چربی خون و کاهش آسیب اکسیداتیو مؤثر باشد.² با این حال، هنوز شواهد کافی برای توصیه قطعی این ترکیب وجود ندارد و نیاز به مطالعات گستردهتری احساس میشود.
۱. مقاومت به انسولین
در یک مطالعه کوچک بر بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر مشخص شد که مصرف همزمان امگا ۳ و ویتامین E ممکن است موجب بهبود سطح انسولین و کاهش مقاومت به آن شود.³ این اثر احتمالاً ناشی از خاصیت ضدالتهابی امگا ۳ و عملکرد آنتیاکسیدانی ویتامین E در محافظت از سلولهای پانکراس است.
۲. کاهش چربیهای خون
یک مرور نظاممند نشان داده است که مصرف توأمان این دو مکمل میتواند باعث کاهش سطح لیپوپروتئین با چگالی بسیار کم (VLDL) شود که مسئول انتقال تریگلیسریدها به بافتهاست.⁴ هرچند این ترکیب تأثیر قابلتوجهی بر سایر اجزای پروفایل چربی خون نداشته است.
۳. کاهش استرس اکسیداتیو
بر اساس متاآنالیزها، ترکیب امگا ۳ و ویتامین E میتواند با افزایش سطح نیتریکاکسید و کاهش مالوندیآلدهید، اثرات آنتیاکسیدانی بدن را تقویت کند.⁵ این فرآیند به کاهش التهاب و بهبود عملکرد عروق خونی کمک میکند.
نکات مهم پیش از مصرف مکملها
قبل از مصرف هرگونه مکمل، باید هدف درمانی، نوع فرآورده، میزان دوز و احتمال تداخل دارویی بررسی شود.⁶ توصیه میشود تنها از مکملهای دارای تأییدیه آزمایشگاههای معتبر و برچسب «تستشده توسط شخص ثالث» استفاده کنید. هر دو مکمل ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند، بهویژه در افرادی که داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف میکنند.
امگا ۳ چیست؟
امگا ۳ گروهی از اسیدهای چرب چند غیراشباع است که در بدن خاصیت ضدالتهابی دارد و نقش کلیدی در سلامت مغز، قلب و عروق ایفا میکند.⁷ مهمترین انواع آن شامل آلفا-لینولنیک اسید (ALA)، ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) هستند.⁸
منابع غذایی امگا ۳
- ماهیهای چرب: سالمون، ساردین، شاهماهی، تُن و قزلآلا
- دانهها: بذر کتان و چیا
- مغزها: گردو
- روغنها: روغن کتان، کانولا، سویا و کلزا
- حبوبات: لوبیا قرمز و ادامامه
مصرف منظم این منابع به کاهش خطر بیماریهای قلبی، کاهش تریگلیسرید خون، بهبود عملکرد شناختی و سلامت دوران بارداری کمک میکند.⁹
ویتامین E چیست؟
ویتامین E مجموعهای از ترکیبات محلول در چربی است که دارای خاصیت آنتیاکسیدانی قوی میباشد.¹⁰ مهمترین نوع آن آلفا-توکوفرول است که از سلولها در برابر رادیکالهای آزاد محافظت کرده و از آسیب اکسیداتیو جلوگیری میکند.¹¹
منابع غذایی ویتامین E
- روغنهای گیاهی: روغن جوانه گندم، آفتابگردان، گلرنگ و سویا
- دانهها و مغزها: بادام، فندق، بادامزمینی و تخمه آفتابگردان
- سبزیها و میوهها: اسفناج، بروکلی، گوجهفرنگی، کیوی و انبه
ویتامین E علاوه بر تقویت سیستم ایمنی، در پیشگیری از تصلب شرایین، کند کردن روند پیری سلولی و حفظ سلامت پوست نقش دارد.¹²
خطرات و عوارض احتمالی
مصرف بیش از حد امگا ۳ ممکن است باعث ناراحتی گوارشی، طعم ناخوشایند دهان و افزایش خطر خونریزی شود.¹³ همچنین در برخی افراد باعث کاهش ایمنی در دوزهای بالا میگردد. از مصرف بیش از ۴ گرم در روز خودداری کنید مگر به توصیه پزشک.¹⁴
ویتامین E در مقادیر غذایی بیخطر است، اما مصرف زیاد مکمل آن ممکن است خطر سکته مغزی هموراژیک و افزایش احتمال سرطان پروستات را بالا ببرد.¹⁵ مصرف دوز بالا تنها باید تحت نظر پزشک انجام شود.
جمعبندی
مصرف همزمان امگا ۳ و ویتامین E بهطور کلی بیخطر است و ممکن است اثرات مثبتی بر سلامت متابولیک، کاهش التهاب و بهبود سلامت عروق داشته باشد.¹⁶ با این حال، هنوز شواهد کافی برای توصیه عمومی این ترکیب وجود ندارد. افراد با مشکلات انعقادی یا کسانی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند باید پیش از استفاده با پزشک مشورت کنند.
نتیجه نهایی: هر دو مکمل زمانی بیشترین اثر را دارند که همراه با یک رژیم غذایی متعادل، سرشار از میوه، سبزی، ماهی و روغنهای گیاهی مصرف شوند؛ نه بهعنوان جایگزین تغذیه سالم بلکه بهعنوان پشتیبان آن.¹⁷
- Saboori S, Djalali M, Yousefi Rad E, et al. Various effects of omega 3 and omega 3 plus vitamin E supplementations on serum glucose level and insulin resistance in patients with coronary artery disease. Iran J Public Health. 2016;45(11):1465-1472.
- Sepidarkish M, Morvaridzadeh M, Akbari-Fakhrabadi M, et al. Effect of omega-3 fatty acid plus vitamin E Co-Supplementation on lipid profile: A systematic review and meta-analysis. Diabetes Metab Syndr. 2019;13(2):1649-1656. doi:10.1016/j.dsx.2019.03.018
- Sepidarkish M, Akbari-Fakhrabadi M, Daneshzad E, et al. Effect of omega-3 fatty acid plus vitamin E Co-Supplementation on oxidative stress parameters: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr. 2020;39(4):1019-1025. doi: 10.1016/j.clnu.2019.05.004
- National Institute of Health Office of Dietary Supplements. Omega-3 fatty acids.
- Manson JE, Cook NR, Lee IM, et al. Marine n-3 fatty acids and prevention of cardiovascular disease and cancer. N Engl J Med. 2019;380(1):23-32. doi:10.1056/NEJMoa1811403
- Sutariya B, Montenegro DM, Chukwu M, et al. Emphasis on icosapent ethyl for cardiovascular risk reduction: a systematic review. Cureus. 2022;14(12):e32346. doi:10.7759/cureus.32346
- Bilgundi K, Viswanatha GL, Purushottam KM, et al. Docosahexaenoic acid and pregnancy: a systematic review and meta-analysis of the association with improved maternal and fetal health. Nutr Res. 2024;128:82-93. doi:10.1016/j.nutres.2024.06.008
- Gkiouras K, Grammatikopoulou MG, Myrogiannis I, et al. Efficacy of n-3 fatty acid supplementation on rheumatoid arthritis' disease activity indicators: a systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2024;64(1):16-30. doi:10.1080/10408398.2022.2104210
- National Institute of Health Office of Dietary Supplements. Vitamin E.
- O'Connor EA, Evans CV, Ivlev I, et al. Vitamin and mineral supplements for the primary prevention of cardiovascular disease and cancer: updated evidence report and systematic review for the US Preventive Services Task Force. JAMA. 2022;327(23):2334-2347. doi:10.1001/jama.2021.15650
- Age-Related Eye Disease Study Research Group. A randomized, placebo-controlled, clinical trial of high-dose supplementation with vitamins C and E, beta carotene, and zinc for age-related macular degeneration and vision loss: AREDS report no. 8. Arch Ophthalmol. 2001;119(10):1417-1436. doi:10.1001/archopht.119.10.1417
- Sesso HD, Buring JE, Christen WG, et al. Vitamins E and C in the prevention of cardiovascular disease in men: The Physicians' Health Study II Randomized Controlled Trial. JAMA. 2008;300(18):2123–2133. doi:10.1001/jama.2008.600
- Klein EA, Thompson IM Jr, Tangen CM, et al. Vitamin E and the risk of prostate cancer: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). JAMA. 2011;306(14):1549-1556. doi:10.1001/jama.2011.1437
- https://www.verywellhealth.com/omega-3-and-vitamin-e-11825172
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
