چرا زیر بغل بوی بد می‌دهد؟ علل و راه

چه عواملی باعث ایجاد بوی بد زیر بغل می‌شوند؟

بدن انسان دارای حدود دو تا چهار میلیون غده عرق است که در سراسر بدن پراکنده‌اند. این غدد عمدتاً شامل غدد عرق اکرین و آپوکرین می‌باشند و در ناحیه زیر بغل، تعداد زیادی از آن‌ها وجود دارد. این غدد نقش مهمی در تنظیم دمای بدن دارند و در واکنش به گرما یا استرس فعال می‌شوند.

غدد آپوکرین که عمدتاً مسئول بوی بد زیر بغل هستند، مایعی بدون بو ترشح می‌کنند که پس از تماس با باکتری‌های سطح پوست، به بوی ناخوشایند تبدیل می‌شود. این واکنش شیمیایی بین ترشحات آپوکرین و میکروبیوم پوست منجر به تولید ترکیبات بدبو مانند اسیدهای چرب می‌شود.³¹

داشتن بوی زیر بغل به‌صورت گهگاه کاملاً طبیعی است، اما برخی از شرایط زمینه‌ای یا عوامل دیگر می‌توانند منجر به بوی بیش از حد یا مکرر شوند. این عوامل نه‌تنها کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، بلکه می‌توانند نشانه‌ای از یک مشکل جسمی یا روانی باشند.¹

این عوامل شامل موارد زیر است:

هایپرهیدروزیس (تعریق بیش از حد): در صورت تعریق بیش از حد ممکن است به اختلالی به نام هایپرهیدروزیس مبتلا باشید. این بیماری حدود ۵٪ از جمعیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند باعث افزایش بوی بد زیر بغل شود.⁴
یائسگی: برخی افراد در دوره یائسگی دچار تعریق ثانویه می‌شوند که به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد شده و باعث تعریق شدید و بوی بیشتر می‌گردد.⁵
مصرف برخی غذاها: رژیم غذایی می‌تواند بر بوی بدن اثر بگذارد. مواد غذایی مانند پیاز و سیر به دلیل ترکیبات گوگردی، می‌توانند از طریق متابولیسم وارد عرق شده و بوی ناخوشایند تولید کنند.³
استرس و اضطراب: شرایط اضطرابی باعث فعال شدن غدد عرق می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که حدود ۳۲٪ از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی، تعریق ثانویه را تجربه می‌کنند که ممکن است به بوی نامطبوع منجر شود.⁶⁷
بیماری‌های زمینه‌ای: بیماری‌های کبدی، کلیوی و دیابت می‌توانند با تغییر ترکیبات عرق، بوی بدن را تشدید کنند. همچنین اختلال ژنتیکی نادری به نام تری‌متیل‌آمینوریا باعث تولید بویی شبیه ماهی می‌شود.⁸⁹
مصرف برخی داروها: برخی داروها از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها، مسکن‌ها، داروهای ضدافسردگی و شیمی‌درمانی می‌توانند ترکیبات بدبو در عرق تولید کنند یا متابولیسم بدن را تغییر دهند.¹⁰

PeopleImages / Getty Images

مدیریت و کاهش بوی بد

برای کنترل تعریق و بوی زیر بغل، نخستین اقدام استفاده از ضدتعریق‌ها است. این محصولات با مسدود کردن غدد عرق باعث کاهش تولید عرق می‌شوند و به دو شکل معمولی و با نسخه پزشک در دسترس‌اند.¹¹ ضدتعریق‌ها نسبت به دئودورانت‌ها که فقط بوی بدن را پنهان می‌کنند، عملکرد مؤثرتری دارند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

بهترین زمان استفاده از ضدتعریق، شب هنگام و روی پوست خشک است. زیرا استفاده بر روی پوست مرطوب می‌تواند باعث تحریک یا سوزش شود.¹¹ همچنین اصلاح موهای زیر بغل از طریق تراشیدن یا اپیلاسیون نیز مؤثر است، چرا که پوست بدون مو راحت‌تر تمیز می‌شود. یک مطالعه نشان داده است که این کار به کاهش چشمگیر بوی بد کمک می‌کند.¹²

مدیریت استرس نیز نقش مهمی در کاهش تعریق دارد. تمریناتی نظیر تنفس عمیق، یوگا، مدیتیشن، آگاهی ذهنی (mindfulness) و ریلکسیشن عضلات به کاهش سطح هورمون‌های استرس کمک کرده و در نتیجه از تعریق زیاد جلوگیری می‌کنند.¹³ این تکنیک‌ها همچنین باعث بهبود عملکرد سیستم عصبی خودمختار می‌شوند.

درمان‌های پیشرفته

در صورت عدم موفقیت استفاده از ضدتعریق یا کنترل استرس و بیماری‌های زمینه‌ای، می‌توان از درمان‌های پیشرفته‌تری استفاده کرد. این درمان‌ها توسط متخصص پوست یا پزشک تجویز می‌شوند و شامل گزینه‌های زیر هستند:¹⁴¹⁵

تزریق بوتاکس: بوتاکس با مسدود کردن سیگنال‌های عصبی به غدد عرق، تعریق را کاهش می‌دهد. تأثیر این روش معمولاً ۳ تا ۱۰ ماه دوام دارد و ممکن است چند روز طول بکشد تا اثر کامل آن مشخص شود.
ژل موضعی: داروی تجویزی Sofdra (سوف‌پیرونیوم) به صورت ژل روی پوست استفاده می‌شود و میزان تعریق را کاهش می‌دهد. این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا تأیید شده و حتی برای کودکان ۹ سال به بالا نیز مجاز است.
دستمال‌های دارویی: Qbrexza (گلیکوپیرونیوم) دستمال مرطوب حاوی دارو است که برای کنترل تعریق و بوی بدن استفاده می‌شود. این محصول با تجویز متخصص پوست روزانه یک‌بار استفاده می‌شود.
ترمولیز میکروویو: در این روش که در مطب انجام می‌شود، دستگاهی با استفاده از گرما غدد عرق را از بین می‌برد. معمولاً نیاز به یک یا دو جلسه دارد و ممکن است باعث کاهش مو و بوی بد نیز شود.
پچ کنترل تعریق: این پچ حاوی سدیم است و با تعریق واکنش داده، غدد عرق را موقتاً غیرفعال می‌کند. تأثیر آن بین دو تا چهار ماه باقی می‌ماند و فقط سه دقیقه روی پوست قرار می‌گیرد.
داروهای خوراکی: برخی داروهای خوراکی توسط متخصص پوست تجویز می‌شوند تا تعریق را کاهش دهند، اما به دلیل خطر کاهش توانایی خنک‌سازی بدن، باید از محیط‌های گرم دوری کرد.
جراحی: جراحی برای حذف یا غیرفعال‌سازی غدد عرق در موارد شدید انجام می‌شود. این روش‌ها به دلیل دائمی بودن و خطرات احتمالی، باید آخرین گزینه درمانی باشند.
دستگاه تعریق‌گیر قابل‌حمل: دستگاه یونتوفورزیس برای دست و پا طراحی شده، اما گاهی برای زیر بغل نیز استفاده می‌شود. هر جلسه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و می‌تواند دفعات تعریق را کاهش دهد، گرچه در زیر بغل کمتر مؤثر است.

چگونه از بوی بد زیر بغل جلوگیری کنیم؟

علاوه بر درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند هایپرهیدروزیس، دیابت یا یائسگی، می‌توانید اقدامات زیر را برای پیشگیری از بوی زیر بغل انجام دهید:¹⁶¹⁷

پس از فعالیت بدنی بدن خود را شست‌وشو دهید
در صورت نیاز از صابون آنتی‌باکتریال استفاده کنید
بلافاصله پس از شنا یا تعریق، لباس خیس را تعویض کنید
از مصرف غذاهای تند یا حاوی پیاز و سیر زیاد پرهیز کنید
از پدهای جاذب عرق در لباس استفاده کرده و در صورت خیس شدن آن‌ها را تعویض کنید
لباس‌هایی با الیاف قابل تنفس یا جذب‌کننده رطوبت بپوشید
موهای زیر بغل را مرتب اصلاح کنید

جمع‌بندی کوتاه

غدد عرق آپوکرین بیش از سایر غدد مسئول بوی بد زیر بغل هستند. این غدد مایعی بی‌بو ترشح می‌کنند که پس از تماس با باکتری‌های سطح پوست به بوی ناخوشایند تبدیل می‌شود.

در اغلب موارد، تعریق بیش از حد (هایپرهیدروزیس) عامل اصلی بوی شدید زیر بغل است. بیماری‌هایی مانند دیابت، نارسایی کبد و تری‌متیل‌آمینوریا نیز می‌توانند باعث تشدید این بو شوند.

برای مدیریت و پیشگیری از بوی بد زیر بغل، از ضدتعریق‌های مؤثر، استحمام روزانه، لباس‌های تنفس‌پذیر و اصلاح موی زیر بغل استفاده کنید. در موارد شدیدتر، مشاوره با متخصص پوست و استفاده از روش‌هایی مانند بوتاکس، ژل‌های موضعی یا جراحی ممکن است لازم باشد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: